Το τελευταίο συμβάν με τον απροσδόκητο θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη, σε ένα ιατρείο, σε κεντρικό σημείο της Αθήνας, από «γιατρούς» μέλη του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, εγείρει πολλά ερωτήματα σε σχέση με τους κανόνες που πρέπει να πληρούνται σύμφωνα με το νόμο για την σωστή λειτουργία του χώρου αλλά και την καλή πρακτική των γιατρών.
Ωστόσο, οι ασθενείς συνήθως, εκτός από μία σύσταση για τον γιατρό, ή από προσωπική τους εμπειρία, δεν κοιτούν και δεν γνωρίζουν συνήθως βασικά πράγματα που ορίζει ο νόμος, ώστε να διακρίνουν τις προϋποθέσεις που πιστοποιούν ένα ιατρείο ως νόμιμο. Και θα πείτε…έχει σημασία για την ιατρική πρακτική; Προφανώς και έχει, διότι εκτός του ότι η εναρμόνιση με τον Νόμο αποτελεί υποχρέωση, δείχνει και το κατά πόσο κάποιος προσπαθεί να κρύψει κάτι ή να περάσει κάτω από το «ραντάρ». Έτσι, όταν επισκέπτεστε ένα ιατρείο για πρώτη φορά ελέγξτε τα παρακάτω.
Πινακίδα και εξωτερική σήμανση
Στο εξωτερικό του Ιατρείου, πρέπει να υπάρχει πινακίδα με το επώνυμο και την ειδικότητα του ιατρού, ενώ ο χώρος πρέπει να έχει αναρτημένη την άδεια λειτουργίας (όπου απαιτείται) και πιστοποίηση εγγραφής του ιατρού στον οικείο Ιατρικό Σύλλογο, (βεβαίωση εγγραφής με Α.Μ.).
Σε ιδιωτικές κλινικές ή χειρουργεία απαιτούνται επίσης οι αντίστοιχες άδειες λειτουργίας και πιστοποιήσεις εξοπλισμού.
Η απουσία εξωτερικής σήμανσης δεν συνιστά παρανομία αλλά μειώνει τη διαφάνεια.
Στοιχεία ταυτοποίησης του ιατρού και του ιατρείου
Η σφραγίδα του γιατρού πρέπει να αναγράφει με σαφήνεια το ονοματεπώνυμό του, την ειδικότητα και τον Αριθμό Μητρώο του στο οικείο Ιατρικό Σύλλογο, καθώς επίσης και τα στοιχεία επικοινωνίας, τη διεύθυνσή του και το τηλέφωνό του. Η απουσία Αριθμού Μητρώου ή η αόριστη σήμανση είναι ύποπτη. Επίσης, μπορείτε να ζητήσετε από τον γιατρό την επαγγελματική του ταυτότητα. Εάν αρνηθεί να σας την δείξει ή διστάζει, ζητήστε του να σας επαληθεύσει την εγγραφή του στον Ιατρικό Σύλλογο.
Δικαίωμα στην ενημέρωση και στη συναίνεση
Πριν από κάθε επεμβατική ή χειρουργική πράξη θα πρέπει να έχετε πλήρη και κατανοητή ενημέρωση από τον γιατρό σας για το τι ακριβώς θα σας κάνει, ποιοι είναι οι κίνδυνοι, ποια τα οφέλη, ποιες οι εναλλακτικές που μπορείτε να ακολουθήσετε. Σε επεμβατικές πράξεις απαιτείται ενημέρωση και γραπτή συναίνεση του ασθενούς.
Δικαίωμα σε επίσημα παραστατικά
Κάθε ιατρική πράξη ή επίσκεψη σε ένα ιατρείο πρέπει να συνοδεύεται από νόμιμη απόδειξη ή τιμολόγιο. Αν ο γιατρός είναι συμβεβλημένος με τον ΕΟΠΥΥ, οι υπηρεσίες που καλύπτονται από τον οργανισμό θα πρέπει να παρέχονται χωρίς χρέωση. Γι’ αυτό να είσαστε ενήμεροι για το τι σας καλύπτει η ασφάλειά σας.
Η απαίτηση για οποιαδήποτε αμοιβή από γιατρό συμβεβλημένο με τον ΕΟΠΥΥ και για ιατρικές υπηρεσίες που αποζημιώνονται από τον φορέα, όπως και τα γνωστά «φακελάκια» αποτελούν παράνομη πράξη.
Δικαίωμα στην προστασία των προσωπικών δεδομένων
Ο γιατρός οφείλει εφόσον τηρεί ιατρικό αρχείο, να διασφαλίζει την προστασία των προσωπικών σας δεδομένων και τον ευαίσθητων ιατρικών δεδομένων, όπως ορίζει το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο (GDPR). Η χρήση ή η δημοσιοποίηση των προσωπικών σας δεδομένων χωρίς τη συναίνεσή σας, συνιστά παράνομη πράξη.
Κανόνες υγιεινής και αποστείρωση
Ο χώρος ενός ιατρείου οφείλει να είναι καθαρός. Ο ιατρός οφείλει να χρησιμοποιεί αποστειρωμένα εργαλεία ή εργαλεία μιας χρήσης. Οι χώροι και ο εξοπλισμός θα πρέπει να καθαρίζονται και να απολυμαίνονται σύμφωνα με τα υγειονομικά πρότυπα ενώ θα πρέπει να γίνεται και ορθή διαχείριση των βιολογικών αποβλήτων εάν υπάρχουν.
Ιατρικές πράξεις εντός ειδικότητας
Ο γιατρός θα πρέπει να πραγματοποιεί πράξεις εντός της ειδικότητας του και να παραπέμπει τον ασθενή σε άλλη ειδικότητα εάν πρέπει να αντιμετωπιστεί ένα θέμα που δεν άπτεται της δικής του. Κάθε ιατρική ή χειρουργική πράξη έχει συγκεκριμένες απαιτήσεις και τεχνικές και δεν μπορούν να εκτελούνται από οποιαδήποτε ειδικότητα.
Χώροι και πιστοποιήσεις
Οι χειρουργικές και ιατρικές πράξεις θα πρέπει να γίνονται σε κατάλληλο χώρο, με τις αντίστοιχες άδειες, τον απαραίτητο εξοπλισμό (αναισθησιολογικός εξοπλισμός) και την απαραίτητη αποστείρωση. Η έλλειψη πιστοποιήσεων και σωστού εξοπλισμού θέτει σε κίνδυνο τον ασθενή. Δηλαδή, δεν μπορεί οποιοσδήποτε να πραγματοποιήσει για παράδειγμα αιμοκάθαρση σε ένα ιατρείο, ούτε να κάνει μικροεπεμβάσεις εάν δεν είναι στην ειδικότητά του και δεν πληρούνται οι απαραίτητες προϋποθέσεις. Συνεπώς εάν κάποιος γιατρός σας προτείνει οποιαδήποτε ιατρική πράξη, ζητήστε την απαραίτητη πιστοποίηση για τον χώρο και για τον ίδιο.
Τι να κάνετε αν υποψιάζεστε παράβαση ή επικίνδυνη πρακτική
Επικοινωνία με τον Ιατρικό Σύλλογο
Μπορείτε να ζητήσετε επαλήθευση του Α.Μ. και της ειδικότητας του ιατρού και να υποβάλετε παράπονο ή αίτημα διερεύνησης.
Καταγγελία στις υγειονομικές αρχές
Σε σοβαρές περιπτώσεις (π.χ. παράνομες επεμβάσεις, μη αδειοδοτημένοι χώροι) υποβάλετε καταγγελία στην Περιφέρεια / Υγειονομική Διεύθυνση ή σε άλλες αρμόδιες ελεγκτικές αρχές.
Υποβολή αναφοράς στον ΕΟΠΥΥ
Αν αφορά παράνομες χρεώσεις ή απάτη σε υπηρεσίες καλυπτόμενες από τον ΕΟΠΥΥ, υποβάλετε σχετική καταγγελία.
Ζήτηση δεύτερης γνώμης και νομικές ενέργειες
Ζητήστε δεύτερη γνώμη από κατάλληλο ειδικό όταν έχετε αμφιβολίες. Σε περιπτώσεις υλικής ή σωματικής βλάβης ή σοβαρών παραβιάσεων, συμβουλευτείτε δικηγόρο με εμπειρία σε θέματα ιατρικής ευθύνης.
Συχνές ερωτήσεις
Τι να κάνω αν δεν μου δώσουν γραπτή συναίνεση για μια επεμβατική πράξη;
Ζητήστε εξήγηση και, αν δεν υπάρχει νόμιμη αιτία για την έλλειψή της, μην προχωρήσετε στην πράξη. Επικοινωνήστε με τον Ιατρικό Σύλλογο ή την Υγειονομική Διεύθυνση.
Τι να κάνω αν ο γιατρός μου ζητά «φακελάκι»;
Μην δώσετε χρήματα. Συλλέξτε όσα στοιχεία μπορείτε και υποβάλετε καταγγελία στον ΕΟΠΥΥ και στον Ιατρικό Σύλλογο.
Είναι αποδεκτό ένας γιατρός να κάνει πράξεις εκτός ειδικότητας;
Γενικά όχι. Για απλές, μη επεμβατικές πράξεις μπορεί να υπάρχει περιθώριο, αλλά για εξειδικευμένες ή επεμβατικές πράξεις απαιτείται η αντίστοιχη ειδικότητα και πιστοποίηση.