Η 29η Σεπτεμβρίου έχει καθιερωθεί από το 2019, με πρωτοβουλία των Ηνωμένων Εθνών, ως η Διεθνής Ημέρα Ευαισθητοποίησης για την Απώλεια και Σπατάλη Τροφίμων, αναγνωρίζοντας τον κομβικό ρόλο που διαδραματίζει η βιώσιμη παραγωγή τροφίμων στην επισιτιστική ασφάλεια και διατροφή.
Στόχος αυτής την ημέρας είναι να εμπνεύσει άτομα, επιχειρήσεις, κυβερνήσεις και οργανισμούς σε όλο τον κόσμο να συνεργαστούν για ένα πιο δίκαιο, υγιεινό και βιώσιμο διατροφικό μέλλον.
Η τροφή δεν είναι δεδομένη
Ο παγκόσμιος πληθυσμός, που σήμερα ξεπερνά τα 8,2 δισεκατομμύρια, αναμένεται να αγγίξει τα 9,7 δισεκατομμύρια έως το 2050 (UNDESA, 2024). Περισσότερα από 58 εκατομμύρια τόνοι τροφίμων πετιούνται κάθε χρόνο στην ΕΕ, ενώ 37 εκατομμύρια Ευρωπαίοι δεν έχουν καν πρόσβαση σε ένα ποιοτικό γεύμα κάθε δύο μέρες.
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με την έκθεση της Eurostat, πάνω από 1 στους 10 Έλληνες δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να αγοράσει κάθε δεύτερη μέρα ένα κανονικό γεύμα, που περιέχει κρέας, ψάρι ή κάποιο αντίστοιχο χορτοφαγικό γεύμα.
Η μείωση της απώλειας και της σπατάλης τροφίμων δεν είναι απλώς επιθυμητή, είναι απαραίτητη για την καταπολέμηση της επισιτιστικής επισφάλειας, την προώθηση υγιεινών διατροφικών συνηθειών, την προστασία του περιβάλλοντος και τη δημιουργία κοινωνιών που προάγουν τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Ιδιαίτερα στο περιβάλλον, οι επιπτώσεις είναι εξαιρετικά σημαντικές: υπολογίζεται ότι η απώλεια και η σπατάλη τροφίμων ευθύνονται για περίπου 7% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, ενώ σχεδόν το 30% της καλλιεργούμενης γεωργικής γης παγκοσμίως χρησιμοποιείται για την παραγωγή τροφίμων που τελικά δεν καταναλώνονται ποτέ.
Απώλεια και σπατάλη τροφίμων: Ποια είναι η διαφορά τους;
Η απώλεια τροφίμων συμβαίνει πριν το τελικό προϊόν φτάσει στον καταναλωτή – π.χ. κατά την παραγωγή, αποθήκευση ή μεταφορά του.
Η σπατάλη τροφίμων γίνεται κυρίως σε επίπεδο λιανικής και νοικοκυριών – συχνά επειδή πετάμε τρόφιμα που θα μπορούσαν να είχαν καταναλωθεί, εξαιτίας λανθασμένων χειρισμών ή έλλειψης πληροφόρησης, όπως σχετικά με τις ημερομηνίες.
Για να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά το πρόβλημα της απώλειας και σπατάλης τροφίμων, δεν αρκεί η δράση από έναν μόνο φορέα. Χρειάζονται συνεργασίες ανάμεσα σε κυβερνήσεις, επιχειρήσεις, παραγωγούς, καταναλωτές, ερευνητικά ιδρύματα και την κοινωνία των πολιτών, σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο.
Ο ρόλος του ΕΦΕΤ
Ο ΕΦΕΤ, στο πλαίσιο της αποστολής του για την ασφάλεια των τροφίμων και την ενημέρωση των καταναλωτών, συμμετέχει στην πανευρωπαϊκή εκστρατεία #Safe2EatEU της EFSA, προσφέροντας πρακτικές συμβουλές για τη μείωση της σπατάλης τροφίμων στην καθημερινότητα.
6 απλές συνήθειες που κάνουν την διαφορά
• Προγραμματίζουμε τα γεύματά μας και οργανώνουμε τις αγορές μας.
Λιγότερη σπατάλη, περισσότερο κέρδος!
• Μαθαίνουμε να διαβάζουμε σωστά τις ημερομηνίες στα τρόφιμα.
«Ανάλωση έως» = ασφάλεια / «Κατά προτίμηση πριν από» = ποιότητα.
• Δεν απορρίπτουμε τα «άσχημα» φρούτα και λαχανικά.
Είναι το ίδιο νόστιμα και θρεπτικά – ας μην τα κρίνουμε από την εμφάνιση!
• Ρυθμίζουμε σωστά τις θερμοκρασίες σε ψυγείο και κατάψυξη.
Ψυγείο: 1-5°C | Κατάψυξη: -18°C
• Χρησιμοποιούμε τα περισσεύματα.
Μαγειρεύουμε ξανά, φτιάχνουμε σάντουιτς ή παίρνουμε πακέτο από το εστιατόριο αυτά που περίσσεψαν.
• Γνωρίζουμε την κομποστοποίηση (compost).
Φυσική διαδικασία που μειώνει τα απόβλητα και παράγει φυσικό λίπασμα.
Με πληροφορίες από τον ΕΦΕΤ.