Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Η ανδρική σεξουαλική υγεία συνδέεται στενά με το επίπεδο της τεστοστερόνης, μίας ορμόνης που επηρεάζει τη λίμπιντο, την ποιότητα της στύσης, αλλά και παράγοντες, όπως η μυϊκή μάζα και η παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων. Ωστόσο, η παχυσαρκία και ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, συχνά, συμβαδίζουν με μείωση των επιπέδων τεστοστερόνης, επηρεάζοντας αρνητικά τη γενική ευεξία και σεξουαλική λειτουργία.
Το συνέδριο ENDO 2025, της Ενδοκρινολογικής Εταιρείας, αποκάλυψε πρόσφατα νέα ελπιδοφόρα στοιχεία για την επίδραση των φαρμάκων GLP‑1 στην τεστοστερόνη ανδρών με παχυσαρκία ή διαβήτη.
Το υπόβαθρο της μελέτης
Η απώλεια βάρους μέσω διαιτητικών αλλαγών ή βαριατρικής επέμβασης είναι γνωστή για την αύξηση των επιπέδων τεστοστερόνης. Παρόλα αυτά, η επίδραση των έννεσεων GLP‑1 (σεμαγλουτίδη, ντουλαγλουτίδη, τιρζεπατίδη) σε αυτό το πλαίσιο είχε μείνει ανεξερεύνητη. Η Dr. Shellsea Portillo Canales από το SSM Health St. Louis University Hospital ανέλαβε να καλύψει αυτό το κενό.
Στη μελέτη, συμμετείχαν 110 άνδρες (μέση ηλικία 54) με παχυσαρκία και συχνά διαβήτη τύπου 2, οι οποίοι λάμβαναν ως μονοθεραπεία σεμαγλουτίδη, ντουλαγλουτίδη ή τιρζεπατίδη. Κανείς τους δεν λάμβανε θεραπεία τεστοστερόνης.
Εντυπωσιακές αυξήσεις στα επίπεδα τεστοστερόνης
Μετά 18 μήνες συνεχούς θεραπείας:
- Το ποσοστό ανδρών με φυσιολογικά επίπεδα τεστοστερόνης αυξήθηκε από 53% σε 77%.
- Παρατηρήθηκε θετική σχέση μεταξύ απώλειας βάρους και τεστοστερόνης: όσο περισσότερο έχαναν κιλά, τόσο μεγαλύτερη ήταν η βελτίωση των επιπέδων τεστοστερόνης.
Κλινική σημασία της Τεστοστερόνης
Η τεστοστερόνη παίζει κρίσιμο ρόλο σε πολλούς τομείς της ανδρικής υγείας:
- Σεξουαλική λειτουργία (στύση, libido)
- Οστική μάζα (προστασία από οστεοπόρωση)
- Μυϊκή μάζα & δύναμη
- Παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων
Επομένως, η αύξησή της μπορεί να συμβάλει σε πολλαπλά κλινικά οφέλη πέραν της ερωτικής ζωής.
Τι σημαίνει η σύνδεση GLP‑1 και ανδρικής ορμονικής ισορροπίας
Αν και η μελέτη δεν αποδεικνύει αιτιότητα —δεν ελέγχεται κατά πόσο τα φάρμακα GLP‑1 προκαλούν άμεση αύξηση της τεστοστερόνης— αποτυπώνει μια ισχυρή συσχέτιση. Όπως τόνισε η Dr. Portillo Canales: η ευεργετική επίδραση παραμένει εμφανής, κυρίως μέσω της αντιπροσωπευτικής απώλειας βάρους.
Φαρμακοθεραπεία ή αλλαγή τρόπου ζωής;
Τα GLP‑1 φάρμακα —σεμαγλουτίδη, ντουλαγλουτίδη, τιρζεπατίδη— αποτελούν ισχυρά εργαλεία αντιμετώπισης της παχυσαρκίας και της δυσλειτουργικής μεταβολικής κατάστασης. Ωστόσο, δεν υποκαθιστούν τις θεμελιώδεις αρχές της καλής ζωής:
- Υγιεινή διατροφή
- Τακτική φυσική δραστηριότητα
- Υγιής ύπνος και διαχείριση στρες
Η απώλεια βάρους μέσω του τρόπου ζωής παραμένει απαραίτητη και ενισχύει την αποτελεσματικότητα οποιασδήποτε φαρμακευτικής παρέμβασης.
Συμπεράσματα & μελλοντικές προοπτικές
Η δημοσίευση των αποτελεσμάτων στο ENDO 2025 ανοίγει τον δρόμο για:
- Εξέταση των GLP‑1 όχι μόνο ως αντιδιαβητικά ή φάρμακα απώλειας βάρους, αλλά και ως μέσα αναβάθμισης της ανδρικής ορμονικής υγείας.
- Σύνδεση του μεταβολισμού με τη σεξουαλική ευεξία.
- Αιτιολογική διερεύνηση μελλοντικά για το αν η ωφέλεια στη τεστοστερόνη οφείλεται άμεσα στη δράση των φαρμάκων ή έμμεσα στην απώλεια βάρους.
Για τον ιατρικό κόσμο, η εξέλιξη αυτή αποτελεί ευκαιρία να ενταχθεί η παρακολούθηση των επιπέδων τεστοστερόνης στην καθημερινή κλινική πρακτική σε ασθενείς που λαμβάνουν GLP‑1. Παράλληλα, οι ασθενείς ενθαρρύνονται να θεωρούν πως η θεραπεία στοχεύει και στη μεταβολική και αναπαραγωγική ισορροπία.
Συνοψίζοντας, θα λέγαμε πως τα εβδομαδιαία ενέσιμα φάρμακα GLP‑1 ενδέχεται να προσφέρουν διπλό όφελος —μεταβολικό και ορμονικό— ενισχύοντας τη συνολική υγεία και ποιότητα ζωής των ανδρών με παχυσαρκία ή διαβήτη τύπου 2. Περισσότερη έρευνα και κλινική εφαρμογή αναμένονται σύντομα.