Από τον Χαράλαμπο Πετρόχειλο
Σε μία περίοδο που φαίνεται να αυξάνεται η κινητικότητα επενδυτικών κεφαλαίων που προσπαθούν να εκμεταλλευτούν τα όποια αδύνατα σημεία, τις «γκρίζες ζώνες» του νομοθετικού πλαισίου που αφορά το ιδιοκτησιακό των φαρμακείων, ο κ. Βασίλης Μπιρλιράκης, Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συνεταιρισμών Φαρμακοποιών Ελλάδας (ΟΣΦΕ) έρχεται με ένα ενδιαφέρον άρθρο γνώμης να τονίσει τη σημασία της συνεχούς εκπαίδευσης των φαρμακοποιών ως βασικό εφόδιο που θα του επιτρέψει να αναδείξει το σημαντικότατο ρόλο που παίζει στη δημόσια υγεία. Όπως αναφέρει «Η γνώση δεν είναι απλώς ένα “soft skill”. Είναι η βασική υποδομή του φαρμακείου».
Πάνω λοιπόν σε αυτό το θεμέλιο θα πρέπει να γίνεται η όποια επένδυση ώστε το φαρμακείο πραγματικά να ανταποκρίνεται με επάρκεια στο ρόλο του σ’ ένα περιβάλλον όπου η υγεία γίνεται όλο και πιο πολύπλοκη. Αυτή η γνώση άλλωστε είναι που δίνει νόημα στο περίφημο «δια χειρός φαρμακοποιού» το οποίο είναι αδιαμφισβήτητα το μεγάλο συγκριτικό πλεονέκτημα των φαρμακείων έναντι του καναλιού της κατ’ οίκον διανομής των Φαρμάκων Υψηλού Κόστους, το δεύτερο μεγάλο ζήτημα για το οποίο αυτό το διάστημα υπάρχει ευρεία συζήτηση στον κλάδο. Υπ’ αυτήν την έννοια το άρθρο του κ. Μπιρλιράκη έρχεται την κατάλληλη στιγμή και σίγουρα θα πρέπει να αναγνωστεί με μεγάλη προσοχή τόσο από τους εκπροσώπους της πολιτείας, των φορέων της αλυσίδας του φαρμάκου και τον τελικό αποδέκτη των φαρμακευτικών υπηρεσιών, πολίτη, όσο και από τους ίδιους τους φαρμακοποιούς.
Ακολουθεί το άρθρο του κ. Μπιρλιράκη:
«Σε μια εποχή όπου η συζήτηση για την ανάπτυξη των φαρμακείων περιστρέφεται σχεδόν αποκλειστικά γύρω από επενδύσεις, υποδομές και μεγέθη κεφαλαίου, αξίζει να επαναφέρουμε μια βασική αλήθεια: δεν είναι όλες οι δραστηριότητες ίδιες. Υπάρχουν τομείς όπου η αξία δεν παράγεται από το μέγεθος της επένδυσης, αλλά από το βάθος της γνώσης.
Το φαρμακείο ανήκει ξεκάθαρα σε αυτή την κατηγορία.
Η φράση «τα φαρμακεία δεν είναι μονάδες έντασης κεφαλαίου αλλά μονάδες έντασης γνώσης» δεν είναι απλώς μια θεωρητική διαπίστωση. Είναι μια περιγραφή της καθημερινής πραγματικότητας. Στο φαρμακείο, το κρίσιμο “κεφάλαιο” δεν βρίσκεται στα ράφια ή στον εξοπλισμό — βρίσκεται στο μυαλό και την επιστημονική επάρκεια του φαρμακοποιού.
Κάθε συνταγή που εκτελείται – κάθε πρόβλημα υγείας που αντιμετωπίζεται, δεν είναι μια μηχανική πράξη. Είναι μια διαδικασία αξιολόγησης: έλεγχος αλληλεπιδράσεων, επιβεβαίωση δοσολογίας, αναγνώριση πιθανών φαρμακοθεραπευτικών προβλημάτων, εξατομίκευση της συμβουλής. Κάθε ασθενής που στέκεται στον πάγκο δεν ζητά απλώς ένα προϊόν — ζητά καθοδήγηση, αποτελεσματικότητα, ασφάλεια, εμπιστοσύνη.
Αυτό σημαίνει ότι η πραγματική επένδυση στο φαρμακείο δεν είναι τα τετραγωνικά μέτρα, οι βιτρίνες ή τα πληροφοριακά συστήματα — όσο χρήσιμα κι αν είναι. Η πραγματική επένδυση είναι η συνεχής εκπαίδευση, η επιστημονική κατάρτιση, η ανάπτυξη δεξιοτήτων επικοινωνίας και κλινικής σκέψης.
Σε ένα περιβάλλον όπου η υγεία γίνεται όλο και πιο πολύπλοκη — με πολυφαρμακία, γηράσκοντα πληθυσμό και αυξανόμενες χρόνιες παθήσεις — η ανάγκη για γνώση δεν είναι απλώς σημαντική. Είναι καθοριστική.
Κι όμως, το σύστημα συχνά λειτουργεί σαν να ισχύει το αντίθετο. Επιβραβεύει την κλίμακα – μέγεθος αντί της ποιότητας, την πώληση αντί της φροντίδας, την επένδυση σε υλικά μέσα αντί της επένδυσης στον άνθρωπο. Αυτή η προσέγγιση όχι μόνο υποτιμά τον ρόλο του φαρμακοποιού, αλλά και περιορίζει τις δυνατότητες του φαρμακείου να συμβάλει ουσιαστικά στη δημόσια υγεία.
Αν θέλουμε πραγματικά να ενισχύσουμε το σύστημα υγείας, πρέπει να αλλάξουμε οπτική – κουλτούρα όλοι μας. Να δούμε το φαρμακείο όχι ως σημείο διάθεσης προϊόντων, αλλά ως κόμβο παροχής κλινικών υπηρεσιών. Και αυτό σημαίνει κάτι πολύ συγκεκριμένο: επένδυση στη γνώση.
- Επένδυση σε συνεχή εκπαίδευση.
- Επένδυση σε δομημένες διαδικασίες φαρμακευτικής φροντίδας.
- Επένδυση σε εργαλεία που ενισχύουν την κλινική απόφαση — όχι απλώς τη διαχείριση αποθεμάτων.
Η γνώση δεν είναι απλώς ένα “soft skill”. Είναι η βασική υποδομή του φαρμακείου.
Σε τελική ανάλυση, η αξία του φαρμακείου δεν μετριέται με το ύψος της οικονομικής επένδυσης που το δημιούργησε, αλλά με την ποιότητα των κλινικών αποφάσεων που λαμβάνονται καθημερινά μέσα σε αυτό.
Και αυτές οι αποφάσεις δεν αγοράζονται. Καλλιεργούνται, όχι από ιδιώτες επενδυτές αλλά με επένδυση στη γνώση».