Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Ο απολογισμός Γεωργιάδη και το νέο πρόγραμμα screening
Παράλληλα με τον πρωθυπουργό, που παρουσίασε τον οδικό χάρτη για την Υγεία έως το 2031, ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, και η αναπληρώτρια υπουργός, Ειρήνη Αγαπηδάκη, παρουσίασαν το δικό τους σκέλος, εστιάζοντας κυρίως σε όσα έχουν ήδη υλοποιηθεί μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσαν, έχουν ανακατασκευαστεί πλήρως 170 Κέντρα Υγείας και έχουν ανακαινιστεί 93 νοσοκομεία σε όλη τη χώρα.
Στο σκέλος της πρόληψης, οι δύο υπουργοί εξήγγειλαν τη δρομολόγηση ενός νέου προγράμματος screening του πληθυσμού για τον καρκίνο του δέρματος, το οποίο θα υλοποιείται μέσω των Κινητών Μονάδων Υγείας (ΚΟΜΥ) του ΕΟΔΥ. Η ανακοίνωση αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια του υπουργείου να μεταθέσει το βάρος από τη θεραπεία στην έγκαιρη διάγνωση, μια κατεύθυνση που ο υπουργός είχε επισημάνει και σε προηγούμενες παρεμβάσεις του, όπως η καθιέρωση ηλεκτρονικής συνταγογράφησης και στα δημόσια νοσηλευτικά ιδρύματα, με στόχο τον καλύτερο έλεγχο της χορήγησης θεραπειών εντός του ΕΣΥ.
Ως προς το προσωπικό, η κυβέρνηση επιμένει ότι το μεγαλύτερο κενό αφορά πλέον όχι τους γιατρούς αλλά το νοσηλευτικό προσωπικό, και ότι επιχειρεί να το καλύψει με οικονομικά κίνητρα προσέλκυσης, ενώ σε ορισμένες περιοχές οι δήμοι συμβάλλουν συμπληρωματικά παρέχοντας στέγη σε προσωπικό που μετακινείται.
Οι υγειονομικοί μίλησαν πρώτοι, με πορεία και μαύρα μπαλόνια
Ενώ η κυβέρνηση ετοίμαζε τις εξαγγελίες της, οι υγειονομικοί είχαν ήδη βγει στον δρόμο. Στις 4 Σεπτεμβρίου, μέλη της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων στα Δημόσια Νοσοκομεία (ΠΟΕΔΗΝ) πραγματοποίησαν πορεία διαμαρτυρίας στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, κρατώντας μαύρα μπαλόνια και πανό. Οι διαδηλωτές διεκδίκησαν αυξήσεις μισθών, μονιμοποίηση προσωπικού και βελτίωση των εργασιακών συνθηκών, περιγράφοντας ένα ΕΣΥ που, όπως υποστήριξαν, λειτουργεί καθημερινά στα όριά του, με το βάρος να μεταφέρεται τελικά στους ίδιους τους ασθενείς.
Η κινητοποίηση συνεχίστηκε το απόγευμα με συγκέντρωση στην πύλη του Νοσοκομείου «Παπανικολάου», ενώ οι διαδηλωτές κατευθύνθηκαν στη συνέχεια προς το υπουργείο Μακεδονίας-Θράκης. Χαρακτηριστικό της διάθεσης των εργαζομένων ήταν το σύνθημα «βλέπουμε φιέστες, όχι προσωπικό», ενώ οι εκπρόσωποι των υγειονομικών τόνισαν σε δηλώσεις τους στα μέσα πως διαδηλώνουν απέναντι στις πολιτικές ιδιωτικοποίησης και εμπορευματοποίησης της υγείας.
Μετά την ομιλία του πρωθυπουργού, η αποτίμηση από την πλευρά της υγείας δεν άλλαξε ουσιαστικά, με τους υγειονομικούς να κάνουν λόγο για «άδειο καλάθι» στον τομέα της υγείας, εκτιμώντας ότι οι εξαγγελίες δεν ανταποκρίθηκαν στις προσδοκίες που είχαν διαμορφωθεί τις προηγούμενες ημέρες.
Μιλώντας, στο DailyPharmaNews, σχετικά με τις εξαγγελίες της κυβέρνησης στην 90η ΔΕΘ για τη στήριξη των υγειονομικών ο πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ, Μιχάλης Γιαννάκος, αναφέρθηκε αρχικά στη «διπλή επιστροφή ενοικίου» για περίπου 50.000 υγειονομικούς και εκπαιδευτικούς ως βασικό μέτρο στήριξης. «Εκτός του ότι πρόκειται για “ψίχουλα” και όχι για μέτρο στήριξης, απορούμε γιατί εξαιρούνται η Αττική και η Θεσσαλονίκη από το μέτρο αυτό; Είναι, μήπως, φτηνά τα ενοίκια στις δύο μεγαλύτερες πόλεις της χώρας;», αναρωτήθηκε ο κ. Γιαννάκος.
Σχολιάζοντας τη διαπίστωση του πρωθυπουργού ότι το ΕΣΥ «έχει περάσει σε νέα εποχή», επικαλούμενος τις 170 ανακατασκευασμένες δομές Πρωτοβάθμιας Φροντίδας και τα 93 ανακαινισμένα νοσοκομεία, ο κ. Γιαννάκος ρωτήθηκε πόσο ρεαλιστική είναι αυτή η εικόνα σε σχέση με όσα βλέπουν καθημερινά οι εργαζόμενοι, ιδίως όσον αφορά τις ελλείψεις σε νοσηλευτικό προσωπικό.
«Συμφωνούμε απόλυτα με όσα έργα έχουν γίνει και μάλιστα, χρειάζεται να συνεχιστούν οι ανακαινίσεις στις υποδομές του ΕΣΥ, καθώς υπάρχουν πολλά τμήματα τα οποία με την πρώτη βροχή πλημμυρίζουν, υπάρχουν πολλά προβληματικά σημεία στα νοσοκομεία μας. Χρειαζόμαστε, όμως, και προσωπικό για να λειτουργήσουν σωστά όλες οι δομές υγείας και αυτό –οι ελλείψεις προσωπικού– είναι ένα σοβαρότατο πρόβλημα του συστήματος υγείας».
Καθώς από τη ΔΕΘ δεν ακούστηκε καμία σοβαρή δέσμευση για νέες μαζικές προσλήψεις μόνιμου προσωπικού, ο κ. Γιαννάκος ρωτήθηκε αν η κυβέρνηση δεν αλλάξει πολιτική στο συγκεκριμένο σημείο, ποιο είναι το επόμενο βήμα της ΠΟΕΔΗΝ — νέες κινητοποιήσεις, απεργία, ή κάτι διαφορετικό;
«Έχουμε περίπου επτά χιλιάδες λιγότερο μόνιμο υγειονομικό προσωπικό συγκριτικά με το 2021. Όσες προκηρύξεις και να γίνουν δεν προσέρχονται οι υγειονομικοί γιατί πρέπει να αυξήσουν τους μισθούς και για τους μισθούς δεν είπε τίποτα ο πρωθυπουργός… Οι μισθοί που παίρνουν οι υγειονομικοί δεν φτάνουν ούτε για το ενοίκιο του σπιτιού…».Στο σημείο αυτό ανέφερε ο πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ τους μισθούς που λαμβάνουν σήμερα οι εργαζόμενοι πρώτης γραμμής:
· 708 ευρώ για τραυματιοφορείς
· 768 ευρώ για βοηθούς νοσηλευτές
· 860 ευρώ για νοσηλευτές
«Με τέτοιες αποδοχές, η φυγή προς τον ιδιωτικό τομέα ή το εξωτερικό είναι μονόδρομος», τόνισε προσθέτοντας ότι «οι συνθήκες αυτές αποτρέπουν και τους νέους από το να σπουδάσουν επαγγέλματα υγείας».
Ο πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ σχολίασε, τέλος, πως «η εξαγγελία για 350 ευρώ καθαρά ως δώρο Χριστουγέννων, μετά από 15 μήνες αναμονής, δεν αποτελεί ουσιαστική στήριξη», μίλησε για «απόλυτη περιφρόνηση» και προειδοποίησε ότι το κύμα φυγής από το δημόσιο σύστημα υγείας θα συνεχιστεί.
Η αντιπολίτευση εστίασε στο σύνολο του πακέτου
Η πολιτική αντιπαράθεση που ακολούθησε την ομιλία του πρωθυπουργού αφορούσε κυρίως το συνολικό πακέτο μέτρων και όχι αποκλειστικά την υγεία, ωστόσο περιλάμβανε και συγκεκριμένες αναφορές στους υγειονομικούς. Η Ελληνική Λύση παρουσίασε ως δική της πρόταση μόνιμες αυξήσεις 500 ευρώ τον μήνα για υγειονομικούς, γιατρούς και νοσηλευτές, καθώς και 300 ευρώ για τους εκπαιδευτικούς, χρηματοδοτούμενες μέσα από ένα προτεινόμενο Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης ύψους 12 δισ. ευρώ σε βάθος τετραετίας.
Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, Κώστας Τσουκαλάς, σχολίασε ότι «ο πρωθυπουργός υπόσχεται, ενώ πρέπει να απολογηθεί», χαρακτηρίζοντας αλλού τις εξαγγελίες «ημίμετρα». Το ΚΚΕ, από την πλευρά του, συνέδεσε ευθέως τις κινητοποιήσεις στη Θεσσαλονίκη με τα αιτήματα για αυξήσεις μισθών και μεγαλύτερη χρηματοδότηση των δημόσιων υπηρεσιών, με τον γενικό γραμματέα του κόμματος να συμμετέχει στο συλλαλητήριο συνδικάτων και φορέων. Σκληρή κριτική άσκησε και ο ΣΥΡΙΖΑ, ενώ, συνολικά, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη, ΚΚΕ, Ελληνική Λύση, Πλεύση Ελευθερίας και Νέα Αριστερά συμφώνησαν στην αίσθηση ότι απαιτούνται περισσότερα ή διαφορετικά μέτρα, χωρίς όμως να συγκλίνουν ως προς τις λύσεις που προτείνουν.
Τι μένει ανοιχτό
Το χρονοδιάγραμμα που έδωσε η κυβέρνηση είναι συγκεκριμένο ως προς τις ημερομηνίες καταβολής της διπλής επιστροφής ενοικίου, αλλά πολύ πιο γενικό ως προς τα ζητήματα που θέτουν οι ίδιοι οι υγειονομικοί: μισθολογικές αυξήσεις, μονιμοποιήσεις και νέες προσλήψεις. Η απόσταση ανάμεσα στην αφήγηση της κυβέρνησης για ένα ΕΣΥ «σε νέα εποχή» και στην εικόνα που περιγράφουν οι εργαζόμενοι για ένα σύστημα «στα όριά του» παραμένει, τουλάχιστον προς το παρόν, το κεντρικό σημείο τριβής μετά τη φετινή ΔΕΘ.