Συμμαχία για τη «Δημοκρατία στην Υγεία» και τον Νέο Υγειονομικό Χάρτη: Σε μια χρονική συγκυρία, όπου η αναδιοργάνωση του Εθνικού Συστήματος Υγείας βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής ατζέντας, πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 5 Ιανουαρίου 2026, μια ιδιαίτερα σημαντική συνάντηση στη Βουλή των Ελλήνων. Ο Πρόεδρος του Σώματος, Δρ. Νικήτας Κακλαμάνης, υποδέχθηκε το προεδρείο της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, επιβεβαιώνοντας τον θεσμικό ρόλο των ληπτών υπηρεσιών υγείας στη λήψη των αποφάσεων.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Στη συνάντηση συμμετείχαν η Πρόεδρος της Ένωσης, κ. Μέμη Τσεκούρα, ο Γενικός Γραμματέας, κ. Νίκος Δέδες και ο Υπεύθυνος Δημοσίων Υποθέσεων, κ. Αναστάσιος Σαμουηλίδης.
Ο ασθενής ως θεσμικός συνομιλητής της Πολιτείας
Η Ένωση Ασθενών Ελλάδας παρουσίασε το πολυδιάστατο έργο της, υπογραμμίζοντας τη μετάβαση σε μια εποχή όπου ο ασθενής δεν είναι απλός δέκτης υπηρεσιών, αλλά ισότιμος θεσμικός εταίρος. Οι εκπρόσωποι της Ένωσης ευχαρίστησαν προσωπικά τον κ. Κακλαμάνη, η στήριξη του οποίου υπήρξε καταλυτική για την καθιέρωση της παρουσίας τους στις αρμόδιες κοινοβουλευτικές επιτροπές και στον εθνικό διάλογο για την Υγεία.
Η συμβολή της Ένωσης επικεντρώνεται πλέον στη διαμόρφωση τεκμηριωμένων προτάσεων πολιτικής (evidence-based policy), βασισμένων στις πραγματικές ανάγκες των πολιτών, σε στενή συνεργασία με δημόσιους φορείς σε τοπικό και εθνικό επίπεδο.
Οι μεγάλες προκλήσεις: Ιδιωτικές δαπάνες και ανικανοποίητες ανάγκες
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, τέθηκαν επί τάπητος τα «ακανθώδη» ζητήματα που ταλανίζουν τα ελληνικά νοικοκυριά:
- Ιδιωτικές Δαπάνες Υγείας: Η συνεχιζόμενη οικονομική επιβάρυνση των πολιτών για υπηρεσίες υγείας αναδείχθηκε ως μια από τις κυριότερες διαρθρωτικές προκλήσεις.
- Ανικανοποίητες Ιατρικές Ανάγκες: Η ανάγκη για άμεση πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες και ποιοτική φροντίδα χωρίς αποκλεισμούς.
Προς έναν νέο Υγειονομικό Χάρτη με διακομματική συναίνεση
Μια από τις πιο ουσιαστικές παραμέτρους της συνάντησης ήταν η συζήτηση για τον νέο υγειονομικό χάρτη της χώρας. Οι εκπρόσωποι των ασθενών τόνισαν ότι για να υπάρξει ένα βιώσιμο και αποτελεσματικό σύστημα, απαιτούνται:
- Πολιτικές και διακομματικές συναινέσεις, ώστε οι μεταρρυθμίσεις να έχουν βάθος χρόνου.
- Αντιστοίχιση υπηρεσιών με τις πραγματικές δημογραφικές και επιδημιολογικές ανάγκες του πληθυσμού.
- Ενίσχυση της εγγραμματοσύνης υγείας, ώστε οι πολίτες να γνωρίζουν πώς να πλοηγηθούν στο σύστημα και να συμμετέχουν ενεργά στις αποφάσεις που αφορούν τη θεραπεία τους.
Νικήτας Κακλαμάνης: Διαχρονική δέσμευση δίπλα στον ασθενή
Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος της Βουλής, με τη διπλή ιδιότητα του πολιτικού και του ιατρού, επανέλαβε τη σταθερή του δέσμευση στην προάσπιση των δικαιωμάτων των ασθενών. Ο κ. Κακλαμάνης διαβεβαίωσε ότι το Κοινοβούλιο θα παραμείνει αρωγός στις πρωτοβουλίες της Ένωσης, αναγνωρίζοντας ότι ο θεσμικός διάλογος είναι το μοναδικό εργαλείο για την επίτευξη ισότητας στην πρόσβαση και ποιότητας στις παρεχόμενες υπηρεσίες.
Η συνάντηση έκλεισε με κοινή δέσμευση για την ενίσχυση της «Δημοκρατίας στην Υγεία», ενός οράματος όπου η φωνή των ασθενών αποτελεί την πυξίδα για κάθε νομοθετική πρωτοβουλία.
Τι σημαίνει πρακτικά «Δημοκρατία στην Υγεία» για την Ελλάδα;
Ο όρος «Δημοκρατία στην Υγεία» (Health Democracy) υπερβαίνει την απλή παροχή ιατρικών υπηρεσιών. Στο ελληνικό πλαίσιο, όπου το σύστημα υγείας συχνά χαρακτηρίζεται από συγκεντρωτισμό και γραφειοκρατία, η εφαρμογή της Δημοκρατίας στην Υγεία μεταφράζεται σε τέσσερις βασικούς πυλώνες:
- Ο Ασθενής ως Συν-διαμορφωτής (Co-design)
Πρακτικά, σημαίνει ότι οι σύλλογοι ασθενών δεν καλούνται απλώς να «ακούσουν» τις αποφάσεις του υπουργείου, αλλά συμμετέχουν ενεργά στον σχεδιασμό των πολιτικών. Για παράδειγμα, στη δημιουργία ενός νέου θεραπευτικού πρωτοκόλλου ή στη χωροθέτηση ενός νέου νοσοκομείου, η εμπειρία του ασθενούς (patient experience) λαμβάνεται υπόψη ισότιμα με την επιστημονική τεκμηρίωση.
- Διαφάνεια και Λογοδοσία
Δημοκρατία στην υγεία σημαίνει ελεύθερη πρόσβαση σε δεδομένα. Ο πολίτης και οι φορείς εκπροσώπησής του έχουν το δικαίωμα να γνωρίζουν πού κατευθύνονται οι πόροι, ποια είναι η αναμονή στα χειρουργεία και πώς αξιολογούνται οι διοικήσεις των νοσοκομείων. Η πληροφορία παύει να είναι προνόμιο των λίγων και γίνεται κτήμα των πολλών.
- Ισότητα στην Πρόσβαση (Health Equity)
Στην Ελλάδα της κρίσης και των γεωγραφικών ιδιαιτεροτήτων (νησιωτικότητα), δημοκρατία σημαίνει ότι ένας ασθενής ακόμα και σε δυσπρόσιτα σημεία στην περιφέρεια (για παράδειγμα, στην ακριτική Ψέριμο) πρέπει να έχει την ίδια ποιότητα φροντίδας και την ίδια ταχύτητα πρόσβασης σε καινοτόμα φάρμακα με έναν κάτοικο του κέντρου της Αθήνας.
- Ενδυνάμωση και Εγγραμματοσύνη (Health Literacy)
Είναι το δικαίωμα του πολίτη να κατανοεί την κατάσταση της υγείας του και τις επιλογές του. Ένα «δημοκρατικό» σύστημα παρέχει την πληροφορία με τρόπο απλό και κατανοητό, επιτρέποντας στον ασθενή να λαμβάνει αποφάσεις μετά από πλήρη ενημέρωση (informed consent), αντί να εκτελεί παθητικά εντολές.