Τι θα διαβάσετε στο άρθρο:
- Τι πρέπει να περιλαμβάνει ένα βασικό φαρμακείο διακοπών.
- Τι χρειάζεται να προσέξουν οικογένειες με παιδιά, ηλικιωμένοι και χρόνιοι ασθενείς.
- Ποια είναι τα πιο συχνά λάθη με τα φάρμακα στο ταξίδι.
- Πότε δεν αρκεί η «λύση από το σπίτι» και χρειάζεται φαρμακοποιός ή γιατρός.
Το φαρμακείο των διακοπών δεν είναι μια σακούλα με ό,τι βρήκαμε τελευταίο λεπτό στο ντουλάπι του σπιτιού. Είναι ένα μικρό σχέδιο ασφάλειας. Όσο πιο μακριά βρισκόμαστε από το σπίτι, τον γιατρό μας ή το φαρμακείο που ξέρει το ιστορικό μας, τόσο μεγαλύτερη σημασία έχει να έχουμε προετοιμαστεί σωστά.
Για μια οικογένεια, το βασικό φαρμακείο διακοπών πρέπει να καλύπτει τα συνηθισμένα μικροπροβλήματα: πυρετό, πόνο, μικροτραυματισμούς, ήπια εγκαύματα, τσιμπήματα, διάρροια, αφυδάτωση, αλλεργικές αντιδράσεις που ήδη γνωρίζουμε ότι μπορεί να εμφανιστούν. Αυτό δεν σημαίνει ότι παίρνουμε μαζί μας «μισό φαρμακείο». Σημαίνει ότι έχουμε τα απαραίτητα, σωστά επιλεγμένα και σε καλή κατάσταση.
Ένα πρακτικό βασικό φαρμακείο μπορεί να περιλαμβάνει θερμόμετρο, αντιπυρετικό ή παυσίπονο κατάλληλο για την ηλικία του ατόμου που θα το χρησιμοποιήσει, ηλεκτρολύτες για περιπτώσεις διάρροιας ή εμέτων, αντισηπτικό, γάζες, επιθέματα, αυτοκόλλητες ταινίες, προϊόν για ήπια εγκαύματα, εντομοαπωθητικό, προϊόν για τσιμπήματα και, όπου υπάρχει γνωστό ιστορικό αλλεργίας, το σκεύασμα που έχει ήδη συστήσει γιατρός ή φαρμακοποιός. Για τα παιδιά, δεν αρκεί να έχουμε «κάτι για τον πυρετό». Πρέπει να είναι το σωστό σκεύασμα για την ηλικία και το βάρος τους και να γνωρίζουμε από πριν τη σωστή χρήση του.
Για τους χρόνιους ασθενείς, το φαρμακείο των διακοπών ξεκινά από τη θεραπεία τους. Όποιος παίρνει φάρμακα για πίεση, καρδιά, διαβήτη, άσθμα, ΧΑΠ, θυρεοειδή, επιληψία, ψυχιατρική αγωγή, αντιπηκτικά ή οποιαδήποτε σταθερή θεραπεία, δεν πρέπει να βασίζεται στην ιδέα ότι «θα βρω εκεί αν χρειαστεί». Χρειάζεται επαρκής ποσότητα για όλες τις ημέρες του ταξιδιού και ένα μικρό περιθώριο για καθυστέρηση επιστροφής. Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ συστήνουν στους ταξιδιώτες να έχουν τα φάρμακα στην αρχική τους συσκευασία, με καθαρή ετικέτα, καθώς και αντίγραφα των συνταγών τους όταν ταξιδεύουν, ειδικά στο εξωτερικό.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στη φύλαξη. Πολλά φάρμακα δεν αγαπούν τη ζέστη, την υγρασία και τον ήλιο. Το αυτοκίνητο που μένει σταθμευμένο στον ήλιο, η βαλίτσα στην παραλία ή το νεσεσέρ που μένει για ώρες σε υψηλή θερμοκρασία δεν είναι ασφαλή σημεία φύλαξης. Η βρετανική MHRA έχει προειδοποιήσει ότι η ζέστη μπορεί να επηρεάσει την αποτελεσματικότητα φαρμάκων και συνιστά να μη μένουν σε ζεστά αυτοκίνητα ή σε άμεσο ηλιακό φως. Για φάρμακα που χρειάζονται ψυγείο, όπως ορισμένες ινσουλίνες ή βιολογικές θεραπείες, ο ασθενής πρέπει να έχει συνεννοηθεί πριν φύγει με τον φαρμακοποιό ή τον γιατρό του για τον σωστό τρόπο μεταφοράς.
Ένα από τα πιο συχνά λάθη των διακοπών είναι ότι αλλάζει η καθημερινότητα και μαζί της χαλάει η θεραπεία. Άλλες ώρες ύπνου, διαφορετικά γεύματα, περισσότερο αλκοόλ, ζέστη, αφυδάτωση, περισσότερη κίνηση ή, αντίθετα, ακινησία. Όλα αυτά μπορούν να επηρεάσουν έναν ασθενή που παίρνει σταθερή αγωγή. Δεν αλλάζουμε μόνοι μας δόσεις, δεν σταματάμε φάρμακα επειδή «νιώθουμε καλύτερα» και δεν διπλασιάζουμε δόση επειδή ξεχάσαμε την προηγούμενη, χωρίς να ξέρουμε τι προβλέπεται για το συγκεκριμένο φάρμακο.
Το δεύτερο μεγάλο λάθος είναι τα φάρμακα «από παλιά». Αντιβιοτικά που περίσσεψαν από προηγούμενη λοίμωξη, κορτιζονούχα σκευάσματα, εισπνεόμενα άλλου μέλους της οικογένειας, κολλύρια που είχαν ανοιχτεί πριν μήνες, αλοιφές χωρίς σαφή ένδειξη. Το γεγονός ότι ένα φάρμακο βρίσκεται στο σπίτι δεν σημαίνει ότι είναι κατάλληλο για το πρόβλημα που εμφανίστηκε στις διακοπές. Ειδικά με τα αντιβιοτικά, η αυτοθεραπεία είναι σοβαρό πρόβλημα. Το ECDC επισημαίνει ότι αυτοθεραπεία σημαίνει χρήση αντιβιοτικών χωρίς προηγούμενη ιατρική συμβουλή, συχνά από παλιά περισσεύματα ή χωρίς συνταγή, και συνδέεται με λάθος επιλογή φαρμάκου, λάθος δόση και άσκοπη χρήση.
Το τρίτο λάθος είναι να υποτιμούμε τα συμπτώματα επειδή «είμαστε διακοπές». Πυρετός που επιμένει, έντονος πόνος, δύσπνοια, πόνος στο στήθος, σημεία αφυδάτωσης, αλλεργική αντίδραση που εξελίσσεται, τραύμα που δεν είναι επιφανειακό, έγκαυμα που είναι εκτεταμένο, διάρροια με αίμα, σύγχυση σε ηλικιωμένο, λήθαργος σε παιδί ή επιδείνωση γνωστής χρόνιας νόσου δεν είναι περιστατικά για πειραματισμούς. Εκεί χρειάζεται άμεσα επικοινωνία με γιατρό ή αναζήτηση υγειονομικής βοήθειας.
Ο φαρμακοποιός μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά πριν από την αναχώρηση. Μπορεί να βοηθήσει την οικογένεια να φτιάξει ένα φαρμακείο που ταιριάζει στις πραγματικές ανάγκες της, να ελέγξει αν υπάρχουν φάρμακα που λήγουν, να εξηγήσει πώς φυλάσσονται, να θυμίσει τι πρέπει να μπει στην τσάντα χειρός και όχι στη βαλίτσα, να δώσει οδηγίες για απλά περιστατικά και, κυρίως, να ξεκαθαρίσει πότε η αυτοφροντίδα σταματά και αρχίζει η ανάγκη ιατρικής εκτίμησης.
Για όσους ταξιδεύουν με αεροπλάνο ή στο εξωτερικό, η προετοιμασία πρέπει να είναι ακόμη καλύτερη. Τα απαραίτητα φάρμακα καλό είναι να βρίσκονται στην τσάντα χειρός, όχι μόνο στη βαλίτσα που μπορεί να χαθεί ή να καθυστερήσει. Οι ταξιδιωτικές οδηγίες του CDC και του TravelHealthPro συστήνουν στους ταξιδιώτες να μεταφέρουν τα φάρμακά τους στην αρχική συσκευασία και να έχουν μαζί τους αντίγραφο συνταγής ή ιατρική επιστολή, επειδή οι κανόνες μπορεί να διαφέρουν από χώρα σε χώρα.
Το φαρμακείο των διακοπών χρειάζεται απλή λογική, καθαρή σκέψη και προσαρμογή στον άνθρωπο που ταξιδεύει. Άλλες ανάγκες έχει ένα υγιές ζευγάρι, άλλες μια οικογένεια με μικρά παιδιά, άλλες ένας ηλικιωμένος με καρδιολογικό ιστορικό, άλλες ένας ασθενής με διαβήτη ή αναπνευστικό νόσημα.
Οι διακοπές είναι χρόνος ξεκούρασης. Δεν πρέπει να γίνονται περίοδος όπου η θεραπεία αφήνεται στην τύχη ή όπου κάθε σύμπτωμα αντιμετωπίζεται με ό,τι υπάρχει πρόχειρο. Το σωστό φαρμακείο στη βαλίτσα δεν αντικαθιστά τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό. Μπορεί όμως να προλάβει ταλαιπωρία, να δώσει ασφάλεια και να βοηθήσει μια οικογένεια να αντιδράσει σωστά μέχρι να χρειαστεί, αν χρειαστεί, η γνώμη του ειδικού.