Οι περισσότεροι από εμάς θυμόμαστε το βιβλιάριο εμβολιασμών της παιδικής ηλικίας: τα ραντεβού με τον παιδίατρο, τα «φυλλάδια» με τις ημερομηνίες, το στάμπωμα της κάθε δόσης. Λίγοι όμως θυμόμαστε το τι ακολουθεί, και αυτό είναι το σημείο όπου πολλοί ενήλικες χάνουν τον δρόμο.
Η προστασία που χτίσαμε στα παιδικά μας χρόνια δεν διαρκεί για πάντα και κάποια εμβόλια ενδείκνυνται μόνο στην ενήλικη ζωή. Μ’ αυτή την υπενθύμιση επιστρέφει στον «αέρα» ο δεύτερος κύκλος της εκστρατείας #TheVacciNakedTruth, με το μήνυμα ότι χωρίς εμβόλιο κυκλοφορούμε, κατά κάποιον τρόπο, «γυμνοί».
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Μια εκστρατεία για τη «γυμνή» αλήθεια
Η εκστρατεία #TheVacciNakedTruth της GSK Ελλάδος υλοποιείται υπό την αιγίδα του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), της Ελληνικής Εταιρείας Λοιμώξεων (ΕΕΛ) και της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας (ΕΠΕ). Ο δεύτερος κύκλος της συνεχίζει με την ίδια ιδέα: να καλέσει τον κόσμο να μάθει «γυμνά» και χωρίς φόβο ποια είναι τα οφέλη του εμβολιασμού σε κάθε ηλικία, και να τα συζητήσει με τον γιατρό του. Η εκστρατεία επικεντρώνεται αποκλειστικά στην αξία του διά βίου εμβολιασμού και δεν αναφέρεται σε συγκεκριμένο νόσημα ή εμβόλιο. Πρόκειται για μια καθαρά ενημερωτική κίνηση, που απευθύνεται στον γενικό πληθυσμό και όχι σε κάποια συγκεκριμένη ασθένεια.
Το κενό ενημέρωσης που κρύβεται πίσω από το σύνθημα
Ο λόγος που χρειάζονται τέτοιες πρωτοβουλίες είναι απλός: μεγάλη μερίδα του πληθυσμού δεν γνωρίζει ότι υπάρχουν εμβόλια που συστήνονται και στην ενήλικη ζωή. Οι ειδικοί επισημαίνουν εδώ και χρόνια ότι πολλοί ενήλικες δεν είναι ενήμεροι ότι τα εμβόλια συστήνονται και για τους υγιείς ανθρώπους, και ότι νοσήματα όπως η γρίπη, ο πνευμονιόκοκκος, ο έρπητας ζωστήρας και ο τέτανος μπορούν να προληφθούν με τον εμβολιασμό. Το πρόβλημα δεν είναι συνήθως η άρνηση, αλλά η αδιαφορία και η λήθη. Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο The Lancet ανέφερε ότι η πτώση των εμβολιαστικών ποσοστών οφείλεται περισσότερο σε εφησυχασμό και αδιαφορία παρά σε δισταγμό απέναντι στα εμβόλια. Με άλλα λόγια, πολλοί άνθρωποι δεν διστάζουν: απλώς δεν το έχουν σκεφτεί.
Τι λένε τα νούμερα για τη δύναμη των εμβολίων
Αν χρειάζεται μια υπενθύμιση του γιατί το θέμα έχει σημασία, τα στοιχεία είναι εύγλωττα. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, τα εμβολιαστικά προγράμματα έχουν σώσει τουλάχιστον 154 εκατομμύρια ζωές τα τελευταία 50 χρόνια, δηλαδή έξι ζωές κάθε λεπτό. Τα οφέλη δεν αφορούν μόνο τα παιδιά: ένα άτομο 50 ετών έχει περίπου 16% μεγαλύτερη πιθανότητα να γιορτάσει τα επόμενα γενέθλιά του χάρη στα εμβόλια. Ο ΠΟΥ ενθαρρύνει επιπλέον μια προσέγγιση «διά βίου», όπου ο εμβολιασμός ξεκινά από την παιδική ηλικία και συνεχίζεται στην εφηβεία και στην ενήλικη ζωή. Υπάρχει και ένα λιγότερο γνωστό όφελος: τα εμβόλια βοηθούν στην αντιμετώπιση της αντοχής στα αντιβιοτικά, γιατί μειώνουν τις λοιμώξεις και, κατά συνέπεια, την ανάγκη για αντιβιοτικά.
Γιατί το μήνυμα είναι πιο επίκαιρο από ποτέ τον χειμώνα
Η εκστρατεία επιστρέφει ακριβώς τη στιγμή που ανοίγει η εποχή των αναπνευστικών λοιμώξεων. Τα τελευταία εβδομαδιαία στοιχεία του ΕΟΔΥ δείχνουν μικρή άνοδο σε γριπώδη συνδρομή, σοβαρές οξείες λοιμώξεις του αναπνευστικού και COVID-19. Στη γρίπη, από την αρχή του 2025 έχουν καταγραφεί 171 θάνατοι σε εργαστηριακά επιβεβαιωμένα περιστατικά, ενώ για την προηγούμενη περίοδο 164 άνθρωποι νοσηλεύτηκαν σε ΜΕΘ με γρίπη, με διάμεση ηλικία τα 69 έτη. Για τη σεζόν 2026–2027, το Υπουργείο Υγείας έχει εκδώσει εγκύκλιο με τις οδηγίες για τον αντιγριπικό εμβολιασμό, και ο εμβολιασμός γίνεται δωρεάν και χωρίς ιατρική συνταγή. Ο ECDC εκτιμά ότι μια φθινοπωρινή εκστρατεία εμβολιασμού με υψηλή συμμετοχή ατόμων άνω των 60 ετών θα μπορούσε να αποτρέψει περίπου 21–32% των νοσηλειών που σχετίζονται με COVID-19 στην ΕΕ/ΕΟΧ, και συστήνει να εξετάζονται και συνδυασμένες φθινοπωρινές εκστρατείες.
Πώς φτάνει το μήνυμα στο κοινό
Για να βγει από το «γραφείο του γιατρού» και να φτάσει στον καθένα, η εκστρατεία στηρίζεται σε ένα πολυκαναλικό πλάνο επικοινωνίας. Περιλαμβάνει τηλεόραση, ραδιόφωνο, έντυπα και ψηφιακά μέσα, καθώς και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Στον ειδικά σχεδιασμένο ενημερωτικό ιστότοπο www.vaccinaked.com ο επισκέπτης μπορεί να διαβάσει πληροφορίες για τα οφέλη του εμβολιασμού κάθε ηλικίας, και να προετοιμάσει τις ερωτήσεις που θέλει να θέσει στον γιατρό του.
Τι μπορείς να κάνεις από σήμερα
Το πιο πρακτικό βήμα είναι και το πιο απλό: κλείσε ένα ραντεβού με τον γιατρό σου, με τον παθολόγο, τον οικογενειακό ιατρό ή τον ειδικό που σε παρακολουθεί, και ρώτα ποια εμβόλια ταιριάζουν στην ηλικία, την υγεία, το επάγγελμα και τον τρόπο ζωής σου. Ο ενήλικος εμβολιασμός δεν είναι ίδιος για όλους. Εξαρτάται από παράγοντες όπως οι υποκείμενες παθήσεις, η ηλικία και οι δραστηριότητες. Κάνε και μια ματιά στο βιβλιάριο εμβολιασμών σου, αν το έχεις, ώστε να δείτε μαζί τι έχει γίνει και τι έχει μείνει πίσω. Γιατί η «γυμνή» αλήθεια είναι, τελικά, μια καλή είδηση: η προστασία υπάρχει, και συνήθως απέχει μόνο μία συζήτηση.