Με αφορμή την πρόσφατη υπόθεση εξαφάνισης της 16χρονης κοπέλας από την Πάτρα, ο πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ, Μιχάλης Γιαννάκος, προβαίνει σε μια συγκλονιστική παρέμβαση, αντλώντας από την εμπειρία των υγειονομικών που έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι με το «σκληρό πρόσωπο» της παιδικής κακοποίησης. Όταν ένα παιδί εξαφανίζεται, το πρώτο ερώτημα που τίθεται είναι το «γιατί». Και συχνά, όσο επώδυνο κι αν ακούγεται, η απάντηση κρύβεται μέσα στους τέσσερις τοίχους του ίδιου του του σπιτιού.
Το φαινόμενο των «παρκαρισμένων» παιδιών: Νοσοκομεία αντί για προνοιακές μονάδες
Η πραγματικότητα στα δημόσια νοσοκομεία είναι αμείλικτη. Δεκάδες κακοποιημένα παιδιά μεταφέρονται και φιλοξενούνται εκεί με εισαγγελική εντολή, σε μια προσπάθεια να απομακρυνθούν από το τοξικό τους περιβάλλον. Ωστόσο, λόγω της δραματικής έλλειψης εξειδικευμένων προνοιακών μονάδων, τα παιδιά αυτά καταλήγουν να «παρκάρονται» σε θαλάμους νοσοκομείων για μεγάλα χρονικά διαστήματα.
Οι υγειονομικοί έχουν γνωρίσει αυτά τα παιδιά από κοντά. Έχουν δει στα μάτια τους το βάθος της πληγής. – Η ψυχούλα τους είναι ματωμένη από την κακοποίηση που έχουν υποστεί, μια κακοποίηση που συχνά έχει ονοματεπώνυμο.
Η ευθύνη του οικογενειακού περιβάλλοντος: Όταν η προστασία γίνεται μαρτύριο
Σε πολλές περιπτώσεις, οι θύτες δεν είναι άγνωστοι, αλλά οι ίδιοι οι άνθρωποι που όφειλαν να είναι οι προστάτες τους. Το οικογενειακό περιβάλλον μπορεί να είναι ο άμεσος θύτης, να κακοποιεί το παιδί, ή ακόμα χειρότερα, να ανέχεται και να συγκαλύπτει την κακοποίηση από τρίτους.
Όταν αυτά τα παιδιά βρεθούν τελικά σε ένα ασφαλές και φυσιολογικό περιβάλλον –όσο φυσιολογικός μπορεί να θεωρηθεί ένας θάλαμος νοσοκομείου– συμβαίνει κάτι οξύμωρο: – Αρχίζουν να νιώθουν ενοχές. Βασανίζονται από τη σκέψη ότι δεν είχαν το θάρρος να μιλήσουν νωρίτερα, να αποκαλύψουν τα μαρτύρια τους ή να το σκάσουν από το σπίτι για να σωθούν.
Η φυγή ως πράξη αυτοσυντήρησης: Τα διδάγματα από την εμπειρία των νοσοκομείων
Η εμπειρία των εργαζομένων στα νοσοκομεία δείχνει ότι η φυγή ενός ανηλίκου είναι συχνά μια κραυγή απόγνωσης. Πολλά από τα κακοποιημένα παιδιά που φιλοξενούνται σήμερα με εισαγγελική εντολή, είχαν προηγουμένως αντιδράσει δραπετεύοντας από το σπίτι τους. Όταν εντοπίστηκαν από τις αστυνομικές αρχές, αποδείχθηκε ότι η αιτία της φυγής τους δεν ήταν η «ανησυχία» της εφηβείας, αλλά η ανάγκη να γλιτώσουν από τα βασανιστήρια.
Το θρίλερ στην Πάτρα: Τι πρέπει να διερευνηθεί
Στην περίπτωση της 16χρονης από την Πάτρα, τα ερωτήματα παραμένουν πιεστικά.
- Πρόκειται για απαγωγή; Οι κινήσεις της ίδιας της κοπέλας δεν φαίνεται να υποστηρίζουν ένα τέτοιο σενάριο.
- Υπάρχει ψυχιατρικό υπόβαθρο; Δεν προκύπτει από πουθενά ιστορικό επισκέψεων σε παιδοψυχιάτρους ή νοσοκομεία.
Τι μένει, λοιπόν, προς έρευνα; Οι συνθήκες διαβίωσης της κοπέλας μέσα στο οικογενειακό της περιβάλλον. Είναι χρέος των αρχών να εξετάσουν αν το παιδί αυτό ένιωθε την αγάπη, τη στήριξη και την προστασία που δικαιούται. Αν ένα παιδί βρίσκει αυτά τα στοιχεία στο σπίτι του, δεν έχει κανέναν λόγο να το εγκαταλείψει.
Ο αγώνας για την προστασία της παιδικής ηλικίας πρέπει να είναι διαρκής και η πολιτεία οφείλει να ενισχύσει τις δομές πρόνοιας, ώστε κανένα παιδί να μην μένει απροστάτευτο απέναντι στους δικούς του ανθρώπους.