Νέα έρευνα από το MIT δείχνει ότι η γλώσσα και η λογική σκέψη λειτουργούν μέσα από διαφορετικά συστήματα του εγκεφάλου. Με απλά λόγια, δεν χρειαζόμαστε απαραίτητα λέξεις για να σκεφτούμε και να λύσουμε ένα πρόβλημα.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό PNAS, πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του McGovern Institute for Brain Research του MIT, με επικεφαλής την Evelina Fedorenko.
Λογική σκέψη ακόμη και με σοβαρή δυσκολία στη γλώσσα
Οι επιστήμονες μελέτησαν δύο ανθρώπους που, μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο, είχαν υποστεί βλάβες στις περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη γλώσσα. Και οι δύο αντιμετώπιζαν σοβαρές δυσκολίες στην κατανόηση και την παραγωγή λόγου.
Οι ερευνητές τούς έδωσαν προβλήματα λογικής που βασίζονταν σε αριθμούς και εικόνες και όχι σε λέξεις. Για παράδειγμα, έπρεπε να ανακαλύψουν έναν κρυφό κανόνα σε σειρές αριθμών ή να επιλέξουν το σωστό γεωμετρικό σχήμα για να ολοκληρώσουν ένα μοτίβο.
Παρά τις σοβαρές γλωσσικές δυσκολίες τους, κατάφεραν να λύσουν τα προβλήματα εξίσου καλά με ανθρώπους χωρίς τέτοιες διαταραχές. Μάλιστα, μπορούσαν να εξηγήσουν τους κανόνες που είχαν ανακαλύψει χρησιμοποιώντας χειρονομίες ή σχέδια.
Τι έδειξαν οι μαγνητικές τομογραφίες
Στη συνέχεια, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν λειτουργική μαγνητική τομογραφία (fMRI) για να παρακολουθήσουν τον εγκέφαλο υγιών ενηλίκων ενώ έλυναν προβλήματα λογικής.
Το αποτέλεσμα ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρον: οι περιοχές του εγκεφάλου που επεξεργάζονται τη γλώσσα παρέμεναν σε μεγάλο βαθμό ανενεργές κατά τη λογική σκέψη.
Αυτό συνέβαινε τόσο όταν οι συμμετέχοντες έπρεπε να ανακαλύψουν έναν κανόνα όσο και όταν έπρεπε να αποφασίσουν αν ένα λογικό συμπέρασμα ήταν σωστό.
Η δυσκολία στην ομιλία δεν σημαίνει δυσκολία στη σκέψη
Τα ευρήματα έχουν ιδιαίτερη σημασία για ανθρώπους με αφασία, δηλαδή απώλεια ή σοβαρή διαταραχή των γλωσσικών ικανοτήτων, συχνά μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο.
Ένας άνθρωπος με αφασία μπορεί να δυσκολεύεται πολύ να μιλήσει ή να καταλάβει λέξεις, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι έχει χάσει την ικανότητά του να σκέφτεται ή ότι έχει χαμηλότερη νοημοσύνη. Μπορεί, για παράδειγμα, να εξακολουθεί να παίζει σκάκι, να λύνει sudoku ή να διαχειρίζεται οικονομικά ζητήματα.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα νέα αποτελέσματα ενισχύουν την άποψη ότι ακόμη και άνθρωποι με πολύ σοβαρή αφασία μπορούν να διατηρούν την ικανότητά τους για σύνθετη και αφηρημένη λογική σκέψη.
Τι σημαίνει αυτό για την τεχνητή νοημοσύνη
Η ανακάλυψη δημιουργεί ενδιαφέροντα ερωτήματα και για την τεχνητή νοημοσύνη. Μεγάλα γλωσσικά μοντέλα μπορούν να εμφανίζουν μορφές συλλογισμού έχοντας εκπαιδευτεί κυρίως πάνω στη γλώσσα.
Ο ανθρώπινος εγκέφαλος, όμως, φαίνεται να ακολουθεί διαφορετικό δρόμο: η γλώσσα και η λογική δεν είναι το ίδιο πράγμα και μπορούν να λειτουργούν ανεξάρτητα.
Η έρευνα, επομένως, ενισχύει μια σημαντική ιδέα: μπορεί να χρησιμοποιούμε τις λέξεις για να εκφράσουμε τις σκέψεις μας, αλλά δεν χρειαζόμαστε πάντα λέξεις για να σκεφτούμε.