Από τον Χαράλαμπο Πετρόχειλο
Από τις αρχές Νοεμβρίου θα ξεκινήσει να προβάλλεται στα τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά κανάλια πανελλαδικής εμβέλειας το νέο τηλεοπτικό spot που δημιούργησε ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος στο πλαίσιο της ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού για τον αντιγριπικό εμβολιασμό. Ήδη το spot φιλοξενείται στα social media του Συλλόγου στο facebook, το instagram και το YouTube την ώρα που συνεχίζεται και η διανομή της σχετικής αφίσας με τελικό προορισμό τα φαρμακεία όλης της χώρας.
Ο ΠΦΣ εντατικοποιώντας την προσπάθεια του για να ευαισθητοποιήσει τους πολίτες για την ανάγκη, ειδικά όσους ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες πληθυσμού, να εμβολιαστούν κατά της γρίπης απέστειλε σχετικό δελτίο Τύπου μαζί με τo spot προς τα ΜΜΕ kαλώντας τα να προβάλλουν το μήνυμα προκειμένου να ενημερωθούν οι πολίτες και να αναδειχθεί ο ρόλος του φαρμακοποιού στην πρόληψη και στην προαγωγή του εμβολιασμού.
Σε ό,τι αφορά το τηλεοπτικό spot, φέτος επελέγη η λογική του animation. Ένας ασπρομάλλης, μεσόκοπος άνδρας στο διάρκειας 20 δευτερολέπτων βίντεο εμφανίζεται να ψωνίζει στο σούπερ μάρκετ και στη συνέχεια κινείται με τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς έχοντας στο πρόσωπό του την αυτοπεποίθηση που του δίνει το γεγονός ότι άκουσε το μήνυμα των φαρμακοποιών που του συνέστησαν να εμβολιαστεί και εμβολιάστηκε κατά της γρίπης.
Σύμφωνα με μεγάλες διεθνείς μετα-αναλύσεις (όπως έρευνες που δημοσιεύθηκαν στο National Institutes of Health – PMC), οι ψηφιακές και τηλεοπτικές καμπάνιες καταφέρνουν να μετατοπίσουν τις θετικές απόψεις υπέρ του εμβολιασμού κατά μέσο όρο κατά 1% έως 5% σε γενικούς πληθυσμούς. Παρότι το ποσοστό μοιάζει μικρό, σε κλίμακα εκατομμυρίων πολιτών μεταφράζεται σε χιλιάδες επιπλέον εμβολιασμούς
Τα spot δεν επηρεάζουν τους «αρνητές», αλλά έχουν τεράστια επίδραση στην ομάδα που οι επιστήμονες ονομάζουν «ανοιχτούς στην πειθώ» (open to persuasion) — ανθρώπους, εκείνους δηλαδή που απλώς αμελούν ή δεν έχουν εύκολη πρόσβαση στην πληροφορία.
Η επιστήμη της συμπεριφοράς (behavioral economics) δείχνει ότι η αποτελεσματικότητα ενός spot εξαρτάται από το «κάδρο» (framing) της πληροφορίας.
Ιδιαίτερη απήχηση έχουν εκείνα τα σποτ που περνούν θετικό μήνυμα (Gain-framed), εκείνα δηλαδήπου εστιάζουν στο πώς το εμβόλιο προστατεύει την καθημερινότητα, την οικογένεια, τα αγαπημένα πρόσωπα (κοινωνική αλληλεγγύη) ή προσφέρει «έλεγχο της υγείας». Αυτά φαίνεται να έχουν το υψηλότερο ποσοστό μεταβολής συμπεριφοράς.
Αντίθετα τα μηνύματα φόβου (Loss-framed), σποτ δηλαδήπου παρουσιάζουν τρομακτικά στατιστικά για νοσηλείες και θανάτους συχνά προκαλούν αμυντική στάση, απορρίπτονται ως “υπερβολές” και δεν κινητοποιούν αποτελεσματικά τον πληθυσμό.
Στην Ελλάδα, τα δεδομένα δείχνουν ότι η προβολή των σποτ λειτουργεί κυρίως ως ισχυρή υπενθύμιση καθώς ηελληνική κοινωνία παρουσιάζει υψηλή συμμόρφωση στον αντιγριπικό εμβολιασμό στις μεγαλύτερες ηλικίες (>65) και στις ευπαθείς ομάδες. Τα σποτ στην Ελλάδα λειτουργούν ως “σύνθημα έναρξης” της εμβολιαστικής περιόδου (συνήθως Οκτώβριο – Νοέμβριο), οδηγώντας σε απότομη κορύφωση των ραντεβού στα φαρμακεία και τους γιατρούς αμέσως μετά την έναρξη της τηλεοπτικής και ψηφιακής τους προβολής.
Το “Κλειδί” της Επιτυχίας
Τα διεθνή στοιχεία βέβαια καταλήγουν στο ότι ένα spot δεν αρκεί από μόνο του. Η συμπεριφορά αλλάζει ριζικά όταν το σποτ συνδυάζεται με την εύκολη πρόσβαση (π.χ. εμβολιασμός χωρίς ραντεβού ή απευθείας στο φαρμακείο) κι αυτό, όπως τόνισε ο Πρόεδρος του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου κ. Απόστολος Βαλτάς είναι κάτι έγινε στη χώρα μας με τη θέσπιση της δυνατότητας διεξαγωγής αντιγριπκών εμβολιασμών στα φαρμακεία χωρίς ιατρική συνταγή.