Από τον Χαράλαμπο Πετρόχειλο
Το ευρωπαϊκό όργανο εκπροσώπησης των φαρμακοποιών (Pharmaceutical Group of the European Union – PGEU) παρουσίασε στις 20 Φεβρουαρίου έναν συνοπτικό απολογισμό του έργου που έκανε μέσα στην προηγούμενη χρονιά.
Το όργανο εκπροσωπεί περίπου 500.000 κοινοτικούς φαρμακοποιούς και 200.000 φαρμακεία σε 33 χώρες της Γηραιάς Ηπείρου – η Ελλάδα εκπροσωπείται από τον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Σύλλογο- και στόχος του είναι η προώθηση του ρόλου των φαρμακοποιών ως βασικού παράγοντα στα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης και η υποστήριξη της αναγνώρισης του κοινοτικού φαρμακείου ως πυλώνα της δημόσιας υγείας,
«Το έτος 2025 ήταν ένα έτος δράσης και προβολής για τους κοινοτικούς φαρμακοποιούς της Ευρώπης, σε μια εποχή που τα συστήματα υγείας μας αντιμετωπίζουν πολλαπλές, συγκλίνουσες πιέσεις: επίμονες ελλείψεις φαρμάκων, δημογραφική αλλαγή, περιορισμένοι πόροι και αυξανόμενες προσδοκίες για πιο προσβάσιμη, ανθρωποκεντρική φροντίδα» όπως ανέφερε η κ. Clare Fitzell, η Ιρλανδή Πρόεδρος της PGEU το 2025, προλογίζοντας αυτήν τη συνοπτική έκθεση των πεπραγμένων.
«Σε αυτό το πλαίσιο, συνέχισε η κ. Fitzell, η αξία του δικτύου φαρμακείων της Ευρώπης είναι πιο ξεκάθαρη από ποτέ. Σε όλη την Ευρώπη, τα κοινοτικά φαρμακεία βασίζονται στην αξιόπιστη φαρμακευτική τους τεχνογνωσία για να εξελιχθούν σε προσβάσιμους παρόχους πρωτοβάθμιας περίθαλψης και κόμβους υγειονομικής περίθαλψης στην καρδιά των κοινοτήτων τους, παρέχοντας πιο ολοκληρωμένη, ασθενοκεντρική φροντίδα κοντά στο σπίτι. Τα κοινοτικά φαρμακεία ενισχύουν την ανθεκτικότητα του συστήματος υγείας μέσω της προσβασιμότητάς τους, του εκτεταμένου ωραρίου λειτουργίας, της παροχής αξιόπιστων συμβουλών, της παρακολούθησης και των λύσεων που ανταποκρίνονται στις ανάγκες των ασθενών, όταν οι ασθενείς τις χρειάζονται περισσότερο».
Σύμφωνα λοιπόν με τον απολογισμό της χρονιάς το έργο της PGEU μέσα στο 2025 επικεντρώθηκε σε τέσσερις αλληλένδετες προτεραιότητες:
1. Στην αξία του δικτύου φαρμακείων στην Ευρώπη με την PGEU να συνεχίζει να αποδεικνύει ότι το δίκτυο κοινοτικών φαρμακείων αποτελεί στρατηγικό πλεονέκτημα για την εδαφική συνοχή, την ανθεκτικότητα του συστήματος υγείας, την πρόσβαση και την ισότητα για τους πληθυσμούς, ιδίως για τους ευάλωτους ασθενείς, ένα δίκτυο που επεκτείνεται προς τους γηράσκοντες πληθυσμούς, τις αγροτικές κοινότητες και τα άτομα που ζουν με χρόνιες παθήσεις.
2. Στις φαρμακευτικές υπηρεσίες. Η Ευρώπη βλέπει ήδη πώς οι διευρυμένες φαρμακευτικές υπηρεσίες, όπως οι αξιολογήσεις χρήσης φαρμάκων και τα ευρύτερα προγράμματα βελτιστοποίησης φαρμάκων, η διαχείριση μικρών ή συνηθισμένων παθήσεων, ο έλεγχος και η παραπομπή, και η ψηφιακή υποστήριξη υγείας, συμβάλλουν στη βελτίωση των αποτελεσμάτων και στη μείωση των πιέσεων στο υπόλοιπο σύστημα υγείας. Το 2025, η PGEU χαρτογράφησε τις φαρμακευτικές υπηρεσίες σε όλη την Ευρώπη -δημοσίευσε την Έκθεση για τις Φαρμακευτικές Υπηρεσίες στην Ευρώπη, χαρτογραφώντας 47 διακριτές υπηρεσίες σε 33 ευρωπαϊκές χώρες, με τις χώρες να εφαρμόζουν κατά μέσο όρο 26 υπηρεσίες- και κάλεσε τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να συνεχίσουν τη στρατηγική αλλαγή πολιτικής για την περαιτέρω ενσωμάτωση των φαρμακείων στη μεταρρύθμιση της πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης, ώστε να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητές τους.
Σύμφωνα πάντως με την έκθεση «συστημικά εμπόδια, όπως τα ξεπερασμένα νομικά πλαίσια, τα ασυνεπή μοντέλα αποζημίωσης και η περιορισμένη πρόσβαση σε αρχεία υγείας, εξακολουθούν να περιορίζουν την πλήρη εφαρμογή των υπηρεσιών σε κλίμακα».
3. Στα κρίσιμα φάρμακα και την ασφάλεια εφοδιασμού. Η έλλειψη φαρμάκων, σύμφωνα με την PGEU παραμένει ένα από τα πιο ορατά συμπτώματα μιας αλυσίδας εφοδιασμού υπό πίεση. Τον Μάρτιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε τον Νόμο για τα Κρίσιμα Φάρμακα, ένα σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού κρίσιμων φαρμάκων. Η PGEU χαιρέτισε αυτήν την κατεύθυνση και προώθησε συγκεκριμένες συστάσεις για να διασφαλίσει ότι ο Νόμος θα γίνει ένα πραγματικά αποτελεσματικό μέσο για τους ασθενείς, συμπεριλαμβανομένων ισχυρότερων υποχρεώσεων εφοδιασμού, καλύτερου συντονισμού, πιο έξυπνης αποθήκευσης και πιο ανθεκτικών δημόσιων συμβάσεων.
4. Στον εμβολιασμό και την πρόληψη. Ο εμβολιασμός στο κοινοτικό φαρμακείο, αναφέρει η PGEU είναι ένα από τα πιο ξεκάθαρα παραδείγματα του πώς τα φαρμακεία φέρνουν τη φροντίδα πιο κοντά στους ανθρώπους. Όταν εφαρμόζεται, αυξάνει την εύκολη πρόσβαση, υποστηρίζει την κάλυψη και ενισχύει την ετοιμότητα. Αποτελεί επίσης βασικό μέρος ευρύτερων οδών πρόληψης, ιδιαίτερα για τους ηλικιωμένους και τα άτομα με χρόνιες παθήσεις. Οι φαρμακοποιοί ως ειδικοί σε φάρμακα χαίρουν εμπιστοσύνης στις τοπικές κοινότητες και, λόγω του υψηλού επιπέδου προσβασιμότητας, συνεχίζουν να παρέχουν αξιόπιστες πληροφορίες υγειονομικής περίθαλψης, οι οποίες είναι απαραίτητες για την αντιμετώπιση της διστακτικότητας απέναντι στα εμβόλια και τη μείωση της παραπληροφόρησης.
Καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025 όπως τόνισε η κ. Fitzell, «η PGEU παρέμεινε προσηλωμένη σε μια απλή, ασθενοκεντρική υπόσχεση που αποτυπώνει το Όραμά μας για το μέλλον: κάθε Ευρωπαίος πολίτης θα μπορεί να λέει: “Μπορώ πάντα να βασίζομαι στον φαρμακοποιό της κοινότητάς μου”».
Οι στόχοι για το 2026
Αφού κάνει μία αναφορά στις κυριότερες ανά μήνα παρεμβάσεις της μέσα στο 2025 η PGEU σημειώνει ότι «θα συνεχίσει να υποστηρίζει τη μελλοντική ανθεκτικότητα του οικοσυστήματος υγειονομικής περίθαλψης της Ευρώπης και του επαγγέλματος του κοινοτικού φαρμακοποιού, με ισχυρή έμφαση στα εξής:
Εφαρμογή αποτελεσματικών λύσεων της ΕΕ για τις ελλείψεις και τα κρίσιμα φάρμακα
Ο Νόμος για τα Κρίσιμα Φάρμακα και η συνεχιζόμενη μεταρρύθμιση της φαρμακευτικής νομοθεσίας της ΕΕ πρέπει να μεταφραστούν σε συγκεκριμένες βελτιώσεις για τους ασθενείς: λιγότερες διαταραχές, καλύτερη διαφάνεια και λογοδοσία, πιο έξυπνες προμήθειες και συντονισμένα εργαλεία που βελτιώνουν την ανθεκτικότητα σε όλα τα κράτη μέλη.
Κλιμάκωση των φαρμακευτικών υπηρεσιών σε όλη την Ευρώπη
Οι φαρμακευτικές υπηρεσίες έχουν αποδείξει την αξία τους. Η προτεραιότητα τώρα είναι η κλίμακα και η βιωσιμότητα: υποστηρικτική ρύθμιση, κατάλληλη αμοιβή και πλήρης ενσωμάτωση στις οδούς φροντίδας, έτσι ώστε οι υπηρεσίες να είναι συνεχώς διαθέσιμες στους ασθενείς ανεξάρτητα από το πού ζουν.
Εμβολιασμός, πρόληψη και ετοιμότητα
Η πρόληψη που παρέχεται μέσω του δικτύου φαρμακείων, ιδίως ο εμβολιασμός και οι έλεγχοι (τεστ), υποστηρίζουν υγιέστερους πληθυσμούς και βοηθούν στη μείωση της πίεσης στα συστήματα υγείας. Τα φαρμακεία πρέπει να ενσωματωθούν πλήρως στα εθνικά πλαίσια ετοιμότητας και στις στρατηγικές αντιμετώπισης της δημόσιας υγείας.
Διατήρηση του δικτύου φαρμακείων και του εργατικού δυναμικού
Το πιο προσβάσιμο δίκτυο υγειονομικής περίθαλψης της Ευρώπης εξαρτάται από ένα εργατικό δυναμικό έτοιμο για το μέλλον, τη δίκαιη αναγνώρισή του και την ύπαρξη ενός βιώσιμου μοντέλου κοινοτικού φαρμακείου που επιτρέπει μακροπρόθεσμες επενδύσεις στη φροντίδα και την καινοτομία.
Μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη την έκθεση της PGEU εδώ.