Ερευνητές από το Northwestern University ανέπτυξαν ένα καινοτόμο, ενέσιμο νανοϋλικό που μπορεί να χορηγηθεί ενδοφλέβια μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο, χωρίς χειρουργική επέμβαση ή άμεση έγχυση στον εγκέφαλο.
Το υλικό αυτό, που βασίζεται σε δυναμικά πεπτίδια γνωστά ως «χορευτικά μόρια», έχει τη δυνατότητα να διαπερνά τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και να μειώνει τη φλεγμονή που προκαλείται μετά την αποκατάσταση της αιμάτωσης.
Όταν συμβαίνει ένα εγκεφαλικό, οι γιατροί οφείλουν να αποκαταστήσουν γρήγορα τη ροή του αίματος για να σωθεί ο εγκεφαλικός ιστός. Ωστόσο, η απότομη επαναφορά της κυκλοφορίας μπορεί να προκαλέσει δευτερογενή βλάβη, έντονη φλεγμονή και αυξημένο κίνδυνο μόνιμης αναπηρίας. Η νέα θεραπευτική προσέγγιση στοχεύει ακριβώς σε αυτή την κρίσιμη φάση.
Σε προκλινική μελέτη, οι επιστήμονες χορήγησαν μία μόνο ενδοφλέβια δόση αμέσως μετά την επαναφορά της αιμάτωσης σε ποντίκια με ισχαιμικό εγκεφαλικό, τη συχνότερη μορφή εγκεφαλικού επεισοδίου. Το νανοϋλικό πέρασε επιτυχώς τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό, σωρρεύτηκε στην περιοχή της βλάβης και συνέβαλε στην αποκατάσταση του εγκεφαλικού ιστού. Τα ζώα που έλαβαν τη θεραπεία παρουσίασαν σαφώς μικρότερη εγκεφαλική βλάβη, χωρίς ενδείξεις τοξικότητας ή παρενεργειών σε ζωτικά όργανα.
Τα αποτελέσματα, που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Neurotherapeutics, δείχνουν ότι η προσέγγιση αυτή θα μπορούσε μελλοντικά να λειτουργήσει συμπληρωματικά στις υπάρχουσες θεραπείες, μειώνοντας τη δευτερογενή βλάβη και ενισχύοντας την ανάρρωση.
«Οι σημερινές κλινικές θεραπείες εστιάζουν σχεδόν αποκλειστικά στην αποκατάσταση της ροής του αίματος», δήλωσε ο Ayush Batra, αναπληρωτής καθηγητής Νευρολογίας και Παθολογίας. «Μια θεραπεία που θα μειώνει τη βλάβη και θα ενισχύει την αποκατάσταση των νευρώνων αποτελεί ανεκπλήρωτη ανάγκη. Τα ευρήματά μας δείχνουν έναν πολλά υποσχόμενο δρόμο».
Η τεχνολογία βασίζεται σε υπερμοριακά θεραπευτικά πεπτίδια (STPs), που αναπτύχθηκαν από τον Samuel I. Stupp. Σε παλαιότερη μελέτη, παρόμοια «χορευτικά μόρια» είχαν δείξει εντυπωσιακά αποτελέσματα στην αποκατάσταση της παράλυσης σε ποντίκια με κάκωση νωτιαίου μυελού. Η νέα έρευνα αποδεικνύει ότι οι δυναμικές αυτές μοριακές δομές μπορούν να χορηγηθούν συστηματικά μέσω του αίματος, παρακάμπτοντας την ανάγκη επεμβατικών τεχνικών.
Στο ισχαιμικό εγκεφαλικό, που αντιστοιχεί περίπου στο 80% των περιστατικών παγκοσμίως, ο αιματοεγκεφαλικός φραγμός γίνεται παροδικά πιο διαπερατός μετά την αποκατάσταση της ροής. Το «παράθυρο» αυτό επιτρέπει στη θεραπεία να φτάσει στο σημείο της βλάβης. Εκεί, τα πεπτίδια σχηματίζουν μεγαλύτερες νανοΐνες, ενισχύοντας την αντιφλεγμονώδη και αναγεννητική τους δράση.
Οι ερευνητές παρακολούθησαν τα ζώα για επτά ημέρες χωρίς να εντοπίσουν προβλήματα βιοσυμβατότητας. Παρατηρήθηκε μείωση της φλεγμονής, περιορισμός της υπερβολικής ανοσολογικής αντίδρασης και σημαντικά μικρότερη απώλεια εγκεφαλικού ιστού σε σύγκριση με τα μη θεραπευμένα ζώα.
Επόμενο βήμα είναι η διερεύνηση του κατά πόσο η θεραπεία μπορεί να βελτιώσει τη μακροπρόθεσμη λειτουργική αποκατάσταση, όπως τη μνήμη και τις γνωστικές λειτουργίες, που συχνά επιδεινώνονται τους μήνες μετά από ένα εγκεφαλικό.
Η μελέτη χρηματοδοτήθηκε κυρίως από το πρόγραμμα SQI Synthesizer του Κέντρου Αναγεννητικής Νανοϊατρικής.
scitechdaily.com