Το Ανώτατο Δικαστήριο ακυρώνει τις εκλογές του Πανελληνίου Ιατρικού Συλλόγου, ανοίγοντας μια δύσκολη πολιτική εξίσωση για την αυτοδιοίκηση, το υπουργείο Υγείας και τον ρόλο των θεσμών.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Στις 23 Δεκεμβρίου 2025, το Συμβούλιο της Επικρατείας εξέδωσε την απόφαση 2402/2025, με την οποία ακυρώνει τις εκλογές του 2022 για τα όργανα διοίκησης του Πανελληνίου Ιατρικού Συλλόγου (ΠΙΣ). Ο βασικός λόγος είναι ότι στην εκλογική διαδικασία συμμετείχαν εκλέκτορες από ιατρικούς συλλόγους με οικονομικές εκκρεμότητες προς τον ΠΙΣ, κάτι που απαγορεύεται ρητά από το νόμο 4512/2018. Κατά συνέπεια, η εκλογή του Δ.Σ. και θεωρητικά η παραμονή στην προεδρία του Αθανάσιου Εξαδάκτυλου τίθενται υπό αμφισβήτηση.
Η απόφαση αυτή πυροδότησε έντονες αντιδράσεις εντός του ιατρικού κόσμου, καθώς ανοίγει ένα σύνθετο νομικό και θεσμικό ζήτημα για τον ρόλο των ιατρικών συλλόγων και τη λειτουργία του κορυφαίου θεσμικού οργάνου τους, του ΠΙΣ.
Η αντίδραση του ΠΙΣ: ψήφισμα υπεράσπισης της διοίκησης
Μετά την απόφαση του ΣτΕ, η Ολομέλεια των Προέδρων Ιατρικών Συλλόγων, μαζί με το Διοικητικό Συμβούλιο του ΠΙΣ, εξέδωσαν ψήφισμα στο οποίο:
Υπερασπίζονται τη νομιμότητα της τρέχουσας διοίκησης με πρόεδρο τον Αθ. Εξαδάκτυλο, υπογραμμίζοντας ότι οι εκλογές του 2022 είχαν καθολική συμμετοχή και αδιάβλητη διαδικασία.
Καταγγέλλουν ότι μια «απολύτως μειοψηφική ομάδα» προσπαθεί να αλλοιώσει τη βούληση του ιατρικού σώματος προβάλλοντας την οικονομική εκκρεμότητα ως νομικό εμπόδιο.
Καλούν τον υπουργό Υγείας να μην παρέμβει στο αυτοδιοίκητο του ΠΙΣ διορίζοντας προσωρινή διοίκηση, επισημαίνοντας ότι κάτι τέτοιο δεν έχει νομική ή πολιτική βάση και θα προσκρούσει σε προηγούμενη νομολογία του ΣτΕ.
Στο ψήφισμα, τονίζεται ότι ο ΠΙΣ έχει ήδη προβεί σε πλήρη οικονομική τακτοποίηση των συλλόγων, ενώ οι εκλογές του 2026 θα διεξαχθούν με αδιάβλητο ηλεκτρονικό σύστημα, συμβατό με την κείμενη νομοθεσία.
Αναφέρονται, επίσης, δύο ιστορικές αποφάσεις του ΣτΕ (2691/2009 και 728/2021) που είχαν ακυρώσει παρεμβάσεις υπουργών Υγείας στα εσωτερικά του ΠΙΣ, ενισχύοντας την αυτονομία του θεσμού και του αυτοδιοίκητου των ιατρικών συλλόγων.
Οι μαρτυρίες και η συζήτηση εντός του ιατρικού κόσμου
Αντιδράσεις και σχόλια ιατρών και στελεχών του χώρου:
Στελέχη από τον χώρο των ιατρικών συλλόγων επισημαίνουν ότι η απόφαση του ΣτΕ είναι σαφής και δεσμευτική, καθώς απαγορεύει τη συμμετοχή εκλεκτόρων με οφειλές, κάτι που δεν μπορεί να καλυφθεί με το επιχείρημα της «καθολικής συμμετοχής» ή της βούλησης του ιατρικού σώματος.
Σχόλια επί του θέματος επισημαίνουν ότι μια άρνηση αποδοχής ή καθυστέρηση εφαρμογής της απόφασης θα μπορούσε να ερμηνευτεί ως προσπάθεια παράτασης μη νομιμοποιημένης εξουσίας, με αρνητικό αντίκτυπο στην αξιοπιστία του ΠΙΣ ως θεσμού.
Στελέχη εκφράζουν την άποψη ότι ενδεχόμενες νέες εκλογές θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως λύση για να ξεπεραστεί η κρίση και να εστιάσει ο χώρος σε καίρια ζητήματα υγείας, αντί για μακρόχρονες διαδικαστικές διαμάχες.
ΙΣΑ: ξεκάθαρη διάσταση απόψεων
Σε μια ξεχωριστή δημόσια τοποθέτηση, ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών (ΙΣΑ) διέψευσε πρόσφατα δημοσιεύματα ότι είχε οφειλές ή ότι συμμετείχε στην προσφυγή στο ΣτΕ με σκοπό να δημιουργηθεί το νομικό ζήτημα.
Σε επίσημη επιστολή προς τον Πρόεδρο του ΠΙΣ, ο ΙΣΑ τονίζει ότι:
Ποτέ δεν προσέφυγε ο ΙΣΑ στο ΣτΕ για την ακύρωση των εκλογών του ΠΙΣ και παραμένει οικονομικά ενήμερος.
Αποδίδει ετησίως σημαντικά ποσά στον ΠΙΣ («της τάξεως των 500,000€») και θεωρεί ανυπόστατες οποιεσδήποτε παρατηρήσεις για σκοπούμενες οφειλές.
Η επιστολή καλεί παράλληλα την ηγεσία του ΠΙΣ να αναμένει την εφαρμογή της απόφασης του ΣτΕ πριν από οποιαδήποτε άλλη ενέργεια.
Τι έρχεται: πολιτική, νομική και συνδικαλιστική σύγκρουση
Η υπόθεση αυτή δεν είναι απλά μια νομική διαμάχη για τη νομιμότητα των εκλογών. Στην ουσία της θίγει:
Την αυτοδιοίκηση και ανεξαρτησία των επαγγελματικών φορέων στην Ελλάδα.
Τον τρόπο με τον οποίο η νομική τάξη και το δημοκρατικό δικαίωμα συμμετοχής συνδέονται σε επαγγελματικούς συλλόγους.
Τη σχέση μεταξύ διοικητικών πρακτικών, νομικών ορίων και πολιτικών προσδοκιών στον ευρύτερο χώρο της δημόσιας υγείας.
Όπως επισημαίνουν γιατροί και νομικοί κύκλοι, η επόμενη φάση θα καθοριστεί από:
Τη νομική εφαρμογή της απόφασης του ΣτΕ.
Την πιθανότητα επανάληψης εκλογών στον ΠΙΣ.
Την αντίδραση του υπουργείου Υγείας απέναντι στις πιέσεις για διάσωση του αυτοδιοίκητου θεσμού.
Η κατάσταση παραμένει ασταθής, με τις συζητήσεις στον ιατρικό χώρο να συνεχίζονται εντονότερα από ποτέ.