Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Ογκολογικοί ασθενείς με υψηλά επίπεδα καλών βακτηρίων του εντέρου διαπιστώθηκε ότι ήταν πιο πιθανό να ανταποκριθούν στην ανοσοθεραπεία, κάτι που υποδεικνύει ενδεχομένως ένα νέο τρόπο βελτιστοποίησης της χρήσης σύγχρονων φαρμάκων που είναι πολύ αποτελεσματικά αλλά λειτουργούν μόνο σε μερικούς ασθενείς.
Η διαπίστωση, που δημοσιεύθηκε την περασμένη Πέμπτη, και ήταν το αποτέλεσμα δύο επιστημονικών μελετών, ανοίγει την προοπτική οι ασθενείς στο μέλλον να κατευθύνονται από τους γιατρούς τους ώστε να καλλιεργούν ενεργά τα καλά βακτήρια του εντέρου τους όταν παίρνουν τα λεγόμενα PD-1 φάρμακα.
Οι δύο παρόμοιες δημοσιεύσεις στο περιοδικό Science είναι οι πιο πρόσφατες αναφορές για τη σημασία του μικροβιώματος -της τεράστιας κοινότητας μικροβίων που ζουν μέσα μας- η οποία έχει συνδεθεί με όλες τις λειτουργίες του οργανισμού, από τις πεπτικές διαταραχές μέχρι την κατάθλιψη.
«Μπορούμε να αλλάξουμε το μικροβίωμά μας, δεν είναι στην πραγματικότητα τόσο δύσκολο», δήλωσε μία από τις συγγραφείς της μελέτης, η Jennifer Wargo του MD Anderson Cancer Center στο Τέξας. «Έτσι πιστεύουμε ότι αυτά τα ευρήματα ανοίγουν τεράστιες νέες προοπτικές θεραπείας».
Οι επιλογές για την καλή διαχείριση του μικροβιώματος, συμπεριλαμβάνουν αλλαγές στη διατροφή, αποφυγή αντιβιοτικών, λήψη προβιοτικών ή και λήψη στοιχείων μικροβιώματος είτε ως κάψουλα είτε παρεντερικά.
Τα καλά βακτήρια φαίνεται να βοηθούν στον καρκίνο με την εκκίνηση των ανοσοκυττάρων και την εξομάλυνση της οδού για τα PD-1 φάρμακα που λειτουργούν απελευθερώνοντας το «μπλοκαρισμένο» ανοσοποιητικό σύστημα των ασθενών, ώστε να μπορεί το ίδιο να πολεμά τους όγκους.
Τέτοια ανοσοθεραπευτικά φάρμακα αποτελούν μία μεγάλη καινοτομία στην αντιμετώπιση του καρκίνου, αλλά μόνο το 20 με 30 τοις εκατό περίπου των ασθενών ανταποκρίνονται, προκαλώντας επιστήμονες και φαρμακευτικές εταιρείες για να βρουν καλύτερους τρόπους για να εντοπίσουν όσους θα επωφεληθούν.
Οι τελευταίες σχετικές έρευνες για το ανθρώπινο μικροβίωμα βασίζονται στην αρχική έρευνα σε ποντίκια το 2015, η οποία ανακάλυψε μια σύνδεση μεταξύ καλών βακτηριδίων και ανοσοθεραπευτικών αντιδράσεων των φαρμάκων.
Τώρα μια ερευνητική ομάδα στο Gustave Roussy Cancer Campus, στη Γαλλία, μελετά περισσότερους από 200 ασθενείς που λαμβάνουν PD-1 φάρμακα για τον καρκίνο του πνεύμονα, του νεφρού και της ουροδόχου κύστης. Διαπίστωσαν ότι οι ασθενείς που είχαν λάβει αντιβιοτικά, λόγω προβλημάτων ρουτίνας όπως μολύνσεις του ουροποιητικού ή φλεγμονές των δοντιών, είχαν χειρότερες προοπτικές επιβίωσης.
Η ερευνητική ομάδα της J . Wargo, εν τω μεταξύ, εξέτασε ασθενείς με μελάνωμα και ανακάλυψε ότι οι ανταποκρινόμενοι στην ανοσοθεραπεία είχαν πιο διαφοροποιημένα βακτηρίδια του εντέρου.
Τώρα, η ομάδα του Τέξας σχεδιάζει να διεξάγει μια κλινική δοκιμή για να εξετάσει τα οφέλη του συνδυασμού της ανοσοθεραπείας με ρυθμιζόμενη διαφοροποίηση του μικροβιώματος σε ασθενείς με καρκίνο.
Αυτή την ερευνητική κατεύθυνση, δηλαδή τη διεπαφή μεταξύ της μικροβιολογίας και της θεραπείας του καρκίνου, εξετάζουν ήδη, με προκλινικές μελέτες, ορισμένες εταιρείες βιοτεχνολογίας.