Η Δεύτερη Παγκόσμια Σύνοδος Κορυφής για την Παραδοσιακή Ιατρική του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), που συνδιοργανώνεται με την κυβέρνηση της Ινδίας, ανοίγει σήμερα τις εργασίες της, φέρνοντας κοντά υπουργούς κυβερνήσεων, επιστήμονες, εκπροσώπους αυτοχθόνων κοινοτήτων και επαγγελματίες υγείας από περισσότερες από 100 χώρες.
Η Σύνοδος αναμένεται να ανακοινώσει σημαντικές επιστημονικές πρωτοβουλίες και νέες δεσμεύσεις με στόχο την επιτάχυνση της εφαρμογής της Παγκόσμιας Στρατηγικής του ΠΟΥ για την Παραδοσιακή Ιατρική 2025–2034, η οποία εστιάζει στην ενίσχυση της επιστημονικής τεκμηρίωσης, στη βελτίωση της ρύθμισης, στην ενσωμάτωση στα συστήματα υγείας, στη συνεργασία και στη συμμετοχή των κοινοτήτων.
Η παραδοσιακή ιατρική (Traditional Medicine – TM) περιλαμβάνει τόσο κωδικοποιημένα όσο και μη κωδικοποιημένα συστήματα που προϋπήρχαν της βιοϊατρικής και έχουν εξελιχθεί για σύγχρονες χρήσεις. Για πολλούς πληθυσμούς παραμένει η κύρια πηγή φροντίδας υγείας — τοπικά προσβάσιμη, οικονομικά προσιτή και πολιτισμικά εναρμονισμένη — ενώ για πολλούς ακόμη αποτελεί μια προτιμώμενη, εξατομικευμένη και πιο «φυσική» επιλογή υγείας. Σχεδόν το 90% των κρατών-μελών του ΠΟΥ (170 από τα 194) αναφέρουν ότι το 40% έως 90% του πληθυσμού τους χρησιμοποιεί παραδοσιακή ιατρική.
«Ο ΠΟΥ δεσμεύεται να ενώσει τη σοφία χιλιετιών με τη δύναμη της σύγχρονης επιστήμης και τεχνολογίας, ώστε να υλοποιηθεί το όραμα της υγείας για όλους», δήλωσε ο Δρ Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ. «Με υπεύθυνη, ηθική και δίκαιη προσέγγιση, και αξιοποιώντας την καινοτομία — από την τεχνητή νοημοσύνη έως τη γονιδιωματική — μπορούμε να απελευθερώσουμε το δυναμικό της παραδοσιακής ιατρικής, προσφέροντας ασφαλέστερες, πιο έξυπνες και βιώσιμες λύσεις υγείας για κάθε κοινότητα και για τον πλανήτη μας».
Ενίσχυση της τεκμηρίωσης, της ρύθμισης και της ενσωμάτωσης της παραδοσιακής ιατρικής στα συστήματα υγείας
Σε έναν κόσμο όπου τα συστήματα υγείας αντιμετωπίζουν αυξανόμενες προκλήσεις, σχεδόν ο μισός παγκόσμιος πληθυσμός — 4,6 δισεκατομμύρια άνθρωποι — δεν έχει πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες υγείας, ενώ περίπου το ένα τέταρτο — πάνω από 2 δισεκατομμύρια άνθρωποι — αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες για να λάβουν υγειονομική φροντίδα.
Η ενσωμάτωση της παραδοσιακής ιατρικής στα συστήματα υγείας θεωρείται κρίσιμη για τη διεύρυνση της πρόσβασης και των επιλογών σε προσιτή, ανθρωποκεντρική φροντίδα, καθώς και για την προώθηση της Καθολικής Κάλυψης Υγείας (UHC), ώστε όλοι να λαμβάνουν τις υπηρεσίες που χρειάζονται χωρίς οικονομική επιβάρυνση.
Τα αναδυόμενα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η ενσωμάτωση της παραδοσιακής ιατρικής μπορεί να προσφέρει εξοικονόμηση κόστους και βελτίωση των αποτελεσμάτων υγείας. Παράλληλα, δίνει έμφαση στην πρόληψη και την προαγωγή της υγείας, συμβάλλοντας και σε ευρύτερα οφέλη, όπως η πιο ορθολογική χρήση των αντιβιοτικών.
Για την αποτελεσματική ενσωμάτωση απαιτούνται ισχυρή επιστημονική τεκμηρίωση, παγκόσμια πρότυπα ποιότητας και ασφάλειας και αποτελεσματικοί ρυθμιστικοί μηχανισμοί.
«Πρέπει να εφαρμόζουμε την ίδια επιστημονική αυστηρότητα στην αξιολόγηση και επικύρωση της βιοϊατρικής και της παραδοσιακής ιατρικής, με σεβασμό στη βιοποικιλότητα, τις πολιτισμικές ιδιαιτερότητες και τις ηθικές αρχές», δήλωσε η Δρ Σύλβι Μπριάν, Επικεφαλής Επιστήμονας του ΠΟΥ. «Η ενίσχυση των συνεργασιών και η αξιοποίηση τεχνολογιών αιχμής — όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η γονιδιωματική, η συστημική βιολογία, οι νευροεπιστήμες και η προηγμένη ανάλυση δεδομένων — μπορούν να μεταμορφώσουν τον τρόπο με τον οποίο μελετάμε και εφαρμόζουμε την παραδοσιακή ιατρική».
Προώθηση της καινοτομίας, των επενδύσεων και των βιώσιμων οφελών
Η παραδοσιακή ιατρική στηρίζει ταχύτατα αναπτυσσόμενους παγκόσμιους κλάδους, όπως τα φυτικά φάρμακα. Όλες οι συνταγές της παραδοσιακής ιατρικής και πάνω από το 50% των βιοϊατρικών φαρμάκων προέρχονται από φυσικούς πόρους, οι οποίοι παραμένουν κρίσιμη πηγή για την ανακάλυψη νέων φαρμάκων. Οι αυτόχθονες πληθυσμοί προστατεύουν περίπου το 40% της παγκόσμιας βιοποικιλότητας, παρότι αντιπροσωπεύουν μόλις το 6% του παγκόσμιου πληθυσμού. Η προώθηση της παραδοσιακής ιατρικής προϋποθέτει, επομένως, την αντιμετώπιση ζητημάτων δίκαιου εμπορίου και δίκαιης κατανομής των ωφελειών.
Παρά την ευρεία χρήση της παραδοσιακής ιατρικής και τον κρίσιμο ρόλο της στη διαχείριση φυσικών πόρων για την υγεία και την ευημερία, λιγότερο από το 1% της παγκόσμιας χρηματοδότησης έρευνας στον τομέα της υγείας κατευθύνεται σε αυτήν. Για να καλυφθούν τα κενά γνώσης και έρευνας, ο ΠΟΥ εγκαινιάζει τη Παγκόσμια Βιβλιοθήκη Παραδοσιακής Ιατρικής, την πρώτη του είδους της, με περισσότερες από 1,6 εκατομμύρια επιστημονικές καταγραφές, που καλύπτουν έρευνες, πολιτικές, κανονισμούς και θεματικές συλλογές για ποικίλες εφαρμογές της παραδοσιακής ιατρικής.
Η Βιβλιοθήκη αναπτύχθηκε κατόπιν αιτημάτων αρχηγών κρατών στις συνόδους G20 και BRICS το 2023 και παρέχει ισότιμη διαδικτυακή πρόσβαση σε επιστημονικά τεκμηριωμένο περιεχόμενο για ιδρύματα χωρών χαμηλού εισοδήματος μέσω της πρωτοβουλίας Research4Life. Παράλληλα, στηρίζει τις χώρες στην τεκμηρίωση της παραδοσιακής ιατρικής με προστασία πνευματικών δικαιωμάτων και στην προώθηση της καινοτομίας.
«Η προώθηση της παραδοσιακής ιατρικής αποτελεί επιστημονική, ηθική και περιβαλλοντική επιταγή», δήλωσε η Δρ Shyama Kuruvilla, αναπληρώτρια διευθύντρια του Παγκόσμιου Κέντρου Παραδοσιακής Ιατρικής του ΠΟΥ. «Η Παγκόσμια Σύνοδος Κορυφής δημιουργεί τις συνθήκες και τις συνεργασίες που απαιτούνται ώστε η παραδοσιακή ιατρική να συμβάλει ουσιαστικά, σε μεγάλη κλίμακα, στην ευημερία των ανθρώπων και του πλανήτη».
Η Σύνοδος (17–19 Δεκεμβρίου 2025, Νέο Δελχί) θα ανακοινώσει επίσης νέες δεσμεύσεις από κυβερνήσεις και άλλους φορείς, καθώς και την έκκληση για τη δημιουργία ενός παγκόσμιου κονσόρτσιουμ, με στόχο την κάλυψη συστημικών κενών και την επιτάχυνση της εφαρμογής της Παγκόσμιας Στρατηγικής για την Παραδοσιακή Ιατρική σε διεθνή κλίμακα.