Η στένωση των καρωτίδων αρτηριών ή απλώς στένωση καρωτίδων: Το «σιωπηλό» αίτιο του εγκεφαλικού επεισοδίουαποτελεί μια ύπουλη και συχνά ασυμπτωματική αγγειακή πάθηση, κατά την οποία αθηρωματικές πλάκες μειώνουν τη ροή αίματος προς τον εγκέφαλο.
«Οι καρωτίδες είναι οι βασικές αρτηρίες που τροφοδοτούν τον εγκέφαλο με οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά και όταν στενέψουν αυξάνεται δραματικά ο κίνδυνος ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου. Στατιστικά η στένωση των καρωτίδων αποτελεί την πρώτη αιτία εγκεφαλικών επεισοδίων. Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι σε μεγάλο ποσοστό ασθενών η πάθηση δεν προκαλεί συμπτώματα μέχρι να εκδηλωθεί ένα παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο (mini-stroke) ή ένα πλήρες εγκεφαλικό», αναφέρει ο κ.Γεώργιος Ελευθερίου, Διευθυντής Αγγειοχειρουργός, Metropolitan Hospital.Συνεχίζει εξηγώντας γιατί η στένωση καρωτίδων προκαλεί εγκεφαλικό, ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου, ποια τα συμπτώματα, πως γίνεται η διάγνωση και πως αντιμετωπίζεται θεραπευτικά ένα τέτοιο συμβάν:
Γιατί η στένωση καρωτίδων προκαλεί εγκεφαλικό;
Επειδή οι αθηρωματικές πλάκες:
- Περιορίζουν τη ροή αίματος προς τον εγκέφαλο
- Αποκολλώνται, δημιουργώντας εμβολή που φράσσει εγκεφαλικά αγγεία
- Η στροβιλώδης ροή αίματος μπορεί να σχηματίσει θρόμβους που μπορούν να προκαλέσουν ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο
Ακόμη και στένωση άνω του 50–60% μπορεί να είναι επικίνδυνη, ειδικά σε ασθενείς με συνοδά νοσήματα.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο;
Η στένωση καρωτίδων αφορά κυρίως άτομα:
- Άνω των 60 ετών
- Με υπέρταση
- Με σακχαρώδη διαβήτη
- Με υπερχοληστερολαιμία
- Καπνιστές
- Με ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου
- Με προηγούμενο εγκεφαλικό ή παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο
Σημαντικό: Οι άνδρες εμφανίζουν τη νόσο συχνότερα, αλλά οι γυναίκες έχουν συχνά βαρύτερες επιπλοκές.
Υπάρχουν συμπτώματα;
Στις περισσότερες περιπτώσεις, όχι. Όταν εμφανιστούν, μπορεί να περιλαμβάνουν:
- Παροδική αδυναμία ή μούδιασμα άκρων
- Δυσκολία στην ομιλία
- Απώλεια όρασης από το ένα μάτι
- Αιφνίδιο ίλιγγο
Ακόμη και αν τα συμπτώματα υποχωρήσουν, χρήζουν άμεσου ιατρικού ελέγχου και θεραπείας.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση είναι απλή, ανώδυνη και αξιόπιστη:
- Triplex καρωτίδων (υπερηχογράφημα) – εξέταση εκλογής
- Αξονική ή μαγνητική αγγειογραφία, όπου απαιτείται
- Ενδαρτηριακή Ψηφιακή Αγγειογραφία
- Κλινική εκτίμηση από εξειδικευμένο αγγειοχειρουργό
Η προληπτική εξέταση μπορεί να προλάβει ένα εγκεφαλικό πριν συμβεί.
Πότε χρειάζεται θεραπεία;
Η αντιμετώπιση εξατομικεύεται και εξαρτάται από:
- Το ποσοστό στένωσης
- Την ύπαρξη συμπτωμάτων
- Τη γενική κατάσταση του ασθενούς
Οι επιλογές περιλαμβάνουν:
Συντηρητική αγωγή:
- Αντιαιμοπεταλιακά
- Ρύθμιση αρτηριακής πίεσης και λιπιδίων
- Διακοπή καπνίσματος
Χειρουργική αποκατάσταση:
- Καρωτιδική ενδαρτηρεκτομή
- Η χειρουργική αφαίρεση της πλάκας παραμένει η θεραπεία εκλογής για τους περισσότερους ασθενείς.
Ενδαγγειακή αποκατάσταση: - Stent καρωτίδας
Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, εφαρμόζεται ελάχιστα επεμβατική τεχνική, με εξαιρετικά αποτελέσματα.
Πότε πρέπει να επισκεφθώ αγγειοχειρουργό;
Συνιστάται έλεγχος όταν:
- Ανήκετε σε ομάδα υψηλού κινδύνου
- Έχετε καρδιαγγειακό ιστορικό
- Έχετε οικογενειακό ιστορικό εγκεφαλικού
- Εμφανίσατε έστω και παροδικά νευρολογικά συμπτώματα
Η έγκαιρη διάγνωση σώζει εγκεφαλικά κύτταρα – και ζωές.
Συμπέρασμα
«Η στένωση καρωτίδων αποτελεί την πιο συχνή αιτία εγκεφαλικών επεισοδίων, είναι ένα σιωπηλό αλλά απολύτως δυνατό να προληφθεί, αίτιο σοβαρών ισχαιμικών εγκεφαλικών. Ο προληπτικός αγγειολογικός έλεγχος και η σωστή θεραπευτική στρατηγική μπορούν να μειώσουν δραστικά τον κίνδυνο», καταλήγει ο κ. Ελευθερίου.