Τι αποκαλύπτει η μεγαλύτερη εθνική δράση για την υγεία παιδιού και οικογένειας
Η ψηφιακή καθημερινότητα έχει μετασχηματίσει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά και οι νέοι βιώνουν τον κόσμο γύρω τους — και όχι πάντα προς το καλύτερο. Σε μια εποχή που τα smartphones και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κυριαρχούν στην εφηβική καθημερινότητα, το υπουργείο Υγείας και η UNICEF παρουσίασαν τα αποτελέσματα της Εθνικής Δράσης για την Προαγωγή της Υγείας Παιδιού και Οικογένειας — μιας πρωτοβουλίας που αναδεικνύει με αδιάσειστα δεδομένα το μέγεθος των σύγχρονων προκλήσεων, αλλά και τις παρεμβάσεις που ήδη αλλάζουν το τοπίο.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Η ψηφιακή κρίση που δεν φαίνεται με γυμνό μάτι
Τα ευρήματα της έρευνας είναι αποκαλυπτικά. Τρεις στους τέσσερις νέους βιώνουν το φαινόμενο του doomscrolling — την καταναλωτική ανάγκη να σκρολάρουν συνεχώς αρνητικές ειδήσεις και περιεχόμενο που τους προκαλεί άγχος — με το 42% να δηλώνει ότι δεν μπορεί να σταματήσει ακόμα και όταν το ίδιο το περιεχόμενο τούς επιβαρύνει ψυχολογικά. Πάνω από τους μισούς αναγνωρίζουν ότι η συνήθεια αυτή καταστρέφει τη διάθεση, τον ύπνο και τη συγκέντρωσή τους.
Το πλαίσιο γίνεται ακόμα πιο ανησυχητικό αν ληφθεί υπόψη ότι το 89,2% των νέων χρησιμοποιεί τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης καθημερινά, ενώ το 76,1% τα έχει καθιερώσει ως κύρια πηγή ενημέρωσής του. Παράλληλα, το 60,3% χάνει την αίσθηση του χρόνου κατά τη διάρκεια του σκρολαρίσματος, και το 81,3% αναγνωρίζει ότι οι αλγόριθμοι των πλατφορμών ενισχύουν εσκεμμένα αυτή τη συμπεριφορά.
Η ανησυχία δεν αφορά μόνο την ψυχική υγεία των σημερινών εφήβων. Τα παιδιά που εκτίθενται από νωρίς σε αυτό το ψηφιακό περιβάλλον εκπαιδεύουν ουσιαστικά τον εγκέφαλό τους να καταναλώνει ολοένα και περισσότερες αρνητικές πληροφορίες, με αποτέλεσμα να διακυβεύεται η ανάπτυξη κριτικής σκέψης και βασικών δεξιοτήτων επίλυσης προβλημάτων.
Όταν η υγεία παιδιού γίνεται ζήτημα Δημοκρατίας
Η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, δεν περιορίστηκε σε τεχνοκρατικές αναλύσεις. Με ιδιαίτερη ένταση στην τοποθέτησή της, υπογράμμισε ότι τα ευρήματα της έρευνας «είναι πραγματικά ανησυχητικά και πρέπει να δράσουμε άμεσα», ανάγοντας το ζήτημα σε πολιτικό και πολιτισμικό επίπεδο: «Στο μέλλον θα έχουμε πρόβλημα, όχι μόνο ψυχικής υγείας αλλά και Δημοκρατίας. Θα έχουμε πολίτες που δεν θα μπορούν να ελέγξουν αν κάτι είναι αλήθεια ή ψέμα, σωστό ή λάθος».
Η ίδια επισήμανε ότι δεν μπορεί μια ολόκληρη γενιά να στερηθεί την ευκαιρία της σκέψης — και μάλιστα στη χώρα που γέννησε τη φιλοσοφία, τη δημοκρατία και την κριτική σκέψη ως αξίες. Υγεία, παιδεία και οικογένεια, τόνισε, αποτελούν θεμελιώδεις κυβερνητικές προτεραιότητες, και οι πολιτικές πρόληψης οφείλουν να ξεκινούν από τον πυρήνα της κοινωνίας: την οικογένεια και το σχολείο.
Από την πλευρά της UNICEF, ο διπλωματικός εκπρόσωπος στην Ελλάδα, Ghassan Khalil, έδωσε έμφαση στο δικαίωμα των παιδιών να έχουν φωνή και να αισθάνονται ασφαλή. Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι όταν ένας έφηβος μπορεί να ζητήσει βοήθεια χωρίς φόβο και στίγμα, όταν ένας γονέας έχει στα χέρια του τα κατάλληλα εργαλεία, και όταν ένα κορίτσι μπορεί να μιλά ανοιχτά για την έμμηνο ρύση χωρίς ντροπή, τότε η κοινωνία κάνει ένα ουσιαστικό βήμα προς την κατεύθυνση της συμπερίληψης.
Θετική γονεϊκότητα: Το πρόγραμμα που εκπαίδευσε χιλιάδες γονείς
Μία από τις σημαντικότερες καινοτομίες της Εθνικής Δράσης ήταν η πρώτη πανελλαδική εφαρμογή δομημένου συστήματος υποστήριξης γονέων μέσω του προγράμματος Triple P — Θετική Γονεϊκότητα. Συνολικά 231 επαγγελματίες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας εκπαιδεύτηκαν ώστε να καθοδηγούν οικογένειες, ενώ 6.513 γονείς και φροντιστές συμμετείχαν σε σεμινάρια αποκτώντας πρακτικά εργαλεία για τις απαιτητικές προκλήσεις της ανατροφής στον 21ο αιώνα.
Σπάζοντας το στίγμα γύρω από τον αυτοτραυματισμό
Για ένα από τα πιο «βουβά» και παρεξηγημένα προβλήματα της εποχής, ιδρύθηκε για πρώτη φορά στη χώρα Πρότυπο Κοινοτικό Κέντρο για τον αυτοτραυματισμό νέων ηλικίας 17 έως 24 ετών. Στο πλαίσιο αυτής της δράσης, 2.607 επαγγελματίες εκπαιδεύτηκαν στην έγκαιρη αναγνώριση και διαχείριση σχετικών περιστατικών, ενώ 429 άτομα έχουν ήδη λάβει υποστήριξη μέσω των υπηρεσιών του Κέντρου, με δεκάδες οικογένειες να εντάσσονται σε θεραπευτικά προγράμματα.
Υγιεινή περιόδου: Αξιοπρέπεια για κάθε κορίτσι στο σχολείο
Η εκδήλωση ανέδειξε επίσης μια εκτεταμένη δράση για την εξάλειψη του στίγματος γύρω από την έμμηνο ρύση στο σχολικό περιβάλλον. Ενημερωτικές δράσεις υλοποιήθηκαν σε 2.521 σχολεία με τη συμμετοχή 237.000 μαθητών, ενώ διανεμήθηκαν 18 εκατομμύρια προϊόντα περιόδου από τα οποία ωφελήθηκαν άμεσα περισσότερα από 120.000 κορίτσια σε ολόκληρη τη χώρα.
Μουσική, δημιουργικότητα και ψυχική ανθεκτικότητα: Η επόμενη μέρα
Η εκδήλωση έκλεισε με ένα αισιόδοξο μήνυμα για το μέλλον. Ανακοινώθηκαν νέες βιωματικές δράσεις ψυχικής ανθεκτικότητας μέσω της μουσικής και της δημιουργικής έκφρασης, οι οποίες έχουν ήδη ξεκινήσει σε 15 Μουσικά Σχολεία της χώρας με τη συμμετοχή 3.000 μαθητών.
Η Εθνική Δράση Προαγωγής Υγείας Παιδιού και Οικογένειας υλοποιείται από το υπουργείο Υγείας με την υποστήριξη της UNICEF στην Ελλάδα και χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του NextGenerationEU και του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0».
Δείτε ΕΔΩ την παρουσίαση