Από τη Γιάννα Τριανταφύλλη.
Ο όρος «εμβρυική μακροσωμία» αναφέρεται στις περιπτώσεις εκείνες όπου ένα μωρό κατά τη στιγμή του τοκετού ζυγίζει πάνω από 4.000 – 4.500 kg. Τα μωρά με μακροσωμία αντιπροσωπεύουν περίπου το 12% των γεννήσεων.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, διπλάσιες πιθανότητες να αποκτήσουν νεογέννητο με μακροσωμία έχουν οι παχύσαρκες μητέρες καθώς κι εκείνες που αποκτούν υπερβολική αύξηση βάρους κατά τη διάρκεια της κύησης.
Τα μεγάλα μωρά έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να γεννηθούν με καισαρική τομή είτε προληπτικά είτε λόγω μη εξέλιξης του τοκετού.
Οι πιθανές επιπλοκές σε περίπτωση κολπικού τοκετού
Ο κολπικός τοκετός μεγάλου μωρού μπορεί να συνοδευτεί από ορισμένες επιπλοκές, κυρίως λόγω του μεγέθους του νεογνού:
• Δυστοκία ώμων: Μετά τη γέννηση του κεφαλιού, οι ώμοι δυσκολεύονται να περάσουν, κάτι που μπορεί να προκαλέσει τραυματισμό νεύρων και παράλυση του βραχιόνιου πλέγματος.
• Ρήξη περινέου: Ενδέχεται να προκληθεί σοβαρός τραυματισμός του περινέου ή ακόμη και του σφιγκτήρα του πρωκτού, με ανάγκη μακρόχρονης αποκατάστασης.
• Ατονία μήτρας και αιμορραγία: Η μήτρα μπορεί να μην συσπαστεί επαρκώς μετά τον τοκετό, οδηγώντας σε έντονη αιμορραγία που απαιτεί άμεση ιατρική αντιμετώπιση.
Τα αίτια της εμβρυικής μακροσωμίας
Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που έχει διαπιστωθεί ότι συμβάλουν στο αυξημένο βάρος γέννησης ενός μωρού. Οι κυριότεροι είναι:
• Γενετικοί παράγοντες
Σε ορισμένες οικογένειες, τα μωρά τείνουν να είναι μεγαλύτερα εξαιτίας της κληρονομικότητας. Αν και οι δύο γονείς είναι μεγαλόσωμοι, τότε είναι πιο πιθανό και το μωρό να έχει αυξημένο βάρος γέννησης.
• Διάρκεια κύησης
Τα μωρά που γεννιούνται κοντά ή μετά την αναμενόμενη ημερομηνία τοκετού έχουν περισσότερο χρόνο να αναπτυχθούν μέσα στη μήτρα, επομένως συχνά είναι λίγο πιο μεγάλα κατά τη στιγμή του τοκετού.
• Σακχαρώδης διαβήτης
Ο διαβήτης, και ειδικά όταν δεν ελέγχεται επαρκώς, είναι ένας σημαντικός παράγοντας κινδύνου. Το υψηλό σάκχαρο στο αίμα της μητέρας μεταφέρεται στο μωρό, το οποίο λαμβάνει περισσότερη ενέργεια από όση χρειάζεται. Η περίσσεια αυτή ενέργεια αποθηκεύεται ως λίπος, οδηγώντας σε αυξημένο βάρος γέννησης.
Ιδιαίτερα στις περιπτώσεις διαβήτη κύησης, δηλαδή όταν ο διαβήτης εμφανίζεται για πρώτη φορά κατά την εγκυμοσύνη, το μωρό κινδυνεύει να γίνει παχύσαρκο και να εμφανίσει διαβήτη αργότερα στη ζωή του. Ωστόσο, οι γυναίκες που λαμβάνουν θεραπεία για τον διαβήτη κύησης μειώνουν τις πιθανότητές να γεννήσουν ένα μεγάλο μωρό κατά 50 %.
• Βάρος και διατροφή της μητέρας
Οι γυναίκες που έχουν αυξημένο σωματικό βάρος πριν ή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να αποκτήσουν ένα μεγάλο μωρό.
Αυτό οφείλεται τόσο στην αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης διαβήτη κύησης, όσο και σε λιγότερο ισορροπημένες διατροφικές επιλογές.
Πόσο ανησυχητική είναι η εμβρυική μακροσωμία
Τα μεγάλα μωρά δεν είναι απαραίτητα πρόβλημα υγείας, ωστόσο η παρακολούθηση της εγκυμοσύνης και η σωστή ρύθμιση του σακχάρου είναι καθοριστικής σημασίας.
Η ισορροπημένη διατροφή, η τακτική άσκηση (εφόσον την επιτρέπει ο γιατρός) και η συχνή ιατρική παρακολούθηση βοηθούν στη μείωση του κινδύνου και στη γέννηση ενός υγιούς μωρού.