Από τη Γιάννα Τριανταφύλλη.
Η τεστοστερόνη είναι η κύρια ανδρική ορμόνη που παράγεται κυρίως στους όρχεις, ενώ μικρότερες ποσότητες εκκρίνονται και από τα επινεφρίδια.
Πρόκειται για μια ορμόνη που παίζει κρίσιμο ρόλο στην ανάπτυξη της μυϊκής μάζας, στη δύναμη των οστών, στην παραγωγή σπέρματος, στη σεξουαλική απόδοση, στην ανάπτυξη τριχοφυΐας, στη ενέργεια και στη μνήμη.
Η παραγωγή τεστοστερόνης μειώνεται φυσιολογικά με την πάροδο της ηλικίας. Σύμφωνα με την Αμερικανική Ουρολογική Εταιρεία (AUA), περίπου το 20% των ανδρών άνω των 60 ετών παρουσιάζει χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης.
Εκτός από την ηλικία, άλλοι παράγοντες που συμβάλλουν στη μείωση των επιπέδων τεστοστερόνης είναι ορισμένες παθολογίες στους όρχεις ή τον υποθάλαμο, η παχυσαρκία, ο διαβήτης τύπου 2, τα μεταβολικά σύνδρομα, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, η χρήση ορισμένων φαρμάκων, το άγχος, η έλλειψη ύπνου και η κακή διατροφή.
Ενδείξεις χαμηλής τεστοστερόνης
Υπάρχουν ορισμένα συμπτώματα τα οποία οι ειδικοί χαρακτηρίζουν ως «προειδοποιητικό καμπανάκι». Τα πιο χαρακτηριστικά από αυτά είναι:
• Απώλεια πρωινών ή βραδινών στύσεων: η απουσία τους αποτελεί το πιο ισχυρό προειδοποιητικό σημάδι.
• Στυτική δυσλειτουργία: η τεστοστερόνη είναι άμεσα συνδεδεμένη με τον μηχανισμό της στύσης.
• Χαμηλή λίμπιντο: η μειωμένη σεξουαλική επιθυμία που επιμένει και επηρεάζει τη σχέση ή την καθημερινότητα μπορεί να δείχνει ορμονική ανισορροπία και χαμηλή τεστοστερόνη.
• Τριχόπτωση: Οι άνδρες με χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης μπορεί να χάνουν περισσότερες τρίχες από το φυσιολογικό, όχι μόνο στο κεφάλι αλλά και σε άλλα μέρη του σώματος.
• Απώλεια οστικής μάζας: Οι άνδρες με χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης μπορεί να παρουσιάσουν μειωμένη οστική μάζα, αυξάνοντας μακροπρόθεσμα τον κίνδυνο καταγμάτων.
• Κούραση, μείωση μυϊκής μάζας, καταθλιπτική διάθεση και μειωμένη ενέργεια.
Υπάρχει θεραπεία για τη χαμηλή τεστοστερόνη;
Η θεραπεία της χαμηλής τεστοστερόνης πρέπει να γίνεται μόνο υπό ιατρική επίβλεψη και μετά από αξιόπιστη διάγνωση. Σε περιπτώσεις όπου η ορμονική έλλειψη οφείλεται σε προβλήματα των όρχεων, η θεραπεία μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη για την υγεία.
Για την ασφαλή ωστόσο θεραπεία με τεστοστερόνη είναι απαραίτητο να γίνονται τακτικοί έλεγχοι και εργαστηριακή παρακολούθηση, καθώς ορισμένοι άνδρες χρειάζονται προσεκτική αξιολόγηση πριν ξεκινήσουν αγωγή.
Πως μπορείς να «ανεβάσεις» φυσικά την τεστοστερόνη σου
Σύμφωνα με μελέτες, μικρές αλλαγές στον τρόπο ζωής συχνά έχουν θεαματικά αποτελέσματα:
• Απώλεια βάρους: Η απώλεια βάρους αυξάνει την τεστοστερόνη και ενισχύει την μυϊκή μάζα, τη λίμπιντο και την ενεργητικότητα.
• Άσκηση με βάρη: 3-4 προπονήσεις την εβδομάδα με καθίσματα (squats), άρσεις και αντιστάσεις διεγείρουν την παραγωγή ορμονών και αυξάνουν την τεστοστερόνη.
• Αερόβιες δραστηριότητες: Το τρέξιμο ή το ποδήλατο 3 φορές την εβδομάδα μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση υγιών επιπέδων τεστοστερόνης, ειδικά όταν γίνονται με μέτρια ένταση.
• Μεσογειακή διατροφή: Μια διατροφή βασισμένη σε φρούτα, λαχανικά, ψάρια, ελαιόλαδο, ξηρούς καρπούς επιδρούν θετικά στην αύξηση της τεστοστερόνης.
• «Όχι» στο αλκοόλ: Το αλκοόλ μειώνει την παραγωγή τεστοστερόνης, αυξάνει τα οιστρογόνα, προκαλεί ορμονική ανισορροπία και βλάπτει τη γονιμότητα.
• Επαρκής και ποιοτικός ύπνος: Η έλλειψη ύπνου καταστέλλει την παραγωγή τεστοστερόνης και επηρεάζει αρνητικά την ενέργεια, τη λίμπιντο και τη διάθεση.
• Επάρκεια βιταμίνης D: Η έλλειψη της βιταμίνης D συνδέεται η με χαμηλή τεστοστερόνη, μειωμένη σεξουαλική λειτουργία και κόπωση.
Η έγκαιρη διάγνωση των χαμηλών επιπέδων τεστοστερόνης, σε συνδυασμό με την ιατρική παρακολούθηση και τον υγιεινό τρόπο ζωής, μπορεί να ενισχύσει την παραγωγή τεστοστερόνης και να βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα ζωής του άνδρα.