Συνέντευξη: Ρούλα Σκουρογιάννη
Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε στις 12 και 13 Σεπτεμβρίου 2025 στη Θεσσαλονίκη, η Επιστημονική Διημερίδα της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ), με τίτλο «Νέοι Ορίζοντες στις Αιματολογικές Κακοήθειες». Το συνέδριο συγκέντρωσε κορυφαίους επιστήμονες, επαγγελματίες υγείας, εκπροσώπους ασθενών και θεσμικούς φορείς από όλη τη χώρα, με στόχο την ανάδειξη των νέων θεραπευτικών εξελίξεων στην αιματολογία και τη διαμόρφωση ενός πιο αποτελεσματικού πλαισίου φροντίδας για τους ασθενείς.
Στο επίκεντρο των εργασιών βρέθηκαν οι καινοτόμες θεραπείες – κυτταρικές και γονιδιακές – που αλλάζουν τα δεδομένα στην αντιμετώπιση λευχαιμιών, λεμφωμάτων και πολλαπλού μυελώματος, η σημασία των βιοδεικτών στη διάγνωση και παρακολούθηση των ασθενών, καθώς και ο ρόλος των βιο-ομοειδών φαρμάκων στη βιώσιμη θεραπευτική προσέγγιση. Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στην κατ’ οίκον φροντίδα, την ψυχοκοινωνική υποστήριξη των ασθενών – με έμφαση στον παιδιατρικό και εφηβικό καρκίνο – και στην ανάγκη εκσυγχρονισμού των νοσοκομειακών υπηρεσιών.
Ο Πρόεδρος της ΕΛΛΟΚ, Γιώργος Καπετανάκης, μιλώντας στο DailyPharmaNews, στάθηκε στη σημασία των βιοδεικτών, της αποζημίωσής τους και της ενίσχυσης των κλινικών μελετών ως «κλειδιά» για την πρόσβαση των ασθενών στις νέες θεραπείες για τις αιματολογικές κακοήθειες. Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη αξιοποίησης των βιοομοειδών για την εξοικονόμηση πόρων στο σύστημα υγείας:
· Κύριε Καπετανάκη, στο συνέδριο συζητήθηκαν οι γονιδιακές και κυτταρικές θεραπείες ως «επόμενη μέρα» στην αντιμετώπιση των αιματολογικών κακοηθειών. Πόσο κοντά βρίσκεται η ελληνική πραγματικότητα σε αυτές τις θεραπείες και ποια είναι τα βασικά εμπόδια που πρέπει να ξεπεραστούν για να είναι διαθέσιμες σε όλους τους ασθενείς;
«Πράγματι, οι γονιδιακές και κυτταρικές θεραπείες αποτελούν την επόμενη ημέρα, ειδικά στην αιματολογία που ακολουθεί εφαρμογές της εξατομικευμένης ιατρικής. Αυτό είναι γνωστό για κάποιες μορφές της νόσου που είναι ιάσιμες ενώ κάποιες άλλες είναι, πλέον, χρόνιες.
Από επιστημονικής πλευράς, έχουμε εξαιρετικούς επιστήμονες και επιστημονικά κέντρα, τα οποία δουλεύουν πάνω σε κλινικές μελέτες. Υπάρχουν ήδη εμπειρία στον τομέα και έχουμε πάει στο επόμενο βήμα: υπάρχουν θεραπείες που αναπτύσσονται in house, όπως στο Νοσοκομείο Παπανικολάου, στη Θεσσαλονίκη. Θεραπείες, δηλαδή, που αναπτύσσονται όχι από εταιρείες αλλά από επιστημονικά κέντρα. Ωστόσο, οι τεχνολογίες αυτές δεν παύουν να είναι πολύ ακριβές! Αυτό δεν συμβαίνει μόνο στη χώρα μας, αλλά παρατηρείται, παγκοσμίως. Το κόστος, λοιπόν, σε αυτή τη φάση, είναι ένα εμπόδιο, το οποίο πρέπει να το δούμε και να το αντιμετωπίσουμε».
· Πολλές εισηγήσεις αναφέρθηκαν στον ρόλο των κλινικών μελετών. Θεωρείτε ότι η Ελλάδα αξιοποιεί επαρκώς το δυναμικό των κλινικών μελετών στην Αιματολογία; Τι προτείνει η ΕΛΛΟΚ για να αυξηθεί η συμμετοχή των ασθενών και η διαθεσιμότητα τέτοιων μελετών;
«Οι δομές στα νοσοκομεία μας χρειάζονται υποστήριξη! Οι κλινικές μελέτες διεξάγονται σε πολλές Πανεπιστημιακές Αιματολογικές Κλινικές. Αναμένουμε ένα νέο πλαίσιο από το υπουργείο Υγείας, που θα άρει κάποια εμπόδια τεχνικής φύσης, τα οποία υπάρχουν, και, ίσως, να δοθούν και κάποια κίνητρα. Αναμένουμε, επίσης, κάποιες θετικές εξελίξεις από τις ίδιες τις επιστημονικές ομάδες διενεργούν διάφορες μελέτες. Θέλω να τονίσω ότι είμαι αισιόδοξος πως η επόμενη ημέρα θα είναι καλύτερη! Βρισκόμαστε διαρκώς σε μία θετική, ανοδική πορεία! Το πρόβλημα, όμως, στελέχωσης και υποστήριξης των ομάδων που διεξάγουν αυτές τις μελέτες είναι ένα σημαντικό θέμα. Υπάρχουν και αναπτύχθηκαν δυνατές μονάδες κλινικών μελετών και στη βόρεια Ελλάδα, όπως στο Νοσοκομείο Θεαγένειο, όπου γίνονται ενέργειες, να λειτουργήσει, σύντομα, γραφείο κλινικών μελετών στο νοσοκομείο. Είμαστε σε μια θετική κατεύθυνση όπως είπα και πριν αλλά πρέπει αυτή η κατεύθυνση να υποστηριχθεί από την πολιτεία».
· Η χρήση βιοδεικτών μπορεί να αλλάξει ριζικά την πρόγνωση και την πορεία θεραπείας. Ποια είναι τα κενά που εντοπίζετε στη χώρα μας στη διαγνωστική πρόσβαση σε βιοδείκτες και τι ζητάτε από την Πολιτεία για να καλυφθούν;
«Η χρήση των βιοδεικτών είναι απαραίτητη σε πολλές περιπτώσεις θεραπειών, όπου χρειάζεται να επαναξιολογείται η πορεία τους και να βλέπουμε την ανταπόκριση. Επίσης, χρειάζονται για την επιλογή συγκεκριμένων θεραπειών. Στην Αιματο-ογκολογία, είναι πάρα πολύ σημαντικοί συγκεκριμένοι βιοδείκτες. Δεν μπορούμε να μιλάμε για πρόσβαση στην καινοτομία χωρίς τη χρήση των βιοδεικτών, ειδικά στην Αιματο-ογκολογία. Βρισκόμαστε σε μια φάση, η οποία αναμένει τη δημιουργία του νέου πλαισίου, που γνωρίζουμε ότι βρίσκεται στο τελευταίο στάδιο της δημιουργίας της και πιστεύουμε ότι, σύντομα, θα έχουμε ανακοινώσεις από το υπουργείο Υγείας. Αυτό θα ανοίξει τον δρόμο για να μπορέσει, πλέον, δομημένα ξεκινήσει η διαδικασία για την έγκριση και αποζημίωση βιοδεικτών, σε χρόνους οι οποίοι θα είναι τελείως διαφορετικοί από αυτούς που γνωρίζουμε έως τώρα. Προς αυτή την κατεύθυνση, κάνει η ενέργειες και η Αιματολογική Εταιρεία αλλά και εμείς ως ΕΛΛΟΚ προσπαθούμε να υποστηρίξουμε αυτήν την προοπτική γιατί είναι καθοριστική για τις αιματολογικές κακοήθειες».
· Η διημερίδα ανέδειξε την «προστιθέμενη αξία» των βιοομοειδών φαρμάκων. Ποια είναι η θέση της ΕΛΛΟΚ σχετικά με την ένταξη περισσότερων βιοομοειδών στις θεραπείες και πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι οι ασθενείς θα έχουν εμπιστοσύνη σε αυτά;
«Στις σχετικές με το θέμα αυτό ομιλίες στη Διημερίδα, διευκρινίστηκε από τους εξαιρετικούς ομιλητές ότι τα βιοομοειδή δεν είναι φάρμακα κατώτερης ποιότητας από τα πρωτότυπα! Είναι φάρμακα, στα οποία επενδύονται πολλά χρήματα για να αναπτυχθούν και δίνουν τη δυνατότητα στη χώρα μας να κερδίσει οικονομικά: να μειώσει δαπάνες σε κάποιον τομέα προκειμένου να μπορέσει να εξασφαλίσει πόρους, που θα μπορέσουν να ενισχύσουν την καινοτομία. Αυτό είναι μία ισορροπία: δεν είναι ατελείωτη η δεξαμενή (των οικονομικών πόρων). Από τη μια μεριά εξοικονομούμε πόρους, ώστε να έχουμε κάπου αλλού καλύτερη διαθεσιμότητα και πρόσβαση. Εμείς υποστηρίζουμε τη χρήση των βιοομοειδών φαρμάκων. Τα τελευταία χρόνια, έχει αυξηθεί ο αριθμός των θεραπειών και αυτό είναι πολύ ενθαρρυντικό. Φυσικά, δεν τίθεται θέμα ασφάλειας των βιοομοειδών, ειδικά για τις αιματολογικές θεραπείες, σε κάποιες περιπτώσεις τα βιοομοειδή μπορεί να λειτουργήσουν καλύτερα ακόμα και από το πρωτότυπο φάρμακο. Δεν βλέπουμε με σκεπτικισμό τη χρήση βιοομοειδών φαρμάκων, αντιθέτως, υποστηρίζουμε τη χρήση τους!».
Η Διημερίδα αποτέλεσε, όπως τόνισε ο πρόεδρος της ΕΛΛΟΚ, Γιώργος Καπετανάκης, «ένα βήμα διαλόγου και συνεργασίας» μεταξύ όλων των εμπλεκομένων, με στόχο να μετατραπούν οι επιστημονικές εξελίξεις σε συγκεκριμένες πολιτικές υγείας που θα βελτιώσουν την ποιότητα ζωής των ασθενών με αιματολογικό καρκίνο σε όλη τη χώρα.