Από τη Γιάννα Τριανταφύλλη.
Οι όγκοι εγκεφάλου είναι οι ανώμαλες αναπτύξεις κυττάρων στον εγκέφαλο ή στους γύρω ιστούς του, οι οποίες συνήθως εμφανίζονται σε άτομα ηλικίας άνω των 50 ετών.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι όγκοι του εγκεφάλου διακρίνονται σε καλοήθεις (60-70% των περιπτώσεων) και σε κακοήθεις (30-40%), αναλόγως της τάσης τους να αναπτύσσονται και να διηθούν το εγκεφαλικό παρέγχυμα.
Οι όγκοι στον εγκέφαλο, ιδιαίτερα στα αρχικά στάδιά τους, μπορεί να εκδηλώνονται με συμπτώματα τόσο ήπια και ασαφή που συχνά αποδίδονται σε άλλες ιατρικές καταστάσεις.
Αν και τα περισσότερα από αυτά τα συμπτώματα δεν σχετίζονται απαραίτητα με όγκο, η επιμονή ή η ξαφνική εμφάνισή τους επιβάλλει την έγκαιρη αξιολόγηση από εξειδικευμένο ιατρό.
Πρώιμα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούνται
Τα συμπτώματα που προκαλούν οι όγκοι εγκεφάλου εξαρτώνται από το μέγεθος και την εντόπισή τους, ωστόσο στα αρχικά στάδια είναι αρκετά ασαφή και συχνά συγχέονται με άλλες ιατρικές καταστάσεις.
Η έγκαιρη αναγνώριση των προειδοποιητικών συμπτωμάτων και η άμεση ιατρική αξιολόγησή τους μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για την πορεία της υγείας του ασθενούς.
Τα συμπτώματα που απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή και χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση είναι:
Η δυσκολία στην εύρεση λέξεων
Πολλοί ασθενείς με όγκο στον εγκέφαλο συχνά δυσκολεύονται να σκεφτούν συγκεκριμένες λέξεις, να σχηματίσουν ολοκληρωμένες προτάσεις ή να εκφράσουν άμεσα τη γνώμη τους σε μια συζήτηση.
Η δυσκολία στην εύρεση λέξεων μπορεί μερικές φορές να συνδέεται με την κόπωση και το έντονο στρες, ωστόσο όταν επιμένει ή εμφανίζεται ξαφνικά απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση.
Η ομίχλη εγκεφάλου
Η “ομίχλη εγκεφάλου”, που χαρακτηρίζεται από αίσθημα σύγχυσης, μειωμένη πνευματική διαύγεια, δυσκολία συγκέντρωσης και προβλήματα μνήμης, στις περισσότερες περιπτώσεις οφείλεται στο στρες, στην έλλειψη ύπνου ή στην εμμηνόπαυση.
Ωστόσο, όταν η ομίχλη του εγκεφάλου συνοδεύεται κι από άλλες νευρολογικές αλλαγές, όπως προβλήματα ομιλίας ή όρασης, είναι σημαντικό να ζητήσετε ιατρική γνώμη.
Το μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στο σώμα
Το μυρμήγκιασμα ή μούδιασμα που μετατοπίζεται σε όλο το σώμα αποτελεί ένα ακόμη προειδοποιητικό σημάδι για εγκεφαλικό όγκο. Αυτό μπορεί να συμβεί όταν ένας όγκος επηρεάζει τις αισθητηριακές ή κινητικές περιοχές ελέγχου του εγκεφάλου, τις περιοχές δηλαδή που στέλνουν και λαμβάνουν σήματα σε διαφορετικά μέρη του σώματος. Ενώ το μούδιασμα μπορεί να έχει και άλλες εξηγήσεις (όπως κακή κυκλοφορία του αίματος ή ημικρανίες), θα πρέπει πάντα να ελέγχονται από ειδικό.
Οι οπτικές διαταραχές
Οι αλλαγές στην όραση αποτελεί ένα πρώιμο σημάδι όγκου στον εγκέφαλο. Οι οπτικές αλλαγές μπορεί να έχουν πολλές αιτίες, όπως η καταπόνηση των ματιών ή οι ημικρανίες. Ωστόσο, η διπλή όραση και οι ξαφνικές ή ασυνήθιστες παραμορφώσεις, ειδικά όταν συνοδεύονται και από νευρολογικά συμπτώματα, όπως πονοκεφάλους, ζάλη, δυσκολία στην ομιλία, αδυναμία ή μούδιασμα στη μία πλευρά του σώματος ή προβλήματα συντονισμού, απαιτούν ιατρική γνώμη.
Δυσκολία στη γραφή ή στις λεπτές κινητικές δεξιότητες
Σύμφωνα με τους ειδικούς πολλά άτομα με όγκο στον εγκέφαλο εμφανίζουν αλλαγές στο συντονισμό χεριού-ματιού. Μικρές αλλαγές στον συντονισμό μπορεί μερικές φορές να οφείλονται σε κόπωση ή σε απόσπαση της προσοχής, αλλά η συνεχής επιδείνωση της γραφής ή των λεπτών κινητικών δεξιοτήτων μπορεί να σηματοδοτεί προβλήματα με τις περιοχές ελέγχου του εγκεφάλου, οι οποίες συντονίζουν κινήσεις όπως το γράψιμο ή το κούμπωμα ενός πουκαμίσου.
Αλλαγές στην προσωπικότητα
Η αλλαγή στη συμπεριφορά ή τη διάθεση μπορεί να είναι ανεπαίσθητη αλλά είναι αρκετά χαρακτηριστική. Είναι φυσικό η προσωπικότητα να εμφανίζει διακυμάνσεις ανάλογα με τις αλλαγές στη ζωή ή το άγχος, αλλά οι ξαφνικές ή έντονες διαφορές, όπως η ευερεθιστότητα, ή η απώλεια κινήτρων, ειδικά μαζί με άλλα συμπτώματα μπορεί να υποδηλώνουν κάτι πιο ανησυχητικό.
Πονοκέφαλοι
Ο πονοκέφαλος είναι μια συνηθισμένη κατάσταση και συνήθως δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Ωστόσο, ο πονοκέφαλος, ως σύμπτωμα εγκεφαλικού όγκου, είναι επίμονος, μπορεί να διαρκεί εβδομάδες ολόκληρες, επιδεινώνεται προοδευτικά, και συχνά χειροτερεύει το πρωί ή με την άσκηση, το βήχα ή ακόμη και το φτέρνισμα. Συνήθως συνοδεύεται κι από άλλα νευρολογικά συμπτώματα όπως ναυτία, εμετό, αλλαγές στην όραση, τη μνήμη, τη διάθεση ή επιληπτικές κρίσεις.
Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η ύπαρξη ενός ή περισσότερων από τα παραπάνω συμπτώματα δεν σημαίνει ότι έχετε όγκο στον εγκέφαλο. Ωστόσο, σε περίπτωση παρουσίας εγκεφαλικού όγκου, η έγκαιρη διάγνωση θα επιτρέψει την άμεση παρέμβαση και θα αυξήσει σημαντικά τις πιθανότητες επιτυχούς θεραπείας και αποκατάστασης.