Στη δημιουργία ενός γονιδιακού τεστ για την έγκυρη, γρήγορη και μη επεμβατική διάγνωση της γενετικού υποβάθρου της ανδρικής υπογονιμότητας στοχεύουν το Εργαστήριο Γενετικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας (ΒΙΟΖ) και η Mονάδα Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής Embryolab, υλοποιώντας το πρόγραμμα Spermogene, στο πλαίσιο της δράσης «Ερευνώ, Δημιουργώ, Καινοτομώ», με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα που υλοποιείται για πρώτη φορά στην Ελλάδα και όπως επισημάνθηκε στη διάρκεια συνέντευξης τύπου, το τεστ, το οποίο θα είναι έτοιμο ως προϊόν το 2012 με την ολοκλήρωση του έργου, θα γίνεται με απλή λήψη αίματος από τους άνδρες και θα μπορεί να κατατάσσει τον κάθε έναν σε μια κατηγορία σπέρματος, υγιούς ή μη, σύμφωνα με το γενετικό του προφίλ. Για το σκοπό αυτό οι φορείς που υλοποιούν το πρόγραμμα αναζητούν 1000 ή και περισσότερους εθελοντές, ηλικίας 18-40 ετών, οι οποίοι θα δώσουν αίμα και σπέρμα για ανάλυση. Η διαδικασία της παραλαβής και λήψης του γενετικού υλικού θα διαρκεί μία ώρα. Οι εθελοντές θα πρέπει να επισκεφθούν το Embryolab, Εθνικής Αντιστάσεως 173-175 στη Θεσσαλονίκη, αφού προηγουμένως επικοινωνήσουν τηλεφωνώντας στο 2310 474747. Οι δότες, εφόσον το επιθυμούν, θα ενημερώνονται για τη γονιμότητά τους, μέσω του σπερμοδιαγράμματος που θα πραγματοποιεί το Embryolab και στη συνέχεια το δείγμα θα αναλύεται από το ΒΙΟΖ.
Καθ’ όλη τη διάρκεια του προγράμματος, θα υπάρχει απόλυτη εμπιστευτικότητα και προστασία όλων των ευαίσθητων δεδομένων του κάθε συμμετέχοντα. Η συμμετοχή στο πρόγραμμα, δεν θα προσφέρει μόνο πολύτιμη βοήθεια για την δημιουργία του διαγνωστικού τεστ, αλλά και σε επίπεδο υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, η νέα βάση δεδομένων που θα είναι ειδικά κατασκευασμένη για τον ελληνικό πληθυσμό, θα επιτρέψει την καλύτερη κατανόηση των κληρονομούμενων μεταλλάξεων και επομένως στον ακριβέστερο προσδιορισμό της πιθανότητας οι απόγονοι να φέρουν τις συγκεκριμένες μεταλλάξεις.
Διαταραχές σύλληψης σε 70 εκατομμύρια ζευγάρια παγκοσμίως
Το 8-12% των ζευγαριών παγκοσμίως (70 εκατομμύρια ζευγάρια) παρουσιάζει διαταραχές σύλληψης με τον ανδρικό παράγοντα να ευθύνεται σε ποσοστό 40%, ενώ παράλληλα παρατηρείται πτώση της ποιότητας του σπέρματος, σύμφωνα με όσα ανέφεραν τ υπεύθυνος του προγράμματος και γενικός διευθυντής της Embryolab, Δημήτρης Νικολαϊδης και η υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Μαρία Μαρκαντώνη. Όπως έχει καταγραφεί, στο 50% των περιπτώσεων, η αιτία είναι διαταραχές στη γονιμότητα των ανδρών και η πλειονότητα των ζευγαριών καταφεύγει σε διαδικασίες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής προκειμένου να αποκτήσει τον δικό του βιολογικό απόγονο.
Όπως ανέφερε η κλινική εμβρυολόγος Αξεξία Χατζηπαρασίδου, μέχρι σήμερα η διάγνωση της ανδρικής υπογονιμότητας γίνεται αρχικά με τη βοήθεια του σπερμοδιαγράμματος, που προσδιορίζει τον αριθμό, την κινητικότητα και την ταχύτητα των σπερματοζωαρίων. Ωστόσο, συχνά, η συγκεκριμένη εξέταση δεν καταλήγει σε αδιαμφισβήτητα συμπεράσματα, με συνέπεια να απαιτούνται περαιτέρω εξετάσεις, που μπορεί να είναι επεμβατικές, όπως η βιοψία ορχικού ιστού.
«Σήμερα, τα διαθέσιμα θεραπευτικά μέσα για την αποκατάσταση της γονιμότητας αποδίδουν σε ένα μικρό ποσοστό, με αποτέλεσμα η πλειοψηφία των ανδρών να παραπέμπεται σε διαδικασίες εξωσωματικής γονιμοποίησης προκειμένου να αποκτήσει παιδί. Το Spermogene στρατεύεται δίπλα στον σύγχρονο άνδρα και αναζητά απαντήσεις. Οι απαντήσεις θα μας επιτρέψουν για πρώτη φορά να οδηγηθούμε σε αποτελεσματικές λύσεις τόσο στη διάγνωση όσο και στη θεραπεία της ανδρικής υπογονιμότητας. Το καινοτόμο αυτό ερευνητικό πρόγραμμα θα στηριχτεί σε δεδομένα που θα προκύψουν από τα δείγματα σπέρματος και του αίματος εθελοντών. Το πρόγραμμα έχει τριετή διάρκεια (ως το 2021), όμως, όσο πιο γρήγορα συλλέξουμε τον αριθμό των δειγμάτων που απαιτούνται, τόσο πιο γρήγορα θα φτάσουμε στις απαντήσεις. Θα χρειαστούμε τη βοήθεια και υποστήριξη εθελοντών για το σκοπό αυτό γιατί καθώς σε αυτούς θα στηριχτεί η επιστήμη για να αποκαλύψει τη γνώση και να μας οδηγήσει στην αποτελεσματική θεραπεία και αποκατάσταση της ανδρικής γονιμότητας”, πρόσθεσε η κ. Χατζηπαρασίδου.
“Στόχος μας ήταν και παραμένει να μπορούμε να δίνουμε λύσεις που βελτιώνουν την καθημερινότητά μας και τη ζωή μας συνολικά, χρησιμοποιώντας σαν όχημα την επιστήμη και την καινοτομία. Από την ίδρυση του το 2009, το ΒΙΟΖ υπηρετεί όλους τους τομείς στους οποίους μπορεί να απευθυνθεί η Γενετική και στόχος των μελών του BIOZ είναι η ερευνητική αριστεία και η υψηλής ποιότητας διδασκαλία, αλλά και η προσήλωση στην κοινωνική προσφορά μέσα από την υπεύθυνη διάδραση με διαφορετικά τμήματα της κοινωνίας.Το ΒΙΟΖ προσέρχεται σε αυτή τη συνεργασία με υψηλές προσδοκίες και πιστεύει ότι η δυναμική δημιουργίας που τη διακατέχει θα αποδώσει υπέροχα αποτελέσματα» ανέφερε ο καθηγητής Γενετικής και πρύτανης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Ζήσης Μαμούρης.