Οι γιορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς είναι για τους περισσότερους ανθρώπους μια περίοδος χαράς, επαφής, ζεστασιάς, αλλά και… μικρών υπερβολών. Τα τραπέζια γεμίζουν με λιχουδιές, οι ρυθμοί της ημέρας αλλάζουν, ο ύπνος πολλές φορές μειώνεται, το άγχος των προετοιμασιών αυξάνεται και το σώμα προσπαθεί να διατηρήσει μια ισορροπία μέσα σε ένα περιβάλλον που απέχει αρκετά από την καθημερινότητα της υπόλοιπης χρονιάς. Για τις γυναίκες όμως, αυτή η «γιορτινή αναταραχή» συχνά συνδέεται και με πιο λεπτές, αλλά ουσιαστικές μεταβολές στις ορμόνες και στη γυναικολογική υγεία συνολικά.
«Με άλλα λόγια, τα μελομακάρονα, τα ξενύχτια και οι αλλαγές στη ρουτίνα δεν είναι απλώς συνήθειες της περιόδου· επηρεάζουν πραγματικά το πώς νιώθουμε, το πώς λειτουργεί το σώμα μας και το πώς ανταποκρίνεται το ορμονικό μας σύστημα. Ας δούμε λοιπόν τι αλλάζει και πώς μπορεί κάθε γυναίκα να απολαύσει τις γιορτές χωρίς να διαταράξει την ευεξία της» επισημαίνει ο κ. Ευάγγελος Γκικόντες Μαιευτήρας – Χειρουργός Γυναικολόγος M.Sc.Hom και συνεχίζει:
1. Γιορτινή διατροφή και ορμονική ισορροπία
Τα παραδοσιακά χριστουγεννιάτικα γλυκά – μελομακάρονα, κουραμπιέδες, δίπλες – είναι νόστιμα, αλλά συχνά έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη. Η αυξημένη κατανάλωση ζάχαρης μπορεί να δημιουργήσει διακυμάνσεις στην ινσουλίνη, η οποία με τη σειρά της επηρεάζει και άλλες ορμόνες, όπως η τεστοστερόνη και τα οιστρογόνα.
Για αρκετές γυναίκες, ειδικά όσες έχουν προδιάθεση σε σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS), αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μικρότερες ή μεγαλύτερες διαταραχές στον κύκλο ή σε εντονότερα συμπτώματα, όπως φούσκωμα, ακμή ή μεταβολές στη διάθεση. Δεν σημαίνει ότι τα γλυκά απαγορεύονται· σημαίνει απλώς ότι τα απολαμβάνουμε με μέτρο, γνωρίζοντας πώς επηρεάζουν το σώμα μας.
2. Άγχος γιορτών: Ένας αόρατος παράγοντας
Όσο όμορφες κι αν είναι οι γιορτές, συχνά συνοδεύονται από άγχος: υποχρεώσεις, τρέξιμο, οικονομική πίεση, οικογενειακές δυναμικές. Το άγχος οδηγεί σε αυξημένη έκκριση κορτιζόλης, της ορμόνης του στρες, η οποία επηρεάζει άμεσα την ωορρηξία και τον κύκλο.
Σε περιόδους έντονου στρες, ο οργανισμός μπορεί να «μπερδέψει» τα σήματα που σχετίζονται με την παραγωγή οιστρογόνων και προγεστερόνης, με αποτέλεσμα ακανόνιστες περιόδους ή πιο έντονα προεμμηνορροϊκά συμπτώματα. Το σώμα μας λειτουργεί σαν μια ενορχήστρωση· όταν ο ρυθμός διακόπτεται, όλα τα όργανα πρέπει να προσαρμοστούν.
3. Ύπνος και ρυθμός κιρκάδιου κύκλου
Τα ξενύχτια των γιορτών, οι συχνές έξοδοι και οι αλλαγές στη ρουτίνα μειώνουν συχνά τη διάρκεια και την ποιότητα του ύπνου. Αυτό όμως επηρεάζει άμεσα τις ορμόνες – από τη μελατονίνη και την κορτιζόλη μέχρι τις ορμόνες του μεταβολισμού.
Ο καλός ύπνος βοηθά στη ρύθμιση του κύκλου και στη γενικότερη ευεξία. Η έλλειψή του, ειδικά σε συνδυασμό με άγχος, μπορεί να οδηγήσει σε εξάψεις, κούραση, νευρικότητα ή φούσκωμα, ιδίως στις γυναίκες που βρίσκονται στην περιεμμηνόπαυση ή στην εμμηνόπαυση.
4. Αλκοόλ και υγεία του ήπατος
Η αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ στις γιορτές επηρεάζει το ήπαρ, το οποίο με τη σειρά του παίζει σημαντικό ρόλο στον μεταβολισμό των οιστρογόνων. Όταν το ήπαρ επιβαρύνεται, δυσκολεύεται να επεξεργαστεί σωστά τις ορμόνες – κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε έντονο φούσκωμα, αλλαγές στη διάθεση ή εντονότερα προεμμηνορροϊκά συμπτώματα.
5. Πώς να απολαύσετε τις γιορτές χωρίς να επηρεαστεί η γυναικεία ευεξία
Είναι σημαντικό η γυναίκα να μην αισθάνεται ότι πρέπει να στερηθεί τις γιορτές. Μικρές, στοχευμένες πρακτικές κάνουν όλη τη διαφορά:
- Απόλαυση με μέτρο. Ένα–δύο μελομακάρονα την ημέρα δεν επηρεάζουν αρνητικά την υγεία.
- Σταθερός ύπνος. Προσπαθήστε να κρατάτε ένα ελάχιστο ωράριο κατάκλισης.
- Ενυδάτωση. Το νερό βοηθά στον μεταβολισμό των ορμονών.
- Κίνηση. Ένας 20λεπτος περίπατος μετά το γεύμα ρυθμίζει το ζάχαρο.
- Αυτοφροντίδα. Λίγα λεπτά χαλάρωσης την ημέρα μειώνουν την κορτιζόλη.
«Οι γιορτές είναι μια υπέροχη περίοδος για να ακούσουμε το σώμα μας και να δώσουμε χώρο στην ευεξία. Με λίγη προσοχή και γνώση, κάθε γυναίκα μπορεί να απολαύσει τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά χωρίς να διαταραχθεί η ορμονική ισορροπία της – και να μπει στο νέο έτος με περισσότερη ενέργεια, χαρά και υγεία» καταλήγει ο κ. Γκικόντες.