Από τη Γιάννα Τριανταφύλλη.
Μια νέα ανασκόπηση τεσσάρων ερευνών αποκαλύπτει ότι η κατανάλωση των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων που κυριαρχούν πλέον στη δυτική διατροφή πιθανόν να ευθύνεται για την αύξηση των ποσοστών αυτισμού αλλά και άλλων διαταραχών ψυχικής υγείας όπως η άνοια και η κατάθλιψη.
Η Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ) είναι μία δια βίου νευροαναπτυξιακή διαταραχή η οποία επηρεάζει την κοινωνική αλληλεπίδραση και επικοινωνία του ατόμου και συνοδεύεται από την παρουσία περιορισμένων ενδιαφερόντων και επαναλαμβανόμενων συμπεριφορών. Ο αυτισμός επηρεάζει σήμερα 1 στα 31 παιδιά στις ΗΠΑ, μια σημαντική αύξηση από 1 στα 150 παιδιά που ήταν πριν από δύο δεκαετίες.
Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι τα παιδιά με διαταραχή αυτιστικού φάσματος είναι πιο πιθανό να έχουν ανισορροπημένο εντερικό μικροβίωμα σε σύγκριση με εκείνα που δεν έχουν τη νευρολογική διαταραχή. Εκτιμάται ότι, περίπου το 70% των παιδιών με ΔΑΦ έχουν διαταραχές της γαστρεντερικής λειτουργίας.
Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα (UPFs) είναι βιομηχανικά σκευάσματα που παρασκευάζονται σχεδόν εξ ολοκλήρου από ουσίες που εξάγονται από τρόφιμα, προέρχονται από συστατικά τροφίμων ή παρασκευάζονται σε εργαστήρια.
Αυτά τα τρόφιμα συνήθως περιέχουν πέντε ή περισσότερα βιομηχανικά παραγόμενα συστατικά, όπως ενισχυτικά γεύσης, γλυκαντικά ή υδρογονωμένα έλαια, και αντιπροσωπεύουν περίπου το 58% της μέσης αμερικανικής διατροφής.
Παρατηρητικά δεδομένα ερευνών έχουν αποκαλύψει ότι η μεγαλύτερη κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων σχετίζεται με αρνητικές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία, ενώ δεδομένα από τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές έχουν δείξει βελτιώσεις στην ψυχική υγεία μετά τη μείωση της πρόσληψης υπερεπεξεργασμένων τροφίμων.
Υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα και κίνδυνος Δ.Α.Φ.
Αν και οι ακριβείς αιτίες του αυτισμού δεν είναι ακόμη πλήρως κατανοητές, οι ερευνητές έχουν εντοπίσει διάφορους γενετικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες που μπορεί να συμβάλλουν στην ανάπτυξή του.Ένας από τους πιο συζητημένους περιβαλλοντικούς παράγοντες είναι τα επεξεργασμένα τρόφιμα.
Ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο της Οτάβα, μέσα από μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση, θέλησε να διερευνήσει την πιθανή σύνδεση μεταξύ των υπερπεπεξεργασμένων τροφίμων και της διαταραχής αυτιστικού φάσματος.
Οι ερευνητές,μέσα από την ανάλυση των δεδομένων, διαπίστωσαν ότι τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα φαίνεται ότι μπορούν να μεταβάλουν την γονιδιακή έκφραση που οδηγεί σε αλλαγές στην ανάπτυξη και τη λειτουργία του εγκεφάλου.
Αυτό συμβαίνει επειδή τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα συχνά περιέχουν μικροπλαστικά. Πρόκειται για εξαιρετικά μικρά κομμάτια πλαστικών υπολειμμάτων στο περιβάλλον από την απόρριψη και την αποικοδόμηση καταναλωτικών προϊόντων και βιομηχανικών αποβλήτων.
Τα μικροπλαστικά, διαπερνώντας τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό, μια προστατευτική ασπίδα που συνήθως εμποδίζει την είσοδο επιβλαβών ουσιών στον εγκέφαλο – εισέρχονται στο εσωτερικό του εγκεφάλου προκαλώντας φλεγμονή και διαταράσσοντας τη νευρολογική σηματοδότηση, κάτι που ενδεχομένως να συμβάλει στην ανάπτυξη του αυτισμού και άλλων νευρολογικών διαταραχών.
Επιπλέον, από τα ευρήματα της ανασκόπησης διαπιστώθηκε ότι τα μικροπλαστικά που υπάρχουν μέσα στα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τομικροβίωμα του εντέρου και να προκαλέσουν ανισορροπία στο μικροβίωμα, κάτι που παρατηρείταισυχνά σε παιδιά με ΔΑΦ.
Επιπλέον, τα επεξεργασμένα τρόφιμα μπορεί επίσης να έχουν υψηλά επίπεδα βαρέων μετάλλων, συμπεριλαμβανομένου του υδραργύρου και του μολύβδου, τα οποία μπορεί να συμβάλλουν ή να επιδεινώσουν τα συμπτώματα του αυτισμού.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα αποτελούν μια από τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές και υγειονομικές προκλήσεις του 21ου αιώνα και μια πραγματική απειλή για την νευρολογική και ψυχική υγεία των επόμενων γενεών.Η μείωση της κατανάλωσης υπερεπεξεργασμένων τροφίμων και η επαγρύπνηση γύρω από την έκθεση στα μικροπλαστικά αποτελούν αναγκαία βήματα προς την προστασία της δημόσιας υγείας.
Πηγή: Brain Medicine