Τα ποσοστά των υπέρβαρων ή παχύσαρκων παιδιών παγκοσμίως αναμένεται να εκτοξευθούν στα ύψη, με το ένα στα τρία παιδιά και νέους ηλικίας 5-24 ετών να προβλέπεται ότι θα είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα ως το 2050, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «The Lancet». Τα ποσοστά προβλέπεται να είναι δραματικά και στην Ελλάδα.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, το ένα τρίτο των παιδιών και των εφήβων σε όλο τον κόσμο υπολογίζεται ότι θα είναι υπέρβαρα (385 εκατομμύρια) ή παχύσαρκα (360 εκατομμύρια) μέσα στα επόμενα 25 χρόνια. Η πρόβλεψη ισοδυναμεί με 356 εκατομμύρια παιδιά ηλικίας 5-14 ετών και 390 εκατομμύρια νέους ηλικίας 15-24 ετών.
Το 2021, 493 εκατομμύρια παιδιά και έφηβοι ήταν υπέρβαροι ή παχύσαρκοι, αριθμός που σημείωσε τεράστια αύξηση σε σχέση με το 1990 (198 εκατομμύρια). Το παγκόσμιο ποσοστό παχυσαρκίας για τα άτομα ηλικίας 5-24 ετών τριπλασιάστηκε από το 1990 ως το 2021. Το 2050, το ένα τρίτο όλων των παιδιών και εφήβων με παχυσαρκία αναμένεται να ζει σε μόλις δύο περιοχές: τη βόρεια Αφρική και Μέση Ανατολή και την Λατινική Αμερική και Καραϊβική. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, οι Νήσοι Κουκ, το Ναούρου και η Τόνγκα προβλέπεται να έχουν το υψηλότερο ποσοστό παιδιών και εφήβων με παχυσαρκία, ενώ η Κίνα, η Αίγυπτος, η Ινδία και οι ΗΠΑ θα έχουν τον μεγαλύτερο αριθμό παιδιών και εφήβων με παχυσαρκία ως το 2050.
Στην Ελλάδα προβλέπεται ότι το 2050 το 51% των αγοριών και το 43% των κοριτσιών ηλικίας 5-14 ετών θα είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα. Στους έφηβους και νέους 15-24 ετών εκτιμάται ότι το ποσοστό εμφάνισης παχύσαρκων ή υπέρβαρων αγοριών στην Ελλάδα θα διαμορφωθεί στο 56%, ενώ στα κορίτσια στο 43%.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι επείγουσα δράση τώρα θα μπορούσε να αναστρέψει τις προβλέψεις. Μεταξύ άλλων ζητούν από τις κυβερνήσεις ρυθμιστικές παρεμβάσεις, όπως η φορολόγηση ζαχαρούχων ποτών, η απαγόρευση της διαφήμισης ανθυγιεινών τροφίμων που απευθύνονται σε παιδιά και νέους και η χρηματοδότηση υγιεινών γευμάτων στα σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
60% των ενηλίκων υπέρβαροι ή παχύσαρκοι το 2050
Επιπλέον, σε δεύτερη έρευνα που δημοσιεύθηκε στο ίδιο περιοδικό εκτιμάται ότι περίπου το 60% των ενηλίκων παγκοσμίως, περίπου 3,8 δισεκατομμύρια άνθρωποι, αναμένεται να είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι ως το 2050.
Το 2021 υπολογίζεται ότι 2,11 δισεκατομμύρια ενήλικες ήταν υπέρβαροι ή παχύσαρκοι, ενώ το 1990 ο αντίστοιχος αριθμός ανερχόταν σε 731 εκατομμύρια. Πάνω από τους μισούς υπέρβαρους ή παχύσαρκους ενήλικες το 2021 ζούσαν σε μόλις οκτώ χώρες: Κίνα, Ινδία, ΗΠΑ, Βραζιλία, Ρωσία, Μεξικό, Ινδονησία και Αίγυπτο. Μεταξύ των χωρών υψηλού εισοδήματος, οι ΗΠΑ κατείχαν τα υψηλότερα ποσοστά παχυσαρκίας με περίπου 42% των ανδρών και 46% των γυναικών να είναι παχύσαρκοι το 2021. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις υπέρβαρων και παχύσαρκων ενηλίκων το 2050 προβλέπονται στην Ασία και την υποσαχάρια Αφρική, κυρίως λόγω της αύξησης του πληθυσμού. Ωστόσο, ο μεγαλύτερος αριθμός υπέρβαρων και παχύσαρκων ενηλίκων το 2050 αναμένεται στην Κίνα, την Ινδία και τις ΗΠΑ. Η χώρα με τον τέταρτο μεγαλύτερο πληθυσμό υπέρβαρων ή παχύσαρκων ενηλίκων προβλέπεται ότι θα είναι η Νιγηρία, της οποίας ο αριθμός υπέρβαρων και παχύσαρκων αναμένεται να εκτοξευθεί από 36,6 εκατομμύρια το 2021 σε 141 εκατομμύρια το 2050.
Το ένα τέταρτο των παχύσαρκων ενηλίκων το 2050 προβλέπεται να είναι ηλικίας 65 ετών και άνω γεγονός που αναμένεται να επηρεάσει τα υγειονομικά συστήματα των χωρών. Ωστόσο, οι συγγραφείς σημειώνουν ότι οι πιο πρόσφατες γενιές παίρνουν βάρος ταχύτερα από τις προηγούμενες και η παχυσαρκία εμφανίζεται νωρίτερα, αυξάνοντας τον κίνδυνο επιπλοκών, όπως ο διαβήτης τύπου 2, η υψηλή αρτηριακή πίεση, τα καρδιαγγειακά νοσήματα και οι πολλαπλοί καρκίνοι. Για παράδειγμα, στις χώρες υψηλού εισοδήματος περίπου το 7% των ανδρών που γεννήθηκαν τη δεκαετία του 1960 ζούσαν με παχυσαρκία στην ηλικία των 25 ετών, αλλά το ποσοστό αυτό είναι περίπου 16% για τους άνδρες που γεννήθηκαν τη δεκαετία του 1990 και προβλέπεται να φτάσει στο 25% για τους άνδρες που γεννήθηκαν το 2015.
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με την έρευνα, το 2021 το ποσοστό των ανδρών 25 ετών και άνω που ήταν υπέρβαροι ή παχύσαρκοι διαμορφώθηκε στο 74% και το 2050 προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 82%. Στις γυναίκες τα αντίστοιχα ποσοστά είναι 62% για το 2021 και 74% για το 2050.
Σημειώνεται ότι για τους ενήλικες ως υπέρβαρο ορίζεται ο δείκτης μάζας σώματος 25-30 kg/m² και ως παχυσαρκία ο δείκτης μάζας σώματος από 30 kg/m² και άνω. Για τα άτομα κάτω των 18 ετών οι ορισμοί βασίστηκαν στα κριτήρια της Διεθνούς Ομάδας Εργασίας για την Παχυσαρκία.