Από τη Γιάννα Τριανταφύλλη.
Η μείωση των ποσοστών εμβολιασμού απειλεί να ανατρέψει δεκαετίες προόδου στη δημόσια υγεία, διαπιστώνει μια νέα μελέτη Αμερικανών ερευνητών.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, που δημοσιεύτηκαν στο Journal of the American Medical Association (JAMA), ασθένειες που μέχρι σήμερα θεωρούσαμε ότι είχαν εξαλειφθεί ή ήταν σπάνιες στις ΗΠΑ – αλλά και παγκοσμίως – θα μπορούσαν να επανεμφανιστούν και να καταστούν ξανά ενδημικές.
Η ιλαρά στο επίκεντρο
Ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο Stanford και το Κολλέγιο Ιατρικής Baylor θέλησε να διερευνήσει σε ποιο βαθμό η μείωση των ποσοστών εμβολιασμού κατά την παιδική ηλικία μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο όχι μόνο για νέα κρούσματα, αλλά και για την επιστροφή λοιμωδών νοσημάτων που είχαν στο παρελθόν εξαλειφθεί στις ΗΠΑ χάρη στους εμβολιασμούς.
Για τις ανάγκες της μελέτης, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ένα μοντέλο προσομοίωσης, το οποίο αξιολόγησε τη δυναμική εξάπλωσης μολυσματικών ασθενειών σε 50 πολιτείες των ΗΠΑ και την Περιφέρεια της Κολούμπια.
Η μελέτη, που βασίστηκε σε στοιχεία εμβολιασμών παιδικής ηλικίας από το 2004 έως το 2023, ανέδειξε την ιλαρά ως τον μεγαλύτερο κίνδυνο. Για άλλες ασθένειες του παιδικού εμβολιαστικού προγράμματος, όπως η πολιομυελίτιδα, η διφθερίτιδα και η ερυθρά, τα ευρήματα της μελέτης έδειξαν μικρότερο κίνδυνο άμεσης ενδημικότητας λόγω χαμηλότερων ποσοστών μετάδοσης.
Επιστροφή «ξεχασμένων» ασθενειών
Σύμφωνα με το μοντέλο προσομοίωσης, μια μείωση 50% στους παιδικούς εμβολιασμούς στις ΗΠΑ θα σήμαινε σε μια περίοδο 25 ετών:
• 51,2 εκατομμύρια νέα κρούσματα ιλαράς.
• 9,9 εκατομμύρια νέα κρούσματα ερυθράς.
• 4,3 εκατομμύρια νέα κρούσματα πολιομυελίτιδας.
• 197 νέα κρούσματα διφθερίτιδας.
• 10,3 εκατομμύρια νοσηλείες και 159.200 θανάτους.
Σύμφωνα με το μοντέλο, με τα τρέχοντα επίπεδα εμβολιασμού οι ΗΠΑ κινδυνεύουν να έχουν έως και 1,3 εκατομμύρια νέα κρούσματα ιλαράς μέσα στα επόμενα 25 χρόνια, με υψηλή πιθανότητα η νόσος να γίνει ξανά ενδημική.
Αντίθετα, εάν τα τρέχοντα ποσοστά εμβολιασμού αυξηθούν μόλις κατά 5%, ο αριθμός των νέων κρουσμάτων ιλαράς θα μειωθεί στα 5.800 στα επόμενα 25 χρόνια.
Η σημασία των ευρημάτων
Σύμφωνα με τους συγγραφείς της μελέτης, αυτά τα ευρήματα στέλνουν ένα σαφές μήνυμα: η προστασία που προσφέρουν τα εμβόλια δεν είναι δεδομένη, καθώς ακόμη και μικρές «ρωγμές» στην εμβολιαστική κάλυψη μπορούν να προκαλέσουν μεγάλα ξεσπάσματα επιδημιών.
Πριν την ανάπτυξη ενός αποτελεσματικού και ευρέως διαθέσιμου εμβολίου κατά της ιλαράς στις αρχές της δεκαετίας του 1960, η νόσος σκότωνε κάθε χρόνο χιλιάδες παιδιά παγκοσμίως.
Τα αποτελέσματα της μελέτης αναδεικνύουν πόσο λεπτή είναι η ισορροπία ανάμεσα στη συλλογική ανοσία και την αναζωπύρωση ξεχασμένων αλλά ανθεκτικών νοσημάτων και προειδοποιούν ότι περαιτέρω μείωση της εμβολιαστικής κάλυψης μπορεί να δημιουργήσει τις κατάλληλες συνθήκες για την επιστροφή αυτών των νοσημάτων.