Η παχυσαρκία, μία από τις μεγαλύτερες απειλές για την υγεία του 21ου αιώνα – Αναγκαία η κίνηση από την παιδική ηλικία, τονίζει ο καθηγητής στο ΤΕΦΑΑ του Παν. Θεσσαλίας, Ν. Κομούτος.
Μια νέα επιστημονική έκθεση της επιτροπής του κορυφαίου ιατρικού περιοδικού The Lancet εξέτασε 17 σημαντικές απειλές για την παγκόσμια υγεία μέχρι το τέλος του 21ου αιώνα. Ανάμεσά τους βρίσκονται η κλιματική αλλαγή, οι πανδημίες, οι πόλεμοι, η κακόβουλη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, η ατμοσφαιρική ρύπανση και η ανθεκτικότητα των μικροβίων στα αντιβιοτικά. Σύμφωνα με την επιτροπή, όπως τονίζει στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο καθηγητής στο ΤΕΦΑΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας κ. Νίκος Κομούτος, σε 154 από τις 204 χώρες και περιοχές που εξετάστηκαν, η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, της κακής διατροφής και της ανεπαρκούς φυσικής δραστηριότητας θα μπορούσε να προσφέρει μεγαλύτερα οφέλη για την υγεία του πληθυσμού από την αντιμετώπιση οποιασδήποτε άλλης από τις 17 απειλές ξεχωριστά. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι, εάν συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις, το 2050 περίπου το 60% των ενηλίκων και σχεδόν ένα στα τρία παιδιά και εφήβους παγκοσμίως θα έχουν υπερβολικό βάρος ή παχυσαρκία.
Οι ερευνητές προσθέτουν ότι ακόμη και με ευρεία χρήση των νέων φαρμάκων κατά της παχυσαρκίας, η συνολική βελτίωση σε επίπεδο πληθυσμού ενδέχεται να είναι περιορισμένη. Το μήνυμα είναι σαφές: η αντιμετώπιση των παραγόντων αυτών αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες ευκαιρίες για τη βελτίωση της παγκόσμιας υγείας τις επόμενες δεκαετίες. Η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση στην ανησυχητική εικόνα του υπερβολικού σωματικού βάρους, ιδιαίτερα στις μικρότερες ηλικίες.
(Πηγή: Murray C, Kanem N, Abed S et al. The Lancet Commission on 21st century global threats to health The Lancet, 2026, Δημοσιεύτηκε στις 10 Οκτωβρίου)
Τι δείχνουν οι μελέτες για τα παιδιά στην Ελλάδα;
Μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2025, βασισμένη σε δεδομένα 3.357 Ελλήνων μαθητών ηλικίας 11-15 ετών από το 2017-2018, έδειξε, σύμφωνα με τον ίδιο, ότι το 83,9% δεν πραγματοποιούσε τουλάχιστον 60 λεπτά μέτριας έως έντονης φυσικής δραστηριότητας και τις επτά ημέρες της εβδομάδας, ενώ το 90,2% ξεπερνούσε τις δύο ώρες ημερήσιας χρήσης οθόνης. Νεότερα στοιχεία της διεθνούς έρευνας HBSC του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), από το 2021-2022, κατατάσσουν την Ελλάδα μεταξύ των πέντε χωρών και περιοχών όπου μόλις ένα στα δέκα κορίτσια ή λιγότερα δηλώνει τουλάχιστον μία ώρα φυσικής δραστηριότητας καθημερινά. Συνολικά, στις 44 χώρες και περιοχές της έρευνας, τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν 25% για τα αγόρια και 15% για τα κορίτσια, με τη φυσική δραστηριότητα να μειώνεται όσο αυξάνεται η ηλικία. Ενώ, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση COSI του ΠΟΥ (2025), η Ελλάδα παρουσιάζει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας στην Ευρώπη. Στα επτάχρονα παιδιά που εξετάστηκαν, το 18% ήταν παχύσαρκα και συνολικά το 37% είχε υπερβολικό βάρος. Τα ευρήματα αυτά αναδεικνύουν την ανάγκη για ουσιαστικές παρεμβάσεις στην παιδική ηλικία, με έμφαση στη φυσική δραστηριότητα και στη διατροφή.
Η πρόληψη ξεκινά από την παιδική ηλικία
Ωστόσο «η κίνηση στην παιδική ηλικία κρίνει την ενήλικη ζωή», δεν παραλείπει να τονίσει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Κομούτος. Και εξηγεί: «Χτίζει συνήθειες, οστά και φυσική κατάσταση που συνοδεύουν τον άνθρωπο στην ενήλικη ζωή. Ξέρουμε από διάφορες μελέτες ότι οι δραστηριότητες στην ηλικία των 3 και 6 ετών προέβλεψαν τη δραστηριότητα στη νεότητα και στην πρώιμη ενήλικη ζωή. Τα χρόνια γύρω από την εφηβική έκρηξη ανάπτυξης είναι η περίοδος που χτίζεται μεγάλο μέρος της οστικής μάζας. Το ίδιο ισχύει για τους μύες και την καρδιά. Η καλή αερόβια ικανότητα στη νεότητα συνδέεται με μικρότερο κίνδυνο παχυσαρκίας και καρδιομεταβολικής νόσου αργότερα. Η μυική δύναμη στην παιδική ηλικία συνδέεται αντίστοιχα με καλύτερο καρδιομεταβολικό προφίλ και καλύτερη υγεία των οστών αργότερα».
«Χρειαζόμαστε περισσότερες ευκαιρίες καθημερινής φυσικής δραστηριότητας μέσα στο σχολικό ωράριο, πρόσβαση στον οργανωμένο αθλητισμό από μικρή ηλικία και περιορισμό του υπερβολικού χρόνου οθόνης. Η συμμετοχή σε αθλητικές δραστηριότητες κατά την παιδική ηλικία συνδέεται με μεγαλύτερη πιθανότητα διατήρησης της φυσικής δραστηριότητας στην ενήλικη ζωή, ιδιαίτερα όταν τα παιδιά απολαμβάνουν τη συμμετοχή τους», καταλήγει ο κ. Κομούτος.
ΑΠΕ-ΜΠΕ