Η χοληδόχος κύστη είναι ένα μικρό όργανο που βρίσκεται κάτω από το ήπαρ, στο δεξιό άνω τμήμα της κοιλιάς. Ο ρόλος της είναι να αποθηκεύει τη χολή, μια ουσία που παράγεται από το ήπαρ και φυλάσσεται εκεί μέχρι να απελευθερωθεί στο δωδεκαδάκτυλο, όπου συμβάλλει στην πέψη των τροφών, ιδιαίτερα όσων περιέχουν λιπαρά.
«Κατά τη διάρκεια της ζωής μας, η χοληδόχος κύστη, μπορεί να παρουσιάσει διάφορα προβλήματα όπως: πολύποδες, χολολιθίαση (πέτρες στη χολή), φλεγμονή, ή άλλες παθήσεις. Τα περισσότερα από αυτά μπορούν να αντιμετωπιστούν με απλή φαρμακευτική αγωγή ή αρκεί και μόνο μια απλή παρακολούθηση, καθώς δεν αποτελούν σοβαρό πρόβλημα που χρήζει αντιμετώπισης. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθεί η χειρουργική αφαίρεση της χοληδόχου κύστης, γνωστή και ως χολοκυστεκτομή» εξηγεί ο κ. Αλέξανδρος Δαρώμ, Διευθυντής Γενικός Χειρουργός, Metropolitan Hospital.
Τι είναι οι πολύποδες χοληδόχου κύστης;
Οι πολύποδες χοληδόχου κύστης είναι βλεννογονικές προσεκβολές οι οποίες προβάλλουν μέσα στο τοίχωμα της χοληδόχου κύστης και δομικά σχηματίζονται είτε από υπερπλασία, δηλαδή αύξηση του μεγέθους των κυττάρων του ίδιου του οργάνου, είτε από εναπόθεση χοληστερόλης στα τοιχώματα της χοληδόχου κύστης. Οι πολύποδες είναι συνήθως καλοήθεις και συχνά ανακαλύπτονται κατά τύχη κατά τη διάρκεια ενός απλού υπερηχογραφήματος στην κοιλιά.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι πολύποδες χοληδόχου κύστης μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα υγείας, όπως απόφραξη του αυλού της χοληδόχου κύστης, πόνο στην περιοχή της χολής και, σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις, μπορεί να εξελιχθούν σε καρκίνο.
Η συχνότητα εμφάνισης πολυπόδων στη χοληδόχο κύστη στο γενικό πληθυσμό κυμαίνεται μεταξύ 1% και 7%.
Ποια είναι τα συχνότερα είδη πολυπόδων χολής;
Τα συχνότερα είδη πολυπόδων χολής είναι:
- Χοληστερινικοί πολύποδες (60% του συνόλου)
- Αδενομυώματα (25%)
- Φλεγμονώδεις πολύποδες (10%)
- Αδενώματα (5%)
Ποια είναι τα αίτια εμφάνισης των πολυπόδων χολής;
Ορισμένοι παράγοντες που θεωρούνται υπεύθυνοι για την πάθηση είναι:
- Η ηλικία
- Η παχυσαρκία
- Η κληρονομική προδιάθεση
- Ο σακχαρώδης διαβήτης
Ένας σημαντικός προδιαθεσικός παράγοντας για την εμφάνιση ενός κακοήθους πολύποδα χοληδόχου κύστης αποτελεί η μεγάλου (κυρίως) μεγέθους πέτρα (χολόλιθος) που παραμένει για χρόνια και προκαλεί χρόνιο ερεθισμό του εσωτερικού τοιχώματός της.
Ποια είναι τα συμπτώματα των πολυπόδων χολής;
«Οι μικροί σε μέγεθος πολύποδες χοληδόχου κύστης είναι σχεδόν πάντα ασυμπτωματικοί και δεν παρουσιάζουν καμία ενόχληση. Έχουν μια ύπουλη διαδρομή για μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρις ότου μεγαλώσουν τόσο, όσο να προκαλέσουν φαινόμενα απόφραξης του αυλού της χοληδόχου κύστης με συμπτώματα όπως: έντονος μεταγευματικός μετεωρισμός (φούσκωμα στην κοιλιά), με ή χωρίς πόνο κυρίως στο επιγάστριο και στο δεξιό υποχόνδριο (δεξιά κάτω από τα πλευρά), με ή χωρίς συνοδό ναυτία και έμετο», αναφέρει.
Πώς ανακαλύπτει κάποιος την ύπαρξή των πολυπόδων χολής;
Οι πολύποδες χοληδόχου κύστης πολύ συχνά ανακαλύπτονται κατά τύχη κατά τη διάρκεια ιατρικών εξετάσεων, κυρίως μέσω υπερηχογραφήματος. Το υπερηχογράφημα είναι η πιο συνηθισμένη μέθοδος για τον εντοπισμό των πολυπόδων χοληδόχου κύστης. Αν παρατηρηθούν πολύποδες κατά τη διάρκεια αυτών των εξετάσεων, ο γιατρός θα αξιολογήσει την κατάσταση και θα συζητήσει τον κατάλληλο τρόπο διαχείρισης, που μπορεί να περιλαμβάνει την παρακολούθηση της κατάστασης, την αφαίρεση της χοληδόχου κύστης, ή την διενέργεια άλλων ιατρικών εξετάσεων, ανάλογα με τη σοβαρότητα του θέματος.
Πόσο επικίνδυνοι είναι οι πολύποδες χοληδόχου κύστης για την υγεία;
«Συνήθως δεν είναι επικίνδυνοι. Μεγέθη κάτω των 6-7 χιλιοστών σε πολύποδες θεωρούνται ακίνδυνοι. Ωστόσο, η επικινδυνότητα σχετίζεται κυρίως με το μέγεθος και το χρόνο διπλασιασμού αυτού του μεγέθους, αλλά και με χαρακτηριστικά, όπως η ηλικία του ασθενή (αν είναι πάνω από 50 ετών), αν ο πολύποδας συνυπάρχει με πρωτοπαθή σκληρυντική χολαγγειίτιδα και αν το εστιακό πάχος του τοιχώματος είναι πάνω από 4 χιλιοστά. Γι’ αυτόν το λόγο, ακόμη και οι πολύ μικροί πολύποδες πρέπει υποχρεωτικά να ελέγχονται με υπέρηχο σε τακτά χρονικά διαστήματα και αν παρατηρηθεί ότι μεγαλώνουν και ειδικά αν μεγαλώνουν με ρυθμό πάνω από 2 χιλιοστά το εξάμηνο, χρειάζονται άμεσα χειρουργική αντιμετώπιση», επισημαίνει ο ειδικός.
Πότε πρέπει να αφαιρεθούν χειρουργικά οι πολύποδες χοληδόχου κύστης;
Η αφαίρεση ενός χολικού πολύποδα προσδιορίζεται κυρίως από το μέγεθος και τη σύστασή του:
- Όταν ο πολύποδας έχει διάμετρο 20 χιλιοστά, αυξάνεται σημαντικά ο κίνδυνος κακοήθειας, και, συνεπώς, απαιτείται άμεση εκτέλεση χολοκυστεκτομής.
- Για πολύποδες με διάμετρο από 7 έως 20 χιλιοστά, συνιστάται χολοκυστεκτομή, καθώς θεωρούνται ως δυνητικά κακοήθεις.
- Οι πολύποδες με διάμετρο μέχρι 7 χιλιοστά συνήθως είναι καλοήθεις και δεν απαιτείται η αφαίρεσή τους. Ωστόσο, όπως προαναφέρθηκε, είναι απαραίτητος ο επαναληπτικός έλεγχος με υπερηχογράφημα ανά εξάμηνο για το πρώτο διάστημα των δυο ετών από την διάγνωση τους και στη συνέχεια ανά έτος.
Με ποια χειρουργική μέθοδο αντιμετωπίζονται οι πολύποδες χοληδόχου κύστης;
«Η λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή (αφαίρεση χοληδόχου κύστης λαπαροσκοπικά), αποτελεί μια εξαιρετικά ασφαλής διαδικασία. Η επέμβαση γίνεται πάντα υπό γενική αναισθησία και ο χειρουργός χρησιμοποιεί μικρή κάμερα και εξειδικευμένα εργαλεία για να αποκολλήσει και να αφαιρέσει τη χοληδόχο κύστη μέσω μικρών οπών», καταλήγει ο κ. Δαρώμ, παραθέτοντας τα πλεονεκτήματα της λαπαροσκοπικής επέμβασης.
Ανάμεσα στα πλεονεκτήματα της λαπαροσκοπικής χολοκυστεκτομής, ξεχωρίζει η άνευ πόνου μετεγχειρητική πορεία του ασθενή.
Συγκεκριμένα:
- Ο ασθενής χρειάζεται νοσηλεία για 24 ώρες (ή και λιγότερο).
- Είναι σε θέση να κινηθεί αμέσως μετά την επέμβαση.
- Μπορεί να τραφεί αμέσως το ίδιο βράδυ με ένα ελαφρύ, μη λιπαρό γεύμα.
- Επιστρέφει στην καθημερινή του ζωή σε περίπου 3 ημέρες.
- Δεν υφίσταται μετεγχειρητικό πόνο.
- Δεν υπάρχουν διατροφικοί περιορισμοί, εκτός από μια ειδική διατροφή τις πρώτες δύο εβδομάδες.