Οι επιστήμονες που μελετούν τις εγκεφαλικές αλλοιώσεις οι οποίες συνοδεύουν τη νόσο Αλτσχάιμερ επισημαίνουν ότι τα εργαλεία αξιολόγησης που χρησιμοποιούμε σήμερα ίσως χρειάζονται διαφορετική ερμηνεία για τις γυναίκες και τους άνδρες.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Σύμφωνα με νέα έρευνα, οι παραδοσιακές δοκιμασίες μέτρησης της γνωστικής ικανότητας ενδέχεται να μην αποτυπώνουν με ακρίβεια την πραγματική κατάσταση του εγκεφάλου στις γυναίκες, αφήνοντας κρυφές πτυχές της νόσου που χρήζουν προσοχής.
Η παγίδα της υψηλής βαθμολογίας στις γυναίκες
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην εξέταση Mini-Mental State Examination (MMSE), μια κλίμακα 30 βαθμών που χρησιμοποιείται ευρέως για τον εντοπισμό της νοητικής έκπτωσης. Η μελέτη διαπίστωσε ότι τα σκορ αυτά μπορεί να είναι παραπλανητικά για τις γυναίκες που παρουσιάζουν ήπια γνωστική διαταραχή. Όπως εξηγεί ο επικεφαλής της έρευνας, Mukesh Dhamala από το Πανεπιστήμιο της Georgia, μια γυναίκα μπορεί να επιτυγχάνει υψηλή βαθμολογία στο τεστ, ενώ την ίδια στιγμή ο εγκέφαλός της υφίσταται ήδη αλλοιώσεις που η συγκεκριμένη μέτρηση αδυνατεί να ανιχνεύσει.
Διαφορετικοί ρυθμοί στην ατροφία του εγκεφάλου
Αναλύοντας εγκεφαλικές απεικονίσεις και δεδομένα από 332 ασθενείς σε διάφορα στάδια της νόσου, οι ερευνητές εντόπισαν σαφείς διαφορές στον τρόπο που φθίνει η φαιά ουσία. Στους άνδρες, η συρρίκνωση του εγκεφάλου εμφανίζεται πιο έντονη στα πρώιμα στάδια και τείνει να σταθεροποιείται στη συνέχεια. Αντίθετα, στις γυναίκες η απώλεια της φαιάς ουσίας ξεκινά με αργούς ρυθμούς, αλλά επιταχύνεται απότομα και επεκτείνεται σε περισσότερες περιοχές καθώς η γνωστική παρακμή προχωρά.
Ο μηχανισμός της νευρωνικής αναπλήρωσης
Το γεγονός ότι πολλές γυναίκες διατηρούν φυσιολογικές επιδόσεις στα τεστ παρά την αρχική συρρίκνωση του εγκεφάλου τους, υποδηλώνει την ύπαρξη ενός εσωτερικού μηχανισμού αναπλήρωσης. Φαίνεται πως ο γυναικείος εγκέφαλος επιστρατεύει εναλλακτικές διαδρομές για να διατηρήσει τη λειτουργικότητά του στην αρχή της νόσου. Αυτό το φαινόμενο αποδίδεται σε έναν συνδυασμό ορμονικών παραγόντων, γενετικής προδιάθεσης και εξειδικευμένων νευρωνικών αποκρίσεων που διαφέρουν ανάμεσα στα δύο φύλα.
Προς μια εξατομικευμένη προσέγγιση της υγείας
Τα ευρήματα αυτά, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Brain Communications*, καθιστούν σαφές ότι το φύλο αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την παθολογία του Αλτσχάιμερ, επηρεάζοντας τόσο την έκταση όσο και την ταχύτητα της εγκεφαλικής ατροφίας. Η αναγνώριση αυτών των διαφορών είναι πλέον επιτακτική για την επιστημονική κοινότητα, καθώς η ενσωμάτωσή τους στα κλινικά μοντέλα θα επιτρέψει την παροχή πιο εξατομικευμένης φροντίδας και τη βελτίωση των θεραπευτικών αποτελεσμάτων για κάθε ασθενή ξεχωριστά.
*Περισσότερα στοιχεία για τα ευρήματα της μελέτης είναι διαθέσιμα στον παρακάτω σύνδεσμο: https://academic.oup.com/braincomms/article/8/2/fcag103/8578792?utm_source=Sailthru&utm_medium=Newsletter&utm_campaign=Health-Rounds&utm_term=040726&lctg=63e121d07a7ced439a0e2587