Το Υπουργείο Υγείας και την Γενική Γραμματέα, Μαρία Χριστίνα Κράββαρη επισκέφθηκε η Εκδότρια του DailyPharmaNews.gr Κατερίνα Βουρλάκη, για να της παραδώσει υπόμνημα με τα συμπεράσματα και τις προτάσεις που προέκυψαν από το Στρογγυλό Τραπέζι που είχε διοργανώσει το DailyPharmaNews, με θέμα «Αποτυπώνοντας της βέλτιστη διαδρομή του ογκολογικού ασθενή με καρκίνο του παχέος εντέρου στο ΕΣΥ. Η περίπτωση του καρκίνου του παχέος εντέρου».
Με αφετηρία την πρωτοβουλία του προγράμματος «Προλαμβάνω», στόχος του υπομνήματος είναι να μεταφράσει τη συζήτηση σε συγκεκριμένα, εφαρμόσιμα μέτρα, ώστε η πρόληψη να οδηγεί πιο σταθερά και πιο γρήγορα σε καθολική πρόσβαση, έγκαιρη διάγνωση, θεραπεία και τελικά καλύτερα αποτελέσματα ίασης και επιβίωσης για τους ασθενείς.
Από το self-test, στην θεραπεία
Το self test kit ουσιαστικά αποτελεί την πρώτη και εξαιρετικά σημαντική «πόρτα» στην πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου, μέσα από μία εθνική στρατηγική. Ωστόσο, αυτό το μονοπάτι περιλαμβάνει μία αρκετά μεγάλη διαδρομή για τους ασθενείς που συχνά μοιάζει αχαρτογράφητο. Ραντεβού, παραπομπή, κολονοσκόπηση, βιοψία, χειρουργική εκτίμηση, ογκολογικό συμβούλιο, θεραπεία, παρακολούθηση.
Αυτή τη διαδρομή, και κυρίως τα σημεία που σπάνε τη συνέχεια της φροντίδας, συζητήθηκαν και αποτυπώθηκαν από έγκριτους επιστήμονες. Στο Στρογγυλό Τραπέζι συμετείχαν εκτός από την Γενική Γραμματέα Δημόσιας Υγείας κ. Χριστίνα-Μαρία Κράββαρη, από τον ΕΟΠΥΥ η κ. Χ. Κανή, από την ακαδημαϊκή και επιστημονική κοινότητα ο καθ. Παθολογίας και Γαστρεντερολογίας ΕΚΠΑ και Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Γαστρεντερολογικής Εταιρείας κ. Γ. Παπαθεοδωρίδης, καθώς και ο Επ. Καθηγητής Οικονομικών της Υγείας & HTA στο ΠΑ.Δ.Α. κ. Κ. Αθανασάκης. Από τον χώρο της ογκολογίας και της χειρουργικής ογκολογίας συμμετείχαν ο κ. Ηρ. Κατσούλης (Δ/ντης Χειρουργικού-Ογκολογικού Τμήματος στο Γ.Α.Ο.Ν.Α. «Ο Άγιος Σάββας», Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Χειρουργικής Ογκολογίας, και με θεσμικό ρόλο στην ΕΟΠΕ), ο κ. Ν. Τσουκαλάς (ΕΟΠΕ), καθώς και ο κ. Αλ. Στριμπάκος, Δ/ντής της Ε’ Παθολογικής-Ογκολογικής Κλινικής Υγεία. Την οπτική των ασθενών μετέφερε ο Πρόεδρος της ΕΛΛΟΚ κ. Γ. Καπετανάκης. Από την πλευρά του DailyPharmaNews συμμετείχαν ο Γεν. Διευθυντής κ. Τ. Μαραλέτος, ενώ τη συζήτηση συντόνισε η Δημοσιογράφος και Εκδότρια του DailyPharmaNews κ. Κ. Βουρλάκη.
Το βασικό συμπέρασμα της συζήτησης ήταν διττό. Από τη μία, το πρόγραμμα «Προλαμβάνω» αποτελεί ήδη μια ουσιαστική καινοτομία στη δημόσια πρόληψη. Από την άλλη, τα ίδια τα δεδομένα του δείχνουν ότι όσο αυξάνει η συμμετοχή, τόσο πιο εμφανείς γίνονται οι «στενώσεις» του συστήματος—εκεί ακριβώς που η πρόληψη πρέπει να συναντά την έγκαιρη διάγνωση και την οργανωμένη θεραπεία.
Τα δεδομένα σε αριθμούς
- ~900.000 τεστ έχουν προμηθευτεί οι πολίτες
- 35.000 θετικά αποτελέσματα
- 327.087 αρνητικά αποτελέσματα
- ~16.941 κολονοσκοπήσεις
- ~14.000 βιοψίες
Τα νούμερα είναι ενθαρρυντικά και δείχνουν ότι η πρόληψη μπορεί να «πιάσει τόπο» όταν γίνεται εύκολη και δωρεάν. Ταυτόχρονα, αποτυπώνουν την πίεση που δημιουργείται στη συνέχεια της διαδρομής, η μετάβαση από το θετικό τεστ στην κολονοσκόπηση-και από εκεί στην ογκολογική φροντίδα-δεν είναι πάντα απρόσκοπτη.
Στη συζήτηση αναδείχθηκε ξεκάθαρα ότι το τεστ χρειάζεται τακτική επανάληψη (με ετήσια λογική), αλλά και σωστή επικοινωνία προς τους πολίτες. Τι σημαίνει ψευδώς θετικό ή ψευδώς αρνητικό, τι μπορεί και τι δεν μπορεί να ανιχνεύσει ένα τέτοιο τεστ, και-κυρίως-ότι η κολονοσκόπηση παραμένει η βασική διαγνωστική μέθοδος. Η πρόληψη δεν ολοκληρώνεται στο φαρμακείο. Ολοκληρώνεται όταν ο πολίτης φτάσει εγκαίρως στην εξέταση που επιβεβαιώνει ή αποκλείει τη διάγνωση.
Παράλληλα, τέθηκε με καθαρό τρόπο ο προβληματισμός για την ηλικία έναρξης του ελέγχου. Η εμπειρία δείχνει ότι ο καρκίνος του παχέος εντέρου αφορά όλο και νεότερες ηλικίες, και γι’ αυτό στο υπόμνημα αποτυπώνεται η ανάγκη ενημέρωσης για κολονοσκόπηση από τα 45+ ως κρίσιμο σημείο συζήτησης πολιτικής.
Όμως το «μεγάλο κενό» που ανέδειξε το Round Table δεν είναι μόνο ενημερωτικό. Είναι οργανωτικό. Μετά τη διάγνωση-ή ακόμη και λίγο πριν από αυτή-υπάρχουν ασυνέχειες. Καθυστερήσεις στην παραπομπή για κολονοσκόπηση, αδύναμη διασύνδεση γαστρεντερολόγου με χειρουργό και ογκολόγο, και έλλειψη ξεκάθαρης συνέχειας στην ογκολογική φροντίδα. Με απλά λόγια, ο ασθενής κινείται σε «νησίδες» υπηρεσιών και όχι σε ένα ενιαίο μονοπάτι φροντίδας.
Για αυτό τονίστηκε η ανάγκη διεπιστημονικής συνεργασίας και, ειδικά, η λειτουργία ογκολογικών συμβουλίων όχι μόνο εντός του ίδιου νοσοκομείου, αλλά και διανοσοκομειακά, με αξιοποίηση ψηφιακών μέσων. Ένα ογκολογικό συμβούλιο δεν είναι πολυτέλεια. Είναι εργαλείο που μειώνει τη διαγνωστική και θεραπευτική αβεβαιότητα και επιταχύνει αποφάσεις που στην ογκολογία μετριούνται σε χρόνο.
Βασικό κενό στη διαδρομή ότι το ίδιο το Εθνικό Σύστημα Υγείας δεν μπορεί να υποστηρίξει το πρόγραμμα και την απαραίτητη κολονοσκόπη αφού δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί σε κανένα δημόσιο Νοσοκομείο αλλά μόνο σε ιδιωτικά κέντρα.
Εξίσου κρίσιμο αναδείχθηκε το ζήτημα της διαλειτουργικότητας των ψηφιακών συστημάτων που έχουν ήδη δημιουργηθεί: Εθνικό Μητρώο Νεοπλασιών, Ηλεκτρονικός Ογκολογικός Φάκελος, MyHealth και η πλατφόρμα 1566. Η συζήτηση δεν στάθηκε στο «αν χρειαζόμαστε ψηφιακά εργαλεία», αλλά στο πώς αυτά μπορούν να συνδεθούν ώστε να υπηρετήσουν τον ασθενή και την επιστήμη-χωρίς να μετατρέψουν τον γιατρό σε γραμματειακή υποστήριξη ενός νέου, ακόμη βαρύτερου διοικητικού φορτίου.
Σε αυτό το σημείο εντάχθηκε και η πρόταση για τον “navigator”, τον πλοηγό ασθενούς: ένας ρόλος που μπορεί να γεφυρώσει την πρωτοβάθμια με τη δευτεροβάθμια φροντίδα, να οργανώνει ραντεβού και παραπομπές, να μειώνει τη χαμένη πληροφορία. Ιδιαίτερα στις ευάλωτες ομάδες και στις απομακρυσμένες περιοχές, ο navigator δεν είναι απλώς ευκολία, είναι μηχανισμός ισότητας στην πρόσβαση.
Τέλος, η συζήτηση έβαλε στο κάδρο και τον σύγχρονο άξονα της ογκολογίας, τους βιοδείκτες. Αναγνωρίστηκε η πρόοδος στη συζήτηση για την ένταξή τους στην αξιολόγηση τεχνολογιών υγείας (HTA) και επισημάνθηκε η ανάγκη αποζημίωσής τους μέσω ΕΟΠΥΥ με ποιοτικά κριτήρια. Οι βιοδείκτες δεν είναι εξετάσεις πολυτελείας. Είναι ο δρόμος προς στοχευμένες θεραπείες, σωστή επιλογή φαρμάκου και ορθολογική χρήση πόρων.
Τα 6 κομβικά συμπεράσματα
- Σταθερή χρηματοδότηση και επέκταση του «Προλαμβάνω», με στόχο κάλυψη άνω του 70% του πληθυσμού-στόχου.
- Περισσότεροι συμβεβλημένοι γαστρεντερολόγοι και πραγματική ένταξη περισσότερων δημόσιων νοσοκομείων μέσω e-συνταγογράφησης.
- Καμπάνιες ενημέρωσης για ετήσια επανάληψη τεστ, σωστή κατανόηση αποτελεσμάτων και έμφαση στην κολονοσκόπηση—με ανοιχτή συζήτηση για το 45+.
- Ψηφιακή παρακολούθηση της διαδρομής ασθενούς και δεικτών καθυστέρησης/απόδοσης, αξιοποιώντας το Μητρώο Νεοπλασιών.
- Navigator ανά ΥΠΕ, τοπικά ογκολογικά συμβούλια με υποχρεωτική διεπιστημονική συμμετοχή και λειτουργικό referral μοντέλο για την περιφέρεια.
- Ταχεία αποζημίωση βιοδεικτών και πιο απλές διαδικασίες για νέες θεραπείες, μαζί με ψυχοκοινωνική υποστήριξη, follow-up και μηχανισμούς feedback ασθενών.
Με γνώμονα τη βελτίωση της πρόσβασης, τη συνέχεια της φροντίδας και τη μέγιστη αξιοποίηση των υπηρεσιών υγείας από τους ασθενείς το DailyPharmaNews θα παρακολουθήσει συστηματικά την εξέλιξη και τις ενέργειες του Υπουργείου προς αυτή την κατεύθυνση. Το υπόμνημα το οποίο παραδόθηκε στην κ. Κράββαρη, στον Υπουργό κ. Άδωνι Γεωργιάδη και στην Αν. Υπουργό κ. Ειρήνη Αγαπηδάκη.
Διαβάστε όλο το υπόμνημα εδώ.