Τα επινεφρίδια είναι δύο μικροί αδένες που βρίσκονται πάνω από τους νεφρούς, στον οπισθοπεριτοναϊκό χώρο. Παρά το μικρό τους μέγεθος, έχουν σημαντικό ρόλο στη λειτουργία του οργανισμού, καθώς παράγουν ορμόνες που συμμετέχουν στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, του μεταβολισμού και της αντίδρασης του σώματος στο στρες.
«Η ανάπτυξη ενός όγκου ή αδενώματος μπορεί να επηρεάσει τη φυσιολογική λειτουργία του επινεφριδίου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ένας όγκος μπορεί να παράγει υπερβολικές ποσότητες ορμονών, προκαλώντας προβλήματα όπως αρτηριακή υπέρταση, ταχυκαρδία. μεταβολές στο σωματικό βάρος ή διαταραχές του σακχάρου», επισημαίνει ο κ. Αριστοτέλης Κεχαγιάς, Χειρουργός, εξειδικευμένος στη ρομποτική και ελάχιστα επεμβατική χειρουργική, Διευθυντής Θ΄ Χειρουργικής Κλινικής Μetropolitan General.
Πότε χρειάζεται χειρουργική επέμβαση;
«Η αφαίρεση αδενώματος επινεφριδίου είναι απαραίτητη όταν αυτό παράγει υπερβολική ποσότητα ορμονών ή δημιουργεί κλινικά προβλήματα, ανεξάρτητα από το εάν είναι μικρό ή μεγάλο. Σε περίπτωση όμως που η παραγωγή ορμονών είναι εντός φυσιολογικών ορίων, το αδένωμα χρειάζεται προληπτική (ή θεραπευτική) αφαίρεση εάν το μέγεθός του είναι από τέσσερα εκατοστά και πάνω επειδή όσο πιο μεγάλο είναι, τόσο αυξάνει η πιθανότητα για κακοήθεια εντός του όγκου, ή η συσσώρευση μεταλλάξεων στο γενετικό του υλικό.
Ειδικότερα, τα αδενώματα επινεφριδίου άνω των έξι εκατοστών έχουν πάνω από 25% πιθανότητα για καρκίνο. Αδενώματα μικρότερα των 3 εκατοστών αφαιρούνται εάν υπάρχουν χαρακτηριστικά ύποπτα για κακοήθεια στις απεικονιστικές εξετάσεις (π.χ. ανομοιογένεια, αποτιτάνωση, αύξηση μεγέθους σε σχέση με παλιότερες εξετάσεις), ακόμη και εάν δεν παράγουν ορμόνες», εξηγεί.
Η επινεφριδεκτομή, δηλαδή η χειρουργική αφαίρεση του επινεφριδίου, απαιτεί υψηλό επίπεδο εξειδίκευσης στην οπισθοπεριτοναϊκή χειρουργική, καθώς οι αδένες βρίσκονται σε ανατομικά απαιτητική περιοχή και γειτνιάζουν με σημαντικά αγγεία και άλλα όργανα.
Οπισθοπεριτοναϊκή προσέγγιση
Στο τεχνικό κομμάτι, η οπισθοπεριτοναϊκή προσπέλαση (PRA) είναι η μέθοδος με την πιο άμεση και αναίμακτη πρόσβαση στον ανατομικό χώρο του οπισθοπεριτοναίου όπου βρίσκεται το επινεφρίδιο. Η επέμβαση γίνεται μέσω τριών μικρών οπών από την μέση (όπου βρίσκεται το επινεφρίδιο) και έτσι αποφεύγεται η ανάγκη μετακίνησης των υπόλοιπων ενδοκοιλιακών οργάνων για την προσέγγιση του αδένα.
Δηλαδή, ο χειρουργός εισαγάγει λεπτό ενδοσκοπικό εξοπλισμό απευθείας στον οπισθοπεριτοναϊκό χώρο επιτυγχάνοντας άμεση αποκάλυψη του επινεφριδίου, όπου με απλό χειρισμό αφαιρεί εύκολα το όργανο και το απομακρύνει εντός σάκου. Με την PRA μειώνεται στο έπακρο το εσωτερικό χειρουργικό τραύμα, επειδή δεν απαιτείται είσοδος στην περιτοναϊκή κοιλότητα ούτε παρέμβαση σε κάποιο άλλο όργανο. Η μέθοδος αυτή αποτελεί υπερεξειδίκευση και απαιτεί υψηλού επιπέδου εκπαίδευση.
Η PRA, και γενικά η χειρουργική επινεφριδίου επιτυγχάνεται σε εξειδικευμένα κέντρα με χρήση ρομποτικής ή και λαπαροσκοπικής τεχνολογίας, ώστε να αφαιρούνται μέσω μικρών οπών ακόμη και μεγάλοι όγκοι του αδένα.
Τα πλεονεκτήματα της ρομποτικής χειρουργικής
«Η χειρουργική των επινεφριδίων έχει εξελιχθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ακολουθώντας τις εξελίξεις της ελάχιστα επεμβατικής χειρουργικής. Σήμερα, η ρομποτική χειρουργική αποτελεί μία σύγχρονη επιλογή για την αντιμετώπιση παθήσεων και όγκων των επινεφριδίων, προσφέροντας στον εξειδικευμένο χειρουργό αυξημένη ακρίβεια και καλύτερη δυνατότητα χειρισμών σε μία ιδιαίτερα απαιτητική ανατομική περιοχή.
Η ελάχιστα επεμβατική προσέγγιση έχει ως βασικό στόχο την ασφάλεια, τη ριζικότητα, και την ελαχιστοποίηση του χειρουργικού τραύματος. Οι μικρότερες οπές συμβάλουν ώστε η μετεγχειρητική ενόχληση να είναι ελάχιστη έως καθόλου και ο ασθενής να έχει ταχύτερη κινητοποίηση, σύντομη νοσηλεία και γρήγορη αποκατάσταση και επαναφορά στην καθημερινότητα.
Το σημαντικότερο, ωστόσο, είναι ότι η τεχνολογία δεν αντικαθιστά την εμπειρία του χειρουργού. Ο χειρουργός καθοδηγεί κάθε κίνηση και έχει τον πλήρη έλεγχο της διαδικασίας. Η τεχνολογία λειτουργεί ως προέκταση των χειρουργικών του δυνατοτήτων, προσφέροντας τρισδιάστατη και υψηλής ευκρίνειας εικόνα, σταθερότητα και μεγαλύτερη ακρίβεια στους λεπτούς χειρισμούς», καταλήγει ο κ. Κεχαγιάς.