O Πρόεδρος του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου, Απ. Βαλτάς, μιλώντας σε συνέδριο που διοργανώνει το Ελληνοαμερικανικό Επιμελητήριο, απέδωσε μεγάλη σημασία στις σχέσεις εμπιστοσύνης και συνεργασίας των φαρμακοποιών με όλους τους επαγγελματίες υγείας και ειδικότερα με τον ιατρικό κόσμο.
Από τον Χαράλαμπο Πετρόχειλο
«Οφείλει ο γιατρός να μπορεί να ενημερώνεται αυτόματα όταν ένα φάρμακο είναι σε έλλειψη και να μπορεί να συνεργάζεται ηλεκτρονικά ώστε να μειώνεται η ταλαιπωρία των ασθενών και να δίνονται λύσεις σε πραγματικό χρόνο». Με αυτή τη φράση ο κ. Απόστολος Βαλτάς στην τοποθέτησή του σε στρογγυλό τραπέζι με θέμα «Ο Ρόλος των Ιατρών και Φαρμακοποιών στο Περιβάλλον Υγείας της Ελλάδας: Συμμετοχή, Ευθύνη και Όραμα», στο πλαίσιο του 4ου Ετήσιου Συνεδρίου Healthworld (29-30 Σεπτεμβρίου), που διοργανώνει το Ελληνοαμερικανικό Επιμελητήριο, έδωσε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, όπου η αρμονική συνεργασία γιατρού και φαρμακοποιού μπορεί να βελτιώσει άμεσα τις παρεχόμενες προς τον πολίτη υπηρεσίες που αφορούν το φάρμακο και να μειώσει την ταλαιπωρία του.
Ο κ. Βαλτάς εξαρχής στην τοποθέτησή τους τόνισε την ανάγκη συνεργασίας γιατρών και φαρμακοποιών, σημειώνοντας ότι το υγειονομικό μας σύστημα είναι ένας ζωντανός οργανισμός που εξελίσσεται, προσαρμόζεται, και χρειάζεται τη συνεργασία όλων των επιστημονικών του κρίκων.
Στη συνέχεια μίλησε για τον κομβικό ρόλο των φαρμακοποιών στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας κι έφερε παραδείγματα από την πρόσφατη εμπειρία της πανδημίας που, όπως είπε, ανέδειξε έμπρακτα αυτό το γεγονός.
Υποστήριξε ότι η καθημερινή πρακτική των φαρμακοποιών της κοινότητας «συνοδεύεται από βαθιά ευθύνη – επιστημονική, κοινωνική αλλά και οικονομική» κι στάθηκε ιδιαίτερα στο πόσο σημαντικό είναι οι πολίτες για τους ίδιους, τη δημόσια υγεία αλλά και το σύστημα υγείας να ακολουθούν σωστά τη φαρμακοθεραπεία τους.
Υπενθύμισε επίσης ότι οι φαρμακοποιοί βρίσκονται παντού στην Ελλάδα ακόμη και στις πιο απομακρυσμένες περιοχές, όπου δεν υπάρχει κάποια άλλη δομή υγείας πέρα από το φαρμακείο, όπως και το ότι έχουν συμβάλλει αποφασιστικά ως σταθερός συνεργάτης του ΕΟΠΥΥ στο ότι στηρίχθηκε και άνθισε το σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης, η άυλη συνταγογράφηση, ο τακτικός έλεγχος των συνταγών και το ηλεκτρονικό σύστημα διασυνοριακής εκτέλεσης των συνταγών, συμβάλλοντας με την ορθολογική διαχείριση της φαρμακευτικής δαπάνης, στην προστασία της βιωσιμότητας του συστήματος και τελικά των οικονομικών της πολιτείας, χωρίς ωστόσο «να επιτρέπουμε εκπτώσεις στην ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών στους πολίτες!» καθώς όπως σημείωσε –κάτι που κάποιος μπορεί να πει ότι έχει να κάνει και με το θέμα της διάθεσης των Φαρμάκων Υψηλού Κόστους και την υλοποίηση των όσων έχουν συμφωνηθεί για την επαναφορά τους στα φαρμακεία της κοινότητας- «ο φαρμακοποιός είναι σε τελική ανάλυση πάντα αυτός που εξασφαλίζει ότι το σωστό φάρμακο φτάνει στον σωστό ασθενή έγκαιρα, με ελεγχόμενο κόστος και ασφάλεια».
Τέλος ο κ. Βαλτάς αναφέρθηκε και στις προσπάθειες του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου αναφορικά με τους Εμβολιασμούς ενηλίκων, όπου όπως είπε υπάρχει «ένα ανοικτό πεδίο συνεργασίας με τους άλλους συνδικαλιστικούς φορείς των υγειονομικών» όπως επίσης και με τις ιατρικές επιστημονικές εταιρίες για να συμβάλλουν οι φαρμακοποιοί από κοινού με τους γιατρούς στη διαχείριση υπέρτασης, στη συμβουλευτική για κάπνισμα αλλά και γενικά για τα χρόνια νοσήματα ξεκινώντας από την εκπαίδευση για το Alzheimer και σε βάθος χρόνου σε δράσεις ενημέρωσης του κοινού σχετικά με το σακχαρώδη διαβήτη, τη δυσλιπιδαιμία καθώς και την παχυσαρκία.
Στο στρογγυλό τραπέζι εκτός του κ. Βαλτά μετείχαν επίσης οι κ.κ. Αθανάσιος Εξαδάκτυλος Πρόεδρος, Πανελλήνιου Ιατρικού Σύλλογου, Γρηγόρης Καρέλος Πρόεδρος, EΦΕΧ – Σύνδεσμος Εταιριών Φαρμάκων Ευρείας Χρήσης, Μέμη Τσεκούρα Αντιπρόεδρος, Ένωσης Ασθενών Ελλάδος και οι κ.κ. Ζαχαρίας Ραγκούσης Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος Pfizer Hellas και Ευάγγελος Καλαμάκης Διευθύνων Σύμβουλος, Sofmedica Group. Συντονιστής ήταν ο κ. Δημήτρης Μπούμπας Πρόεδρος, ΚεΣΥ. Καθηγητής Παθολογίας και Ρευματολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Η εισήγηση του Προέδρου του Πανελληνίου Φαρμακευτικού Συλλόγου έχει ως εξής :
« Αξιότιμοι κύριοι και κυρίες,
Ευχαριστώ θερμά το Ελληνοαμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο για την πρόσκληση να συμμετάσχω στο σημαντικό αυτό Συνέδριο.
Το θέμα που συζητούμε σήμερα –ο ρόλος των ιατρών και των φαρμακοποιών στο ελληνικό υγειονομικό σύστημα– είναι καίριο για το παρόν και το μέλλον της δημόσιας υγείας.
Γιατί το υγειονομικό μας σύστημα δεν είναι απλώς ένα δίκτυο δομών, αλλά ένας ζωντανός οργανισμός που εξελίσσεται, προσαρμόζεται, και χρειάζεται τη συνεργασία όλων των επιστημονικών του κρίκων.
Ανάμεσα σε όλους τους επαγγελματίες υγείας, ο φαρμακοποιός, κατέχει ένα ιδιαίτερο και θεμελιώδη ρόλο στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγεία.
Είναι γνωστό ότι η Ελλάδα διαθέτει ένα από τα πυκνότερα δίκτυα φαρμακείων στην Ευρώπη, σχεδόν 11.000 φαρμακεία, κατανεμημένα ακόμη και στα πιο απομακρυσμένα σημεία (ορεινά χωρία, νησιά κλπ). Αυτό μεταφράζεται σε καθολική, εύκολη και άμεση πρόσβαση του πολίτη σε υπηρεσίες υγείας.
Η πρόσφατη εμπειρία της πανδημίας ανέδειξε έμπρακτα αυτό το γεγονός. Συμμετείχαμε δυναμικά στον εμβολιασμό του πληθυσμού,
Διενεργήσαμε εκατομμύρια rapid tests,
Υποστηρίξαμε την ορθή και απρόσκοπτη διάθεση των φαρμάκων, σε συνθήκες ανεπανάληπτων ελλείψεων, ακόμη και σε πολύ βασικές κατηγορίες φαρμάκων.
Σταθήκαμε δίπλα στους Έλληνες πολίτες ακόμη και όταν όλες οι δομές υγείας ήταν κλειστές αντιμετωπίζοντας τους προσωπικούς μας φόβους, όταν σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες οι φαρμακοποιοί θρηνούσαν θύματα καθημερινά στις τάξεις τους.
Αυτές οι δράσεις δεν ήταν συγκυριακές. Είναι η φυσική συνέχεια του καθημερινού μας ρόλου που επιδεικνύουμε καθημερινά.
- Παρέχουμε επιστημονική συμβουλή,
- Ενημερώνουμε και εκπαιδεύουμε τους ασθενείς στην ορθή λήψη της θεραπείας,
- Συμμετέχουμε στη διαχείριση χρόνιων νοσημάτων και στην πρόληψη επιπλοκών. Συμβάλλοντας επίσης στην πρώιμη ανίχνευση των ασθενειών.
Το φαρμακείο τελικά αποτελεί την πλέον προσβάσιμη πύλη στο σύστημα υγείας, χωρίς ραντεβού, χωρίς λίστες αναμονής. Και αυτή η εγγύτητα στον πολίτη είναι κοινωνικό μας κεφάλαιο στο οποίο οφείλουμε τον απόλυτο σεβασμό.
Έτσι η καθημερινή πρακτική μας συνοδεύεται από βαθιά ευθύνη – επιστημονική, κοινωνική αλλά και οικονομική.
Η φαρμακευτική πρακτική στη χώρα μας είναι θεμελιώδης πράξη προαγωγής και διασφάλισης της δημόσιας υγείας. Ο φαρμακοποιός ελέγχει την ασφάλεια κάθε θεραπευτικού σχήματος, παρακολουθεί πιθανές αλληλεπιδράσεις, ενημερώνει και εκπαιδεύει για σωστή χρήση. Συμβάλλει ουσιαστικά στον περιορισμό της πολυφαρμακίας και της μικροβιακής αντοχής. Καθώς επίσης συμβάλει στην συμμόρφωση των ασθενών στη φαρμακευτική τους αγωγή.
Έχουμε αναρωτηθεί άραγε πόσοι ασθενείς από αυτούς για τους οποίους το κράτος πληρώνει πανάκριβες εξετάσεις, ιατρικές επισκέψεις, νοσηλείες κ.ο.κ. στο τέλος αφού λάβουν τα φάρμακά τους δεν τα χρησιμοποιούν σωστά με αποτέλεσμα να είναι αναποτελεσματικά; Είναι πραγματικά ένα μεγάλο ποσοστό όπως φανερώνει η βιβλιογραφία!
Και οι υπηρεσίες των φαρμακείων δεν αφορούν μόνο τους προνομιούχους, αφορούν κυρίως τους πιο ευάλωτους. Σε κάθε γειτονιά, νησί ή ορεινό χωριό, το φαρμακείο είναι σημείο στήριξης, υγείας, υγειονομικής εκπαίδευσης και φροντίδας. Η πρόσβαση όλων σε φάρμακα και υπηρεσίες υγείας είναι για εμάς αδιαπραγμάτευτη αξία.
Οι φαρμακοποιοί επίσης αποτελέσαμε και αποτελούμε το σταθερό συνεργάτη του ΕΟΠΥΥ. Στις δικές μας πλάτες στηρίχθηκε και άνθισε το σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης, σε εμάς στηρίζεται η άυλη συνταγογράφηση, ο τακτικός έλεγχος των συνταγών και το ηλεκτρονικό σύστημα διασυνοριακής εκτέλεσης των συνταγών. Με την ορθολογική διαχείριση της φαρμακευτικής δαπάνης, προστατεύουμε τη βιωσιμότητα του συστήματος και τελικά τα οικονομικά της πολιτείας. Προσέξτε όμως, χωρίς να επιτρέπουμε εκπτώσεις στην ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών στους πολίτες!
Ο φαρμακοποιός είναι σε τελική ανάλυση πάντα αυτός που εξασφαλίζει ότι το σωστό φάρμακο φτάνει στον σωστό ασθενή έγκαιρα, με ελεγχόμενο κόστος και ασφάλεια.
Το όραμα του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου είναι ένα σύγχρονο, ασθενοκεντρικό, ψηφιακά διασυνδεδεμένο σύστημα υγείας, όπου γιατροί και φαρμακοποιοί συνεργάζονται ισότιμα και συμπληρωματικά.
Στοχεύουμε στην πλήρη ψηφιοποίηση, την αποϋλοποίηση των συνταγών και στη διαλειτουργικότητα του συστήματος Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης. Επιδιώκουμε την επικοινωνία με ιατρούς μέσω της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης ώστε να είναι εφικτή η ανταλλαγή δεδομένων για καλύτερη παρακολούθηση της θεραπείας και αντιμετώπιση των ελλείψεων. Οφείλει ο γιατρός να μπορεί να ενημερώνεται αυτόματα όταν ένα φάρμακο είναι σε έλλειψη και να μπορεί να συνεργάζεται ηλεκτρονικά ώστε να μειώνεται η ταλαιπωρία των ασθενών και να δίνονται λύσεις σε πραγματικό χρόνο.
Ταυτόχρονα συνεχίζουμε και εντείνουμε τις προσπάθειές μας αναφορικά με τους Εμβολιασμούς ενηλίκων. Εμείς ως ΠΦΣ έχουμε κηρύξει τον πόλεμο στην παραπληροφόρηση και σχεδιάζουμε πλήθος δράσεων (εδώ λες για το συνέδριο σποτ κλπ), ενώ όπως γνωρίζετε τα τελευταία 7 – 8 χρόνια είμαστε ο μόνος φορέας που το πράττει συστηματικά. Και εδώ είναι και ένα ανοικτό πεδίο συνεργασίας με τους άλλους συνδικαλιστικούς φορείς των υγειονομικών.
Δηλώνουμε επίσης έτοιμοι, μαζί με τις ιατρικές επιστημονικές εταιρίες να συμβάλουμε στη διαχείριση υπέρτασης, στη συμβουλευτική για κάπνισμα αλλά και γενικά για τα χρόνια νοσήματα ξεκινώντας από την εκπαίδευση για το Alzheimer. Έχουμε ήδη κάνει αρκετές ενημερωτικές και εκπαιδευτικές εκδηλώσεις σε όλη την επικράτεια και συνεχίζουμε το διάλογο στην κατεύθυνση διαμόρφωσης των πιθανών υπηρεσιών που θα παρέχουν τα φαρμακεία σε αυτούς τους τομείς.
Δεν σταματάμε όμως εκεί, ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός μας περιλαμβάνει αντίστοιχες δράσεις σχετικά με το σακχαρώδη διαβήτη, τη δυσλιπιδαιμία καθώς και την παχυσαρκία.
Και όλα τα παραπάνω στηρίζονται σε μια σημαντικότατη βάση τη δια βίου εκπαίδευση. Είναι κοινός τόπος ότι η ανθρώπινη γνώση εξελίσσεται διαρκώς, ιδίως στον τομέα της υγείας και ο φαρμακοποιός οφείλει να είναι συνεχώς επιστημονικά ενημερωμένος. Επί των ημερών μας ο φορέας δια βίου εκπαίδευσης των φαρμακοποιών αριθμεί πάνω από 10000 μέλη τα οποία παρακολουθούν με μεγάλη προθυμία τα εκπαιδευτικά μας προγράμματα. Προγράμματα σχεδιασμένα με εξαιρετικούς όρους ποιότητας που εποπτεύονται στο σύνολό τους από καταξιωμένα μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας.
Ωστόσο για να πετύχει το όραμα αυτό, απαιτείται σχέση εμπιστοσύνης και συνεργασίας με όλους τους επαγγελματίες υγείας και ειδικότερα με τον ιατρικό κόσμο.
Για εμάς είναι σαφές ότι ο ιατρός καθορίζει τη διάγνωση και τη θεραπευτική στρατηγική. Η δουλειά του φαρμακοποιού αφορά το διάστημα πριν ο ασθενής επισκεφθεί τον ιατρό καθώς και τις πράξεις που πρέπει να γίνουν αφού φύγει από τον ιατρό. Είναι δηλαδή επίσης σαφές ότι ο φαρμακοποιός εγγυάται την ορθή εκτέλεση των ιατρικών συνταγών και την καθημερινή υποστήριξη του ασθενούς στα θέματα που άπτονται στης φαρμακευτικής αγωγής.
Είμαστε δηλαδή προσηλωμένοι σε μια σύγχρονη, διεπιστημονική φροντίδα με κέντρο τον ασθενή . Είναι άλλωστε αποδεδειγμένο ότι την ορθή συνταγογράφηση έως τη συμμόρφωση στη θεραπεία, η συνεργασία ιατρού και φαρμακοποιού οδηγεί σε καλύτερα κλινικά αποτελέσματα και χαμηλότερο κόστος για το δημόσιο σύστημα υγείας.
Ωστόσο η πρόοδος προϋποθέτει σαφές θεσμικό πλαίσιο και σαφώς καθορισμένες αρμοδιότητες και επαγγελματικά όρια.
Ζητούμε θεσμοθέτηση των υπηρεσιών υγείας στο φαρμακείο και την ανάλογη αποζημίωση τους.
Υπερασπιζόμαστε το δικαίωμα του πολίτη να προμηθεύεται τα φάρμακά του με ασφάλεια και επιστημονική ευθύνη, εντός των φαρμακείων, αποτρέποντας πρακτικές που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια, όπως η ανεξέλεγκτη διανομή φαρμάκων από μη εξειδικευμένες επιχειρήσεις (κούριερ κλπ).
Επιδιώκουμε σταθερή φαρμακευτική πολιτική, που θα διασφαλίζει βιωσιμότητα για το σύστημα και προβλεψιμότητα για όλους τους εμπλεκόμενους.
Κυρίες και κύριοι,
Ο ρόλος ιατρών και φαρμακοποιών δεν είναι απλώς παράλληλος. Είναι συμπληρωματικός και αλληλένδετος.
Μαζί μπορούμε
- να ενισχύσουμε την πρόληψη,
- να βελτιώσουμε τα αποτελέσματα των θεραπειών,
- να κάνουμε το Εθνικό Σύστημα Υγείας βιώσιμο, δίκαιο και αποτελεσματικό.
Ο κοινός μας στόχος είναι ξεκάθαρος:
Υγεία για κάθε πολίτη.
Η συνεργασία μας δεν είναι απλώς επιθυμητή· είναι απαραίτητη για την επόμενη μέρα της δημόσιας υγείας στην Ελλάδα.
Σας ευχαριστώ.»