Η παγκόσμια αγορά των σκευασμάτων για την απώλεια βάρους βιώνει μια τεκτονική αλλαγή. Οι πρόσφατες επιδόσεις των δύο εταιρειών-κολοσσών που κυριαρχούν στον κλάδο δείχνουν ότι η μετάβαση από τις ενέσιμες θεραπείες στην από του στόματος χορήγηση (χάπια) δεν αποτελεί απλώς μια εναλλακτική επιλογή, αλλά τον καταλύτη για μια άνευ προηγουμένου διεύρυνση της αγοράς.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Ενώ μέχρι πρότινος η συζήτηση περιστρεφόταν γύρω από τον ανταγωνισμό των δύο εταιρειών για την επικράτηση, τα νέα δεδομένα υποδηλώνουν ότι η αγορά της παχυσαρκίας δεν είναι ένα «παίγνιο μηδενικού αθροίσματος». Αντίθετα, είναι ένα διαρκώς επεκτεινόμενο πεδίο που μπορεί να χωρέσει εκατομμύρια νέους ασθενείς.
Τα πρώτα δεδομένα από τη χρήση χαπιών για το αδυνάτισμα οδηγούν σε άνοδο τις μετοχές των Novo Nordisk και Eli Lilly, καθώς οι επενδυτές ποντάρουν στο ότι τα φάρμακα που λαμβάνονται ευκολότερα θα επεκτείνουν την αγορά σε εκατομμύρια νέους ασθενείς, βοηθώντας παράλληλα στην αντιστάθμιση των πιέσεων στις τιμές.
Η δανέζικη Novo Nordisk, η οποία τα τελευταία χρόνια δίνει μάχη για να συμβαδίσει με την αμερικανική ανταγωνίστριά της, Eli Lilly, είδε τη μετοχή της να σημειώνει άλμα μετά την ανακοίνωση ότι οι πωλήσεις του νέου χαπιού Wegovy το πρώτο τρίμηνο ήταν σχεδόν διπλάσιες από τις αναμενόμενες.
Η ψυχολογία του ασθενή και η κατάρριψη του «φόβου της βελόνας»
Τα τελευταία χρόνια, η παχυσαρκία αντιμετωπίζεται με ενέσιμα σκευάσματα της κατηγορίας των αγωνιστών GLP-1. Παρά την αποτελεσματικότητά τους, ένα σημαντικό τμήμα του πληθυσμού παρέμενε διστακτικό λόγω της «φοβίας της βελόνας». Η εμφάνιση της μορφής χαπιού φαίνεται πως ξεκλειδώνει αυτή τη δεξαμενή ασθενών.
Όπως σημειώνει ο Shams Afzal, διευθυντής της Carnegie Investment Counsel (επενδυτής της Novo), το χάπι προσφέρει μια πολύ πιο εύκολη οδό έναρξης της θεραπείας, καθώς ο φόβος για τις σύριγγες κρατούσε ένα αξιοσημείωτο μέρος των ασθενών μακριά από τις ενέσιμες λύσεις.
Αναλυτές και επενδυτές συμφωνούν ότι τα ισχυρά δεδομένα των πρώτων συνταγογραφήσεων στηρίζουν την άποψη ότι οι από στόματος θεραπείες οδηγούν σε επέκταση της αγοράς και όχι απλώς σε μετακίνηση των ήδη υπαρχόντων ασθενών από τις ενέσεις. Στις ΗΠΑ, όπου περισσότεροι από 100 εκατομμύρια άνθρωποι είναι παχύσαρκοι, μόνο ένα μικρό ποσοστό λαμβάνει αυτή τη στιγμή θεραπείες GLP-1.
Η ταχύτατη αποδοχή των νέων σκευασμάτων
Αν και είναι νωρίς για τα από στόματος GLP-1, υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι αναδιαμορφώνουν τη ζήτηση ταχύτερα από το αναμενόμενο. Ο αναλυτής της Jyske Bank, Henrik Hallengreen Laustsen, εκτιμά πλέον ότι τα χάπια θα καταλάβουν το 35-40% της αγοράς, έναντι αρχικής πρόβλεψης 15-20%.
Είναι χαρακτηριστικό ότι:
· Στέλεχος της Novo Nordisk, ανέφερε ότι σχεδόν το 80% των χρηστών του χαπιού Wegovy ήταν ασθενείς που δεν είχαν λάβει ποτέ ξανά θεραπεία GLP-1.
· Η Eli Lilly, η οποία κυκλοφόρησε το χάπι Foundayo λίγους μήνες μετά την έκδοση της Novo, ανακοίνωσε ότι περισσότεροι από 8.000 γιατροί έχουν ήδη συνταγογραφήσει το σκεύασμα, με το ένα τρίτο αυτών να μην έχει συνταγογραφήσει ποτέ στο παρελθόν από στόματος GLP-1.
Η οικονομική διάσταση και η πολιτική τιμών
Παρά την εμπορική επιτυχία, η τιμολόγηση παραμένει ο βασικός κίνδυνος. Οι προσαρμοσμένες πωλήσεις της Novo Nordisk στις ΗΠΑ μειώθηκαν κατά 11% το πρώτο τρίμηνο λόγω χαμηλότερων τιμών πώλησης, ένα μοτίβο που παρατηρήθηκε και στην Eli Lilly, η οποία όμως το απορρόφησε πιο αποτελεσματικά.
Επιπλέον, η αγορά κινείται προς ένα μοντέλο άμεσης πρόσβασης. Περίπου το 45% του όγκου του Foundayo διακινήθηκε μέσω του LillyDirect, της πλατφόρμας απευθείας πώλησης της εταιρείας στους καταναλωτές, ενώ η Novo ανέφερε ότι το 50% των πωλήσεων του Wegovy προήλθε από ασθενείς που πλήρωσαν εξ ολοκλήρου οι ίδιοι (self-pay).
Συμπεράσματα για το μέλλον της αγοράς
Η συζήτηση στην παγκόσμια αγορά υγείας δεν αφορά πλέον μόνο το «Novo εναντίον Lilly». Όπως επισημαίνει ο Alessandro Valentini της Causeway Capital (μία ανεξάρτητη, αμερικανική εταιρεία διαχείρισης επενδύσεων), το συναρπαστικό στοιχείο είναι ότι τα χάπια προσεγγίζουν νέους χρήστες.
Η αγορά της παχυσαρκίας δεν είναι ένα «παίγνιο μηδενικού αθροίσματος» όπου η μία εταιρεία κερδίζει εις βάρος της άλλης. Πρόκειται για μια διαρκώς επεκτεινόμενη αγορά που μετασχηματίζεται ριζικά, καθώς η ευκολία του χαπιού καταργεί τα παραδοσιακά εμπόδια πρόσβασης στη θεραπεία.