Οι στατίνες, τα ευρέως διαδεδομένα φάρμακα για τη μείωση της χοληστερόλης, βρίσκονται συχνά στο επίκεντρο συζητήσεων, λόγω των παρενεργειών που τους αποδίδονται. Ωστόσο, μια νέα, εκτενής ανάλυση κλινικών δοκιμών έρχεται να ανατρέψει τα δεδομένα, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι η πλειονότητα των ενοχλήσεων που αναγράφονται στα φύλλα οδηγιών των σκευασμάτων δεν Καταρρίπτεται ο μύθος των παρενεργειών από τις στατίνες, σύμφωνα με νέα μεγάλη έρευνα του Oxford προκαλούνται στην πραγματικότητα από το ίδιο το φάρμακο.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Η επικεφαλής της έρευνας, Christina Reith από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, είναι σαφής: Για τους περισσότερους ανθρώπους, τα οφέλη από τη λήψη στατινών υπερτερούν συντριπτικά των όποιων κινδύνων.
Η ακτινογραφία της έρευνας: 154.000 συμμετέχοντες στο μικροσκόπιο
Η επιστημονική ομάδα ανέλυσε δεδομένα από περισσότερους από 154.000 συμμετέχοντες σε 23 τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές, οι οποίες διήρκεσαν τουλάχιστον δύο έτη. Η μελέτη περιλάμβανε τις πιο γνωστές ουσίες, όπως:
· Ατορβαστατίνη (Lipitor)
· Ροσουβαστατίνη (Crestor)
· Σιμβαστατίνη (Zocor)
· Φλουβαστατίνη (Lescol)
· Πραβαστατίνη (Pravachol)
Η σύγκριση έγινε τόσο με τη χρήση εικονικού φαρμάκου (placebo) όσο και μεταξύ διαφορετικών εντάσεων θεραπείας, προσφέροντας μια ολοκληρωμένη εικόνα για την επίδραση των φαρμάκων στον οργανισμό.
Πραγματικές vs υποτιθέμενες παρενέργειες
Σύμφωνα με τα ευρήματα που δημοσιεύθηκαν στο έγκριτο ιατρικό περιοδικό The Lancet, οι στατίνες είναι γνωστό ότι προκαλούν μυοπάθεια (μυϊκή διαταραχή) σε περίπου 1 στους 10.000 ασθενείς ετησίως, κυρίως κατά τον πρώτο χρόνο της θεραπείας. Επίσης, έχουν συσχετιστεί με μικρές αυξήσεις στα επίπεδα σακχάρου στο αίμα.
Ωστόσο, όταν οι ερευνητές εξέτασαν 66 διαφορετικές πιθανές παρενέργειες που αναφέρονται στα φυλλάδια οδηγιών, διαπίστωσαν ότι μόνο για τέσσερις από αυτές υπήρχε ελαφρώς αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης.
Για τις υπόλοιπες 62 παρενέργειες, όπως:
· Απώλεια μνήμης και κατάθλιψη
· Διαταραχές ύπνου και στυτική δυσλειτουργία
· Γαστρεντερικά προβλήματα και αύξηση βάρους
· Διαταραχές του νευρικού συστήματος
…δεν διαπιστώθηκε καμία σημαντική διαφορά ανάμεσα σε όσους λάμβαναν στατίνες και σε όσους λάμβαναν εικονικό φάρμακο. «Αυτό σημαίνει ότι, παρόλο που οι άνθρωποι μπορεί να παρατηρούν αυτά τα προβλήματα ενώ παίρνουν στατίνες, δεν υπάρχουν βάσιμες αποδείξεις ότι προκαλούνται από το φάρμακο», επισημαίνουν οι ερευνητές.
Ελάχιστες επιπτώσεις στο ήπαρ και τα οιδήματα
Η έρευνα έδειξε μια εξαιρετικά μικρή αύξηση του κινδύνου (περίπου 0,1%) για μη φυσιολογικές ηπατικές εξετάσεις, χωρίς όμως να υπάρχει αύξηση σε σοβαρές ηπατικές νόσους, όπως η ηπατίτιδα ή η ηπατική ανεπάρκεια. Αντίστοιχα, ο κίνδυνος για οιδήματα (πρήξιμο στα κάτω άκρα) ήταν μόλις 0,07% υψηλότερος με τη θεραπεία στατινών.
Ο καθηγητής Sir Rory Collins, εκ των κύριων συγγραφέων της μελέτης, εξήγησε ότι πολλές από τις παρενέργειες που αναγράφονται σήμερα στις ετικέτες βασίζονται σε παλαιότερες, μη τυχαιοποιημένες μελέτες, οι οποίες συχνά ενέχουν μεροληψία.
Η ανάγκη για αλλαγή στις ιατρικές οδηγίες
Το κύριο πρόβλημα, σύμφωνα με την Dr. Reith, είναι ότι η σύγχυση και ο φόβος γύρω από τις παρενέργειες οδηγούν πολλούς ασθενείς υψηλού κινδύνου να αποφεύγουν ή να διακόπτουν τη θεραπεία, εκθέτοντας τον εαυτό τους σε κίνδυνο καρδιακής προσβολής ή εγκεφαλικού επεισοδίου.
Ο Brian Williams, επικεφαλής επιστημονικός και ιατρικός σύμβουλος του Βρετανικού Ιδρύματος Καρδιάς (British Heart Foundation), κάλεσε τις ρυθμιστικές αρχές να αλλάξουν τα φύλλα οδηγιών των φαρμάκων.
«Κανείς δεν αμφισβητεί ότι οι ασθενείς εμφανίζουν ενοχλήσεις κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Το μεγάλο ερώτημα είναι: σχετίζονται αυτές με το φάρμακο που παίρνουν; Στην περίπτωση των στατινών, η απάντηση είναι σε μεγάλο βαθμό “όχι”», κατέληξε ο Williams.