Ένα κοινό χάπι που χρησιμοποιείται, εδώ και χρόνια, για τη θεραπεία του HIV ενδέχεται να αλλάξει τα δεδομένα στη φροντίδα της Διαβητικής Οιδηματώδους Εκφύλισης της Ωχράς Κηλίδας (Diabetic Macular Edema-DME), προσφέροντας μια οικονομική και πιο εύχρηστη εναλλακτική λύση έναντι των καθιερωμένων ενέσεων.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Σχολιάζοντας αυτά τα ενθαρρυντικά πρώτα, ευρήματα μικρής μελέτης για τη νέα προσέγγιση στη διαχείριση της διαβητικής οιδηματώδους εκφύλισης της ωχράς κηλίδας (DME), ο επικεφαλής της έρευνας, Dr. Jayakrishna Ambati, από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο UVA Health στο Charlottesville της Βιρτζίνια, εξηγεί: «ένα από του στόματος φάρμακο που μπορεί να βελτιώσει την όραση σε περιπτώσεις DME θα ήταν μια πραγματική ανατροπή στον τρόπο που αντιμετωπίζουμε αυτήν την οφθαλμική πάθηση. Θα προσέφερε, σαφώς, μεγαλύτερη ευκολία στους ασθενείς, σε σύγκριση με τις συχνές ή μηνιαίες ενέσεις στο μάτι».
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε 24 ασθενείς στη Βραζιλία, οι οποίοι είχαν διαγνωσθεί με Διαβητική Οιδηματώδη Εκφύλιση της Ωχράς Κηλίδας (DME).
Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες: η πρώτη έλαβε για τέσσερις εβδομάδες από του στόματος το σχετικό αντιιικό φάρμακο, ενώ η δεύτερη ομάδα έλαβε εικονικό φάρμακο (placebo).
Ακολούθως, και οι δύο ομάδες υποβλήθηκαν σε μια τυπική ένεση μπεβασιζουμάμπης , η οποία χορηγήθηκε στον υαλώδη σώμα του ματιού, δηλαδή στο διαφανές, ζελατινώδες υλικό που βρίσκεται ανάμεσα στον φακό και τον αμφιβληστροειδή.
Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά για τη χορήγηση λαμιβουντίνης:
Στην 1η φάση, έπειτα από τις πρώτες 4 εβδομάδες θεραπείας με λαμιβουντίνη, η ικανότητα των ασθενών να διαβάζουν γράμματα σε πίνακα όρασης είχε βελτιωθεί κατά 9,8 γράμματα, δηλαδή σχεδόν δύο γραμμές στον πίνακα. Αντίθετα, στην ομάδα του placebo παρατηρήθηκε μείωση της οπτικής οξύτητας κατά 1,8 γράμματα.
Στη 2η φάση, 4 εβδομάδες μετά την ένεση μπεβασιζουμάμπης, οι ασθενείς που είχαν λάβει προηγουμένως λαμιβουντίνη παρουσίασαν ακόμη μεγαλύτερη βελτίωση – κατά 16,9 γράμματα, δηλαδή περισσότερες από τρεις γραμμές στον πίνακα. Συγκριτικά, η ομάδα που είχε λάβει μόνο την ένεση μπεβασιζουμάμπης εμφάνισε βελτίωση μόλις 5,3 γραμμάτων.
Η επιστημονική ομάδα εξήγησε ότι το φάρμακο HIV δρα αναστέλλοντας ένα πρώιμο στάδιο της φλεγμονώδους διαδικασίας, που οδηγεί στην εμφάνιση της DME. Αυτός ο μηχανισμός δράσης διαφέρει από εκείνους των υφιστάμενων θεραπειών, γεγονός που ενδέχεται να ανοίγει τον δρόμο για συνδυαστικές αγωγές στο μέλλον.
Ο Δρ. Ambati τονίζει ότι τα πρώιμα αποτελέσματα δείχνουν πως η λαμιβουντίνη μπορεί να είναι αποτελεσματική τόσο ως μονοθεραπεία, όσο και σε συνδυασμό με ενέσεις μπεβασιζουμάμπης. Η χορήγηση του φαρμάκου σε μορφή χαπιού ενδέχεται να αλλάξει ριζικά την καθημερινότητα των ασθενών, ιδιαίτερα όσων ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές ή αντιμετωπίζουν δυσκολίες πρόσβασης σε εξειδικευμένη φροντίδα. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο ίδιος: «Ένα φθηνό χάπι, αξίας 20 δολαρίων τον μήνα –ή και φθηνότερο– που βελτιώνει την όραση εξίσου ή και περισσότερο από ενέσεις στο μάτι, οι οποίες κοστίζουν έως και 2.000 δολάρια μηνιαίως, θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τόσο τη ζωή των ασθενών όσο και την οικονομία του συστήματος υγείας».
Τα ευρήματα της μελέτης με τίτλο: “Oral lamivudine in diabetic macular edema: A randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial”, δημοσιεύθηκαν στην επιστημονική επιθεώρηση Med του εκδοτικού οίκου Cell Press, προσφέροντας ένα νέο πεδίο για κλινικές έρευνες και δίνοντας ελπίδα για αποτελεσματικότερες και πιο προσβάσιμες θεραπείες στους διαβητικούς ασθενείς με επιπλοκές στην όραση.
Περισσότερα στοιχεία για τα ευρήματα της μελέτης είναι διαθέσιμα στον σύνδεσμο:
https://www.cell.com/med/abstract/S2666-6340(25)00174-6?utm_source=Sailthru&utm_medium=Newsletter&utm_campaign=Health-Rounds&utm_term=052725&lctg=63e121d07a7ced439a0e2587