Από τον Χαράλαμπο Πετρόχειλο
Έμφαση στο κομμάτι της κατά την ελληνική νομοθεσία υποχρέωσης των φαρμακευτικών εταιρειών να διατηρούν αποθέματα φαρμάκων ώστε να διασφαλίζεται από πλευράς τους κάθε δυνατή προσπάθειας επάρκειας της αγοράς σε φάρμακα, έδωσε η ελληνική αντιπροσωπεία από τον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Σύλλογο (ΠΦΣ) στη θεματική εκδήλωση που διοργάνωσε το ευρωπαϊκό όργανο εκπροσώπησης των φαρμακοποιών στην Ευρώπη, η “Pharmaceutical Group of the European Union” (PGEU) στο Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο με τίτλο «Keeping medicines available» (Διασφάλιση της επάρκειας φαρμάκων) με θέμα τις ελλείψεις φαρμάκων στην Ευρώπη.
Η PGEU, όπως ήδη ανέφερε το DailyPharmaNews στο σχετικό θέμα τόνισε ότι πλέον είναι καιρός να αλλάξει η βασική κατεύθυνση αντιμετώπισης του προβλήματος και να δοθεί έμφαση στην πρόληψη των καταστάσεων εκείνων που οδηγούν στις ελλείψεις.
Με στόχο να μεταφέρει στο ευρωπαϊκό επίπεδο την πραγματική εικόνα που βιώνουν καθημερινά οι ασθενείς και τα φαρμακεία στην Ελλάδα η ελληνική αντιπροσωπεία στο πλαίσιο της εκδήλωσης πραγματοποίησε παρέμβαση παρουσία ευρωβουλευτών, εκπροσώπων του European Medicines Agency (EMA) και της European Federation of Pharmaceutical Industries and Associations (EFPIA) και αντιπροσωπειών της PGEU, κι επαναλαμβάνοντας με σαφήνεια τις θέσεις που ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος έχει ήδη διατυπώσει σε εθνικό επίπεδο έθεσε το ζήτημα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ζητώντας από τον European Medicines Agency να τοποθετηθεί σχετικά με τις πρακτικές περιορισμένης διάθεσης φαρμάκων και να διευκρινίσει ποιες ενέργειες μπορεί να αναλάβει ή ποιες κατευθύνσεις μπορεί να συστήσει προς τις εθνικές αρχές ώστε να ενισχυθούν οι έλεγχοι, να διασφαλιστεί μεγαλύτερη διαφάνεια στην κατανομή των ποσοτήτων και να προστατευθεί στην πράξη η ισότιμη πρόσβαση των ασθενών στη θεραπεία.
Στο πλαίσιο της παρέμβασης παρουσιάστηκαν συγκεκριμένα στοιχεία για την ελληνική πραγματικότητα. Ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος έχει απευθύνει επιστολή προς τον ΣΦΕΕ, με κοινοποίηση στο Υπουργείο Υγείας και τον ΕΟΦ, ζητώντας τη διενέργεια ελέγχων σχετικά με πολιτικές ελλείψεων και τις πρακτικές περιορισμένης διάθεσης φαρμάκων.
Στην επιστολή επισημαίνεται ότι σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία, οι φαρμακευτικές εταιρείες έχουν την υποχρέωση να διατηρούν απόθεμα τουλάχιστον τριών μηνών για κάθε κωδικό ΕΟΦ. Ωστόσο, στην πράξη συχνά τηρούνται αποθέματα της τάξεως μόλις των 10–15 ημερών.
Παράλληλα, η νομοθεσία προβλέπει ότι οι συνολικές ανάγκες της αγοράς πρέπει να καλύπτονται βάσει της συνταγογράφησης, με ένα επιπλέον ποσοστό ασφαλείας 25%. Ωστόσο στη πράξη και η πρόβλεψη αυτή δεν τηρείται από τις εταιρείες.
Τα παραπάνω, σε συνδυασμό με τις ακολουθούμενες εμπορικές πολιτικές και τη συνεχή μείωση των ποσοτήτων που εισάγονται και διανέμονται τα τελευταία χρόνια στην ελληνική αγορά, οδηγούν σε άνιση πρόσβαση των ασθενών στη θεραπεία και δημιουργούν διαστρωμάτωση μεταξύ των φαρμακείων ως προς τη δυνατότητα διάθεσης φαρμάκων.
Όπως είπε μιλώντας στο DailyPharmaNews ο Πρόεδρος του ΠΦΣ κ. Απόστολος Βαλτάς τόνισε πως είναι επιτακτική ανάγκη να υπάρξει συνεργασία ανάμεσα στον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Σύλλογο και τον Σύνδεσμο Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος και «να καλέσουμε εταιρείες που έχουμε στοιχεία ότι μειώνουν τις ποσότητες φαρμάκων που διαθέτουν στην αγορά για να μας αποδείξει (σ.σ. ο ΣΦΕΕ) πως αυτό που λέμε εμείς δεν ισχύει βάσει συγκεκριμένων δεδομένων, δηλαδή με βάση το ποια είναι τα αποθέματα αυτών των εταιρειών -εάν είναι τρίμηνα όπως ορίζει ο νόμος ή όχι- κι εάν σε τελική ανάλυση οι ποσότητες που διαθέτουν είναι 20% παραπάνω από αυτό που δείχνει το Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης.
Ο κ. Βαλτάς θεωρεί ότι θα υπάρξει αυτή η συνεργασία με τον ΣΦΕΕ. Ωστόσο σημειώνει πως «από εκεί και μετά εάν δεν υπάρχει αποτέλεσμα εγώ δεν μπορώ να βλέπω ότι υπάρχει περιορισμένη διάθεση η οποία δημιουργεί τεράστια διαστρωμάτωση στα φαρμακεία».
Σε ό,τι αφορά τον αριθμό των εταιρειών που λειτουργούν προβληματικά, ο κ. Βαλτάς αναφέρει ότι «δεν είναι σταθερός αλλά αυξομειώνεται και παίζουν ρόλο τα φάρμακα. Τα φάρμακα είναι όπως ένα ασταθές χρηματιστήριο. Σήμερα λόγου χάρη είδα περιορισμένες ποσότητες σ’ έναν αρκετά μεγάλο αριθμό φαρμάκων, μεθαύριο μπορεί να είναι λιγότερο αλλά αυτό εξαρτάται και από τις φαρμακαποθήκες που παίρνουν τα φάρμακα αυτά διότι εδώ το θέμα που τίθεται είναι πως άλλες φαρμακαποθήκες παίρνουν ποσότητες κι άλλες δεν παίρνουν και διαμαρτύρονται. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο στα φαρμακεία. Το πρόβλημα είναι μία αλυσιδωτή αντίδραση καθώς παίρνουν λιγότερα φάρμακα συγκεκριμένες φαρμακαποθήκες και παίρνουν λιγότερα φάρμακα τα φαρμακεία που ψωνίζουν από αυτές τις φαρμακαποθήκες και από εκεί και πέρα δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος».
Όλη αυτή η κατάσταση δημιουργεί μεγάλο πρόβλημα στη λειτουργία των φαρμακείων. «Το φαρμακείο αναγκάζεται να βρει δεύτερη φαρμακαποθήκη, είναι υποχρεωμένο ψωνίζοντας από τη δεύτερη φαρμακαποθήκη να πάρει και ποσότητες που δεν τις έχει ανάγκη για να μπορέσει να καλύψει την αναλογία ελλειπτικών – μη ελλειπτικών φαρμάκων γιατί έτσι δουλεύουν όλες οι φαρμακαποθήκες. Έτσι τα φαρμακεία πέρα από τη ζημιά που έχουν με το ότι δεν μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες των ασθενών, αυξάνουν τη ζημιά με το να στοκάρουν φάρμακα που δεν τα είχαν ανάγκη, χάνοντας σε ρευστότητα».
Γι’ αυτό το λόγο ο κ. Βαλτάς είναι ξεκάθαρος στο τι σκοπεύει να κάνει ως διοίκηση του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου. «Εάν αποδειχθεί ότι οι εταιρείες φταίνε για όλα αυτά, θα πρέπει είτε να συμμορφωθούν ή να διεκδικήσουμε με άλλο τρόπο το δίκαιό μας».
Όπως τονίστηκε από την ελληνική αντιπροσωπεία του ΠΦΣ στην εκδήλωση της PGEU για τις ελλείψεις «στην περίπτωση που τα μέτρα της πολιτείας δεν είναι αποτελεσματικά ο ΠΦΣ θα προσφύγει στη δικαιοσύνη για την αντιμετώπιση αυτών των απαράδεκτων πρακτικών.
Η διασφάλιση της επάρκειας φαρμάκων αποτελεί θεμελιώδη υποχρέωση των συστημάτων υγείας και προϋποθέτει διαφάνεια, πραγματικές πολιτικές τομές και ουσιαστικό ρυθμιστικό έλεγχο της αγοράς, προς όφελος των ασθενών».
Γενικότερα η ελληνική αντιπροσωπεία υπογράμμισε ότι «η συζήτηση για τις ελλείψεις δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο σε γενικές ευρωπαϊκές στρατηγικές ή σε διαχειριστικές παρεμβάσεις εκ των υστέρων, χωρίς δέσμη συγκεκριμένων προτάσεων για τον έλεγχο και την ουσιαστική αντιμετώπιση του φαινομένου. Η πραγματικότητα που βιώνουν οι ασθενείς απαιτεί ουσιαστική και συντονισμένη παρέμβαση τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο, με ενίσχυση των μηχανισμών εποπτείας της αγοράς και αυστηρή εφαρμογή της νομοθεσίας για τη διασφάλιση επαρκών αποθεμάτων και δίκαιης κατανομής των φαρμάκων.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη για συστηματικό έλεγχο σε όλα τα στάδια της αλυσίδας εφοδιασμού, ώστε να εντοπίζονται εγκαίρως πρακτικές που οδηγούν σε περιορισμένη διάθεση φαρμάκων και να προστατεύεται η ισότιμη πρόσβαση όλων των ασθενών στη θεραπεία τους».