Από τη Γιάννα Τριανταφύλλη.
Η ξηροστομία εμφανίζεται όταν οι σιελογόνοι αδένες δυσλειτουργούν, με συνέπεια να μειώνεται η παραγωγή σάλιου.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, κάθε χρόνο πάνω από το 10% του γενικού πληθυσμού και σχεδόν το 20% των ηλικιωμένων ατόμων υποφέρουν από το δυσάρεστο σύμπτωμα της ξηροστομίας. Η αυξημένη επίπτωση στις μεγαλύτερες ηλικίες σχετίζεται κυρίως με την πολυφαρμακία και με την ύπαρξη χρόνιων παθολογικών καταστάσεων.
Η ξηροστομία, πέρα από την έντονη ενόχληση που προκαλεί στην καθημερινότητα, επηρεάζει σημαντικά και τη στοματική υγεία. Το σάλιο, χάρη στις αντιμικροβιακές του ιδιότητες, λειτουργεί ως ένα φυσικό «φίλτρο» που δρα προστατευτικά απέναντι σε μικρόβια και λοιμώξεις, προλαμβάνοντας σοβαρά οδοντικά και στοματικά προβλήματα.
Η Χειρουργός Οδοντίατρος Μαρία Σταυροπούλου εξηγεί στο DailyPharmaNews ποιες είναι οι επιπτώσεις της ξηροστομίας στην στοματική υγεία και πως μπορούν να προληφθούν.
«Το σάλιο έχει ζωτική σημασία για την υγεία των δοντιών. Αποτελεί μια φυσική «άμυνα» κατά των μικροβίων, προλαμβάνει την τερηδόνα, ενυδατώνει τους ιστούς, καθαρίζει την στοματική κοιλότητα από τροφές και μικρόβια, ρυθμίζει το pH, διευκολύνει την αίσθηση της γεύσης και βοηθά σε λειτουργίες όπως η μάσηση, η κατάποση και η ομιλία.
Οι επιπτώσεις στα δόντια
Τις περισσότερες φορές, η ξηροστομία είναι μια προσωρινή κατάσταση, που οφείλεται συνήθως στην αφυδάτωση ή μπορεί να αποτελεί παρενέργεια ενός φαρμάκου ή σύμπτωμα κάποιας υποκείμενης νόσου.
Όταν όμως η ξηροστομία επιμένει και διαρκεί για μεγάλα χρονικά διαστήματα χρειάζεται αντιμετώπιση καθώς μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα στα δόντια.
Χωρίς το σάλιο ως φυσική άμυνα, μπορούν να προκύψουν πολλά προβλήματα στοματικής υγείας όπως:
• Η μειωμένη παραγωγή σάλιου καθιστά τα δόντια πιο επιρρεπή στην ανάπτυξη βακτηρίων, προκαλώντας τερηδόνα, ουλίτιδα και σε σοβαρότερες περιπτώσεις, περιοδοντίτιδα. Συμβάλλει επίσης σημαντικά στην κακοσμία στόματος.
• Η ανεπαρκής παραγωγή σάλιου αποδυναμώνει το σμάλτο των δοντιών.
• Δυσχεραίνεται η χρήση των οδοντοστοιχιών και η διατήρηση των οδοντικών αποκαταστάσεων (σφραγίσματα, στεφάνες, εμφυτεύματα).
• Η ξηροστομία μπορεί να οδηγήσει σε πληγές στο στόμα και σε καντιντίαση, μια μυκητιασική λοίμωξη γνωστή ως στοματική άφθα, η οποία εμφανίζεται στη στοματική κοιλότητα, τον φάρυγγα και τον λάρυγγα.
• Συχνά, η ξηροστομία συχνά συνυπάρχει με το σύνδρομο καύσου στο στόμα, μια δυσάρεστη κατάσταση που προκαλεί αίσθημα καψίματος, πόνο, ξηρότητα ή μεταλλική γεύση στο στόμα, τα χείλη, την υπερώα ή και σε όλο το στόμα.
• Η ξηροστομία μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα μάσησης, κατάποσης και γεύσης.
Αντιμετώπιση και πρόληψη
Υιοθετώντας καθημερινά ορισμένα προληπτικά μέτρα μειώνουμε σημαντικά τον κίνδυνο να εμφανίσουμε ξηροστομία. Τα κυριότερα είναι:
• Κάντε ιατρικό έλεγχο για να εντοπίσετε την αιτία που σας έχει προκαλέσει ξηροστομία. Τροποποιήστε, εάν κριθεί αναγκαίο από το γιατρό σας, την φαρμακευτική αγωγή που λαμβάνετε.
• Πίνετε άφθονο νερό – και άλλα υγρά – μέσα στην ημέρα, ωστόσο αποφύγετε το αλκοόλ, τον καφέ και τα ροφήματα που περιέχουν ζάχαρη.
• Προτιμήστε τροφές που διεγείρουν την παραγωγή σάλιου (π.χ. τραγανά φρούτα και λαχανικά) και αποφύγετε τα αλμυρά και πικάντικα φαγητά.
• Μασήστε τσίχλες και καραμέλες χωρίς ζάχαρη, καθώς βοηθούν στην ενίσχυση της ροής του σάλιου.
• Αποφύγετε το κάπνισμα, καθώς «στεγνώνει» το στόμα και επιδεινώνει την ξηροστομία.
• Να είστε συνεπείς με τη στοματική υγιεινή σας. Βουρτσίστε τα δόντια σας με φθοριούχα οδοντόπαστα μετά από κάθε γεύμα και καθαρίστε τα μεσοδόντια με τη χρήση οδοντικού νήματος.
• Επισκεφθείτε τον οδοντίατρό σας 2-3 φορές ετησίως για θεραπείες και συμβουλές. Η πρόληψη παραμένει η καλύτερη θεραπεία για την ξηροστομία».