Με άνεση και χαμόγελο, ο διευθύνων σύμβουλος της AstraZeneca, Πασκάλ Σοριό, στάθηκε δίπλα στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο, την Παρασκευή (10 Οκτωβρίου 2025) όταν ανακοινώθηκε η συμφωνία με στόχο τη μείωση των τιμών των φαρμάκων για εκατομμύρια πολίτες των ΗΠΑ.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Από το Οβάλ Γραφείο στα βασιλικά δείπνα – Το παρασκήνιο μιας ιστορικής συμφωνίας
Πίσω όμως από εκείνη τη δημόσια στιγμή κρυβόταν ένα πολύμηνο παρασκήνιο, γεμάτο εντατικές διαβουλεύσεις, συναντήσεις και διαπραγματεύσεις μεταξύ της πολυεθνικής φαρμακοβιομηχανίας και κορυφαίων στελεχών του Λευκού Οίκου, όπως αποκαλύπτουν πηγές του Reuters.
Η συμφωνία αυτή ήταν η πρώτη του είδους της για μη αμερικανική εταιρεία και προστάτευσε την AstraZeneca από τους απειλούμενους δασμούς στις εισαγωγές φαρμάκων προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, την πιο κερδοφόρα φαρμακευτική αγορά παγκοσμίως.
«Μας κρατήσατε ξάγρυπνους για πολλές νύχτες, αλλά άξιζε», σχολίασε με χιούμορ ο Σοριό απευθυνόμενος στον Τραμπ, τη στιγμή της υπογραφής.
Η διπλωματία της AstraZeneca και το δείπνο στο Ουίνδσορ
Ο 66χρονος CEO, Γάλλος στην καταγωγή και πολιτογραφημένος Αυστραλός, έχει αποκτήσει τη φήμη του ανθρώπου που μπορεί να «διαβάζει» τον Τραμπ, σε μια περίοδο που πολλοί επικεφαλής μεγάλων ομίλων δυσκολεύονται να ακολουθήσουν τις συνεχείς ανατροπές της αμερικανικής πολιτικής.
Από την επομένη κιόλας της επανεκλογής (5 Νοεμβρίου 2024) του Αμερικανού Προέδρου, ο Σοριό κινήθηκε ταχύτατα για να χτίσει δίαυλο επικοινωνίας με τη νέα κυβέρνηση. Λίγες ημέρες αργότερα, στις 12 Νοεμβρίου, ανακοίνωσε ένα φιλόδοξο επενδυτικό σχέδιο ύψους 3,5 δισ. δολαρίων για την ενίσχυση της παραγωγής και της έρευνας της AstraZeneca στις ΗΠΑ.
Η στρατηγική του κορυφώθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου, όταν συναντήθηκε με τον Τραμπ σε βασιλικό δείπνο στο κάστρο του Ουίνδσορ. Το καλοκαίρι που προηγήθηκε είχε ήδη πραγματοποιήσει σειρά συναντήσεων με τον Αμερικανό υπουργό Εμπορίου, Χάουαρντ Λάτνικ, τόσο στο Λονδίνο όσο και στην Ουάσιγκτον.
Παράλληλα, ανέπτυξε στενή συνεργασία με τον κυβερνήτη της Βιρτζίνια, Γκλεν Γιάνγκιν, έναν από τους στενότερους συμμάχους του Τραμπ στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Η σχέση αυτή οδήγησε σε συμφωνία-εξπρές για την ανέγερση ενός νέου εργοστασίου 4,5 δισ. δολαρίων στη Βιρτζίνια, επένδυση που προχώρησε από τις πρώτες συζητήσεις έως την υπογραφή μέσα σε μόλις πέντε εβδομάδες.
Την παραμονή της υπογραφής στο Οβάλ Γραφείο, οι δύο άνδρες φωτογραφήθηκαν κρατώντας φτυάρια στην τελετή έναρξης των έργων. «Ο Γιάνγκιν έχει φιλοδοξία και πρόσβαση στο κέντρο αποφάσεων της Ουάσιγκτον. Η συνεργασία τους έδειξε απόλυτη ταύτιση στόχων», ανέφερε πηγή που παρακολούθησε τις διαπραγματεύσεις.
Μια «πολύ αμερικανική» AstraZeneca
Η νέα συμφωνία της AstraZeneca, η οποία ακολούθησε εκείνη της Pfizer, ενίσχυσε την πεποίθηση της Wall Street ότι και άλλες φαρμακοβιομηχανίες θα κινηθούν σε παρόμοια κατεύθυνση τις επόμενες εβδομάδες.
Όπως επισημαίνει ο αναλυτής Σον Κόνορι, ο Σοριό, στηρίζοντας ανοιχτά την πολιτική Τραμπ για τη μείωση των τιμών των φαρμάκων και προβάλλοντας την AstraZeneca ως «μια πολύ αμερικανική εταιρεία», κατάφερε να εξασφαλίσει θέση ισχύος στα τραπέζια των διαπραγματεύσεων.
Η στάση αυτή ταίριαξε απόλυτα με τη φιλοσοφία της κυβέρνησης Τραμπ για το «Most Favored Nation pricing», δηλαδή τη δέσμευση των φαρμακοβιομηχανιών να προσφέρουν στις ΗΠΑ τις χαμηλότερες τιμές διεθνώς, μετά από μειώσεις και επιστροφές (rebates).
Ένα στρατηγικό κέρδος χωρίς απώλειες
Αν και η AstraZeneca προχώρησε σε ορισμένες παραχωρήσεις, μειώνοντας τιμές για το πρόγραμμα Medicaid και αυξάνοντας την εγχώρια παραγωγή, η συνολική συμφωνία θεωρείται καθαρό επιχειρηματικό κέρδος.
Η εταιρεία είχε ήδη σημαντική παραγωγική βάση στις Ηνωμένες Πολιτείες, γεγονός που τη θωράκισε από τους κινδύνους των δασμών, ενώ η αυστηρότερη ρυθμιστική πολιτική στη Βρετανία έκανε ακόμη πιο ελκυστική τη μεταφορά επενδυτικού ενδιαφέροντος στις ΗΠΑ.
Τον Ιούλιο, η AstraZeneca ανακοίνωσε ένα νέο επενδυτικό πρόγραμμα 50 δισ. δολαρίων για την αμερικανική αγορά και σχεδιάζει διπλή χρηματιστηριακή εισαγωγή σε Λονδίνο και Νέα Υόρκη.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις των αναλυτών, τα έσοδά της αναμένεται να αγγίξουν τα 80 δισ. δολάρια έως το 2030, με το ήμισυ να προέρχεται από τις ΗΠΑ.
«Η συμφωνία της Παρασκευής ήταν το τελευταίο κομμάτι του παζλ», σχολίασε πηγή που βρέθηκε κοντά στις διαπραγματεύσεις, μια εξέλιξη που καθιερώνει την AstraZeneca ως μία από τις πιο ισχυρές δυνάμεις της φαρμακοβιομηχανίας στην αμερικανική ήπειρο.