Ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) επηρεάζει 8 στους 10 ανθρώπους κατά τη διάρκεια της ζωής τους, ενώ σχετίζεται με πάνω από το 5% των συνολικών καρκίνων παγκοσμίως και αποτελεί την κύρια αιτία καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Το σημαντικό μήνυμα είναι ότι υπάρχει πρόληψη έναντι του ιού και των επιπτώσεών του και μάλιστα αποτελεσματική, μέσω του εμβολιασμού.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Η σημερινή (4 Μαρτίου) Παγκόσμια Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τον ιό HPV (Human Papillomavirus) είναι μια σημαντική ευκαιρία για την ενημέρωση του κοινού σχετικά με αυτόν τον κοινό ιό και τις επιπτώσεις του στην υγεία.
Τι είναι ο HPV;
Ο ιός HPV είναι μια ομάδα περισσότερων από 200 σχετικών ιών. Περίπου 40 τύποι μεταδίδονται άμεσα μέσω σεξουαλικής επαφής και προσβάλλουν την περιοχή των γεννητικών οργάνων.
Πώς μεταδίδεται ο HPV;
Ο HPV μεταδίδεται κυρίως μέσω:
- Σεξουαλικής επαφής (κολπικής, πρωκτικής ή στοματικής)
- Άμεσης επαφής δέρμα με δέρμα με μολυσμένη περιοχή
Ποιες είναι οι επιπτώσεις του HPV;
Ο HPV μπορεί να προκαλέσει:
- Κονδυλώματα των γεννητικών οργάνων
- Καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, του αιδοίου, του κόλπου, του πέους, του πρωκτού και του στοματοφάρυγγα.
Τα ποσοστά μόλυνσης του πληθυσμού
· Το 80% των σεξουαλικά ενεργών ατόμων θα μολυνθούν από τον HPV κάποια στιγμή στη ζωή τους.
· Το 99% των περιπτώσεων καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, το 90% των κονδυλωμάτων, το 70% των καρκίνων του στοματοφάρυγγα, το 90% των καρκίνων του πρωκτού και το 60% των καρκίνων του πέους οφείλονται σε αυτόν τον ιό.
· Συνολικά, κάθε χρόνο καταγράφονται περίπου 660.000 περιπτώσεις HPV-σχετιζόμενων καρκίνων παγκοσμίως.
Πρόληψη και προστασία
- Εμβολιασμός: Ο εμβολιασμός κατά του HPV είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος πρόληψης των λοιμώξεων από τους τύπους HPV που προκαλούν καρκίνο.
- Τακτικοί έλεγχοι: Οι γυναίκες πρέπει να υποβάλλονται σε τακτικούς ελέγχους (τεστ Παπανικολάου) για την έγκαιρη ανίχνευση αλλοιώσεων στον τράχηλο της μήτρας.
- Χρήση προφυλακτικού: Η χρήση προφυλακτικού μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο μετάδοσης του HPV, αλλά δεν παρέχει πλήρη προστασία.
· Σε χώρες όπου ο εμβολιασμός εφαρμόζεται συστηματικά, τα ποσοστά λοίμωξης από τους υψηλού κινδύνου τύπους του HPV έχουν μειωθεί έως και 87% μεταξύ των εμβολιασμένων γυναικών.
Ο εμβολιασμός συνιστάται
· σε αγόρια και κορίτσια ηλικίας 9-11 ετών, Σε περίπτωση που ο εμβολιασμός δεν γίνει στη συνιστώμενη ηλικία, μπορεί να γίνει αναπλήρωση έως την ηλικία των 18 ετών. Επισημαίνεται ότι το εμβόλιο HPV αποζημιώνεται πλήρως σε αγόρια και κορίτσια ηλικίας 15-18 ετών μέχρι 31.12.2025.
· Σε ενήλικες 18 έως 45 ετών που δεν έχουν εμβολιαστεί και ανήκουν σε μια από τις εξής κατηγορίες: Πρωτοπαθής ή δευτεροπαθής ανοσοκαταστολή με
επηρεασμένη κυτταρική ή χυμική ανοσία, όπως ανεπάρκειες Β και Τ-κυττάρων, Λοίμωξη HIV, Κακοήθη νεοπλάσματα, Μεταμόσχευση, Αυτοάνοσα νοσήματα, Λήψη ανοσοκατασταλτικής αγωγής, Γυναίκες που είναι ανεμβολίαστες και έχουν υποβληθεί ή πρόκειται να υποβληθούν σε κωνοειδή εκτομή (CIN2+) και άνδρες που κάνουν σεξ με άνδρες.
Στόχοι της Παγκόσμιας Ημέρας Ευαισθητοποίησης
- Ενημέρωση του κοινού για τον HPV και τους κινδύνους του
- Προώθηση του εμβολιασμού κατά του HPV
- Ενθάρρυνση των τακτικών ελέγχων
- Μείωση του στίγματος που σχετίζεται με τον HPV
Στην Ελλάδα, όλοι οι ειδικοί στον τομέα Υγείας, Γυναικολόγοι, Παιδίατροι, αλλά και αρμόδιοι φορείς ενημερώνουν τακτικά για την αξία του εμβολιασμού έναντι του HPV, ως του πλέον αποτελεσματικού τρόπου πρόληψης από την εκδήλωση των HPV-σχετιζόμενων καρκίνων και νόσων.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Πανελλήνιος Σύλλογος Επισκεπτών Υγείας (ΠΣΕΥ/ΝΠΔΔ) έχει ξεκινήσει από το 2024 μια εκστρατεία ενημέρωσης του πληθυσμού κυρίως όμως των γονέων και κηδεμόνων, σχετικά με το εμβόλιο κατά του HPV, με στόχο την αύξηση των ποσοστών εμβολιασμού και την πρόληψη των HPV-σχετιζόμενων καρκίνων και νόσων. Για τον σκοπό αυτό, έχει δημιουργήσει και ενημερωτικό έντυπο, εγκεκριμένο από την Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών, το οποίο διανέμει σε όλες τις σχετικές δράσεις ενημέρωσης, στα σχολεία, στα ΤΟΜΥ, Κ.Υ. κ.λπ.
Το εμβόλιο κατά του HPV έχει χορηγηθεί σε εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως και έχει αποδειχθεί εξαιρετικά ασφαλές, με ήπιες παρενέργειες, όπως ελαφρύς πόνος στο σημείο της ένεσης.
Παρά την επιστημονική πρόοδο, η έλλειψη ενημέρωσης και οι μύθοι γύρω από τον HPV συνεχίζουν να αποτρέπουν πολλούς ανθρώπους από το να προστατευθούν. Η Παγκόσμια Ημέρα HPV είναι μια ευκαιρία να σπάσουμε τη σιωπή και να προωθήσουμε τη γνώση, ενώ παράλληλα είναι μια υπενθύμιση ότι η πρόληψη είναι το κλειδί για την προστασία της υγείας μας.