Στην καρδιά του προβλήματος χρονικά, τότε ακριβώς που παρατηρείται η μεγαλύτερη έλλειψη σε επάρκεια αίματος στη χώρα μας, το ΕΚΕΑ διοργανώνει για πρώτη φορά μαραθώνια αιμοδοσία στο Μετρό του Συντάγματος 30 με 31 Ιουλίου και 20 με 23 Αυγούστου, αναφέρει σε συνέντευξη που παραχώρησε στο Πρακτορείο FM και στην Τάνια Μαντουβάλου η νέα πρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Αιμοδοσίας Έλενα Τσάγκαρη.
Η κ. Τσάγκαρη παράλληλα, ανακοινώνει τα αποτελέσματα από τη συγκεντροποίηση των μονάδων αίματος στο Λεκανοπέδιο, δηλαδή την κεντρική επεξεργασία του αίματος από νοσοκομεία της Αττικής στο ΕΚΕΑ. Σχεδιασμός που ήδη ακολουθείται από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, προκειμένου να αντιμετωπίζονται οι ελλείψεις αίματος σε εθνικό επίπεδο. «Με τη συγκεντροποίηση που ολοκληρώσαμε πριν λίγους μήνες, για πρώτη φορά καλύφθηκαν πλήρως οι ανάγκες αίματος σε αιμοπετάλια στην Αττική, ενώ έγινε εφικτό να έχουμε το ασφαλέστερο δυνατό προϊόν σε παράγωγα αίματος, ειδικά για τους πολυμεταγγιζόμενους ασθενείς». Σύμφωνα με την ίδια, η συγκεντροποίηση αναμένεται να ξεκινήσει άμεσα στη Βόρεια Ελλάδα και αμέσως μετά θα επεκταθεί στην υπόλοιπη χώρα.
Αιμοδοσίες σε εξωτερικούς χώρους και μεταφορά προσωπικού τους θερινούς μήνες
«Πρόταση του ΕΚΕΑ για να ενισχυθεί η αιμοδοσία στη χώρα μας, είναι στις αιμοδοσίες των νοσοκομείων που γίνονται σε εξωτερικούς χώρους με κινητές μονάδες, από τον Μάιο μέχρι το καλοκαίρι να χρησιμοποιούνται και μικτά συνεργεία, προκειμένου να υπάρχει διευρυμένο ωράριο και να εξυπηρετείται μεγαλύτερος αριθμός εθελοντών αιμοδοτών. Τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο να δανείζει προσωπικό νοσοκομείο σε νοσοκομείο. Είναι αδιανόητο να πηγαίνει ο εθελοντής αιμοδότης σε μία αιμοδοσία και να βρίσκει την πόρτα κλειστή». Στο ερώτημα αν υπάρχει η δυνατότητα το προσωπικό να φύγει από το ένα νοσοκομείο και να πάει στην κινητή μονάδα του άλλου η κ. Τσάγκαρη απαντά ότι επειδή είναι πολύ συγκεκριμένες οι μέρες που γίνονται οι αιμοδοσίες εκτός νοσοκομείων, με σωστό προγραμματισμό αυτό μπορεί να υλοποιηθεί και να έχει πολύ καλά αποτελέσματα.
Ψηφιακή αναβάθμιση του συστήματος πρόβλεψης αναγκών και βελτίωσης αναδιανομής
Η κυρία Τσάγκαρη που έχει ξανακαθίσει σε αυτή την καρέκλα το 2009 -2010, μιλά ακόμη για τη νέα ψηφιακή εποχή στο Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας. «Ολοκληρώνουμε το Ενιαίο Πληροφοριακό Σύστημα με τα νοσοκομεία της Αττικής. Συνδέουμε αρχικά όλες τις αιμοδοσίες της Αττικής και μετά της περιφέρειας με το ΕΚΕΑ. Και αυτή την εβδομάδα προκηρύξαμε το Σύστημα Προγραμματισμού Εφοδιαστικής Αλυσίδας Βελτιστοποίησης Αποθεμάτων, το οποίο κάνει πρόβλεψη αναγκών αίματος και παραγώγων, αλλά και βελτιώνει την αναδιανομή».
Πώς είναι αλήθεια να επιστρέφετε σε αυτό το νευραλγικό πόστο, μετά από 15 και πλέον χρόνια;
Καταρχήν ευχαριστώ θερμά για τη φιλοξενία σε μία πολύ ευαίσθητη περίοδο. Η ανάληψη των καθηκόντων μου στο ΕΚΕΑ μου προκαλεί άγχος, αλλά και πάρα πολύ μεγάλη διάθεση και μαχητικότητα για να βοηθήσω σε αυτό τον ευαίσθητο τομέα. Να μειώσουμε τις ελλείψεις, να αυξήσουμε περαιτέρω την ασφάλεια, να περάσουμε σε μια νέα τεχνολογία ψηφιοποίησης, να κάνουμε το καλύτερο δυνατό για τον κόσμο.
Περισσότερα από 426.336 μέλη στο Εθνικό Μητρώο Αιμοδοτών-Πολύ μεγάλος αριθμός για την Ελλάδα
Τι γίνεται τώρα το καλοκαίρι με τις ελλείψεις σε επάρκεια αίματος; Γιατί εμφανίζονται εποχικές ελλείψεις, κυρίως μετά τις 15 Αυγούστου και ποια μπορεί να είναι η λύση για την απόκτηση σταθερής επάρκειας;
Έχετε απόλυτο δίκιο να αποκαλείτε την έλλειψη του Αυγούστου εποχική. Όπως όλοι μας έτσι και οι τακτικοί εθελοντικές αιμοδότες φεύγουν διακοπές, με αποτέλεσμα να πέφτει ο αριθμός της τακτικής εθελοντικής αιμοδοσίας. Και είναι πολύ σημαντικές οι ελλείψεις του Αυγούστου, γιατί αυξάνεται ο πληθυσμός από τον τουρισμό, υπάρχουν οι πολυτραυματίες, και οι σταθερά 4.000 πάσχοντες θαλασσαιμικοί πολυμεταγγιζόμενοι. Θα πρέπει ωστόσο να σημειώσω ότι το Εθνικό Μητρώο Αιμοδοτών έχει αυξηθεί με περισσότερα από 426.336 μέλη (νούμερο πολύ μεγάλο για τον πληθυσμό μας), αλλά και οι συνολικές μονάδες, αφού έχουμε καταφέρει να συλλέγονται πάνω από 530.000 μονάδες το χρόνο. Νούμερο που αν το διαιρούσατε κατά μήνα θα επαρκούσε. Όμως, δεν επαρκεί, γιατί το αίμα δεν ζει παρά μόνο λίγες μέρες. Που σημαίνει ότι θα πρέπει να γίνει η αιμοδοσία τακτικά. Στο Μητρώο μας όμως, παρατηρούμε ότι ένας στους δύο αιμοδότες έχει δώσει μόνο μια φορά. Άρα στόχος είναι πρώτον, να κερδίσουμε και άλλους αιμοδότες, δεύτερον, να καταστήσουμε τους νέους, που είναι 18,7% τακτικούς εθελοντές αιμοδότες και τρίτον, να οργανώσουμε περισσότερες αιμοδοσίες. Φέτος, για πρώτη φορά θα κάνουμε μία μαραθώνια αιμοδοσία ακριβώς την περίοδο που αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα. Στο Μετρό του Συντάγματος 30 με 31 Ιουλίου από τις τρεις το μεσημέρι έως τις 8 το βράδυ, αντίστοιχα και 20 Αυγούστου με 23 Αυγούστου τις ίδιες ώρες και τον Σεπτέμβριο ξανά. Κάτι άλλο που πρέπει να γίνει είναι να ενεργοποιηθούν παραπάνω οι αιμοδοσίες των νοσοκομείων. Δεν πρέπει ποτέ να βρίσκουμε κλειστή πόρτα.
Κλειστά κέντρα αιμοδοσίας Σαββατοκύριακα και το καλοκαίρι
Πριν από λίγες εβδομάδες επιχείρησα να αιμοδοτήσω συγγενή συναδέλφου και θεωρώντας σίγουρο ότι θα βρω ημέρα Σάββατο την αιμοδοσία ανοιχτή, πήγα στο πλησιέστερο νοσοκομείο στην περιοχή που διαμένω, αλλά δεν στάθηκα τυχερή. Διαπίστωσα ψάχνοντας ότι σε πολύ λίγα νοσοκομεία λειτουργούν οι αιμοδοσίες Σαββατοκύριακο. Αυτό συμβαίνει λόγω αδειών το καλοκαίρι, το χειμώνα λειτουργούν οι αιμοδοσίες σε όλα τα νοσοκομεία κάθε Σαββατοκύριακο;
Eίναι ένα πρόβλημα, το οποίο εντοπίζεται κυρίως τους θερινούς μήνες λόγω των αδειών και δεν αφορά μόνο το Σαββατοκύριακο, αλλά και τις καθημερινές πολλές φορές. Τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο θα πρέπει να υπάρχει συνεχής ανοιχτή πόρτα με διευρυμένο ωράριο, ακόμα και με μικτά συνεργεία. Να δανείζει προσωπικό νοσοκομείο με νοσοκομείο. Είναι αδιανόητο να πηγαίνει ο εθελοντής αιμοδότης σε μία αιμοδοσία και να βρίσκει την πόρτα κλειστή.
Το χειμώνα δηλαδή σε οποιοδήποτε νοσοκομείο λειτουργεί Σαββατοκύριακο και αργίες η αιμοδοσία;
Στα περισσότερα ναι, λειτουργεί το πρωί. Το καλοκαίρι θα πρέπει να κάνουμε μεγαλύτερη προσπάθεια και εμείς ανακοινώνουμε στην ιστοσελίδα του ΕΚΕΑ ποιες αιμοδοσίες και ποιες ώρες είναι ανοιχτές για τον κόσμο που ενδιαφέρεται.
Πώς θα επιτευχθούν αυτές οι προσπάθειες που λέτε; Να υπάρξει περισσότερο προσωπικό στις αιμοδοσίες; Τι εννοείτε;
Μπορεί να γίνει ακόμα και ένα μεικτό συνεργείο. Το να πάνε κάποιοι αιμολήπτες σε απογευματινό ωράριο, σε μικτό συνεργείο σε ένα νοσοκομείο, δεν προκαλεί έλλειψη πουθενά. Να συνεργαστούν και τα νοσοκομεία μεταξύ τους. Και σε εμάς έρχονται τα νοσοκομεία.
Άρα μου λέτε ότι δεν υπάρχει έλλειψη προσωπικού στις αιμοδοσίες και είναι όλα μια χαρά;
Υποστελεχομένα μπορεί να είναι κάποια νοσοκομεία.
Εσείς έχετε κάποιες προτάσεις για αυτό; Ή σκοπεύετε να κάνετε;
Κατά την άποψη τη δική μου, οι αιμοδοσίες δεν είναι τραγικά υποστελεχωμένες. Μπορούν να λειτουργήσουν. Πρόταση του ΕΚΕΑ για να ενισχυθεί η αιμοδοσία στη χώρα μας, είναι στις αιμοδοσίες των νοσοκομείων που γίνονται σε εξωτερικούς χώρους με κινητές μονάδες από τον Μάιο μέχρι το καλοκαίρι, να χρησιμοποιούνται και μικτά συνεργεία, προκειμένου να υπάρχει διευρυμένο ωράριο και να εξυπηρετείται μεγαλύτερος αριθμός εθελοντών αιμοδοτών. Δηλαδή η αιμοδοσία ενός νοσοκομείου με κινητή μονάδα, να ενισχυθεί από προσωπικό άλλου νοσοκομείου.
Υπάρχει αυτή η πολυτέλεια το προσωπικό να φύγει από το ένα νοσοκομείο και να πάει στην κινητή μονάδα του άλλου; Υπάρχει ικανός αριθμός προσωπικού να μείνει πίσω;
Επειδή είναι πολύ συγκεκριμένες οι μέρες που γίνονται οι αιμοδοσίες εκτός νοσοκομείων, με σωστό προγραμματισμό αυτό μπορεί να υλοποιηθεί και να έχει πολύ καλά αποτελέσματα. Και αυτή είναι πρόταση που ήδη το ΕΚΕΑ έχει διατυπώσει αρμοδίως προς το υπουργείο αλλά και προς τις Νοσηλευτικές Υπηρεσίες Αιμοδοσίας. Επίσης, μία σκέψη που ακόμη είναι στα σπάργανα είναι να δημιουργηθούν και σταθερά σημεία, σταθερές αίθουσες αιμοδοσίας.
Τι αλλάζει μετά το περιστατικό στο Τζάνειο και τον άδικο χαμό της 62χρονης; Αυστηροποιούνται τα πρωτόκολλα;
Το τραγικό περιστατικό στο Τζάνειο στο οποίο έγινε έλεγχος από το ΕΚΕΑ αυθημερόν, σημειώθηκε σε κλινική και δεν αφορούσε την αιμοδοσία, η οποία λειτούργησε ολόσωστα. Το λέω επειδή είναι καλοκαίρι και δεν θα ήθελα να κλονιστεί η πίστη των ανθρώπων στην ασφάλεια της αιμοδοσίας. Σαφώς αποτέλεσε το έναυσμα για αυστηροποίηση των πρωτοκόλλων εν γένει. Και στις μεταγγίσεις και στις πρακτικές των κλινικών.
Αξιοποιήθηκαν οι συλλεγόμενες μονάδες για την παραγωγή αιμοπεταλίων σε ποσοστό έως 68% όταν πριν από τη συγκεντροποίηση το ποσοστό κυμαινόταν στο 33%.
Γνωρίζω ότι η συγκεντροποίηση των μονάδων αίματος (κεντρική επεξεργασία του αίματος από νοσοκομεία της Αττικής στο ΕΚΕΑ) στο Λεκανοπέδιο έχει ήδη ολοκληρωθεί. Ποια είναι τα πρώτα αποτελέσματα;
Έχουμε ολοκληρώσει εδώ και λίγους μήνες την συγκεντροποίηση και έχουμε πολύ καλά αποτελέσματα που ανακοινώνω για πρώτη φορά. Πρώτον, έγινε εφικτό στην Αττική για πρώτη φορά να έχουμε το ασφαλέστερο δυνατό προϊόν σε παράγωγα αίματος, ειδικά για τους πολυμεταγγιζόμενους ασθενείς, μειώνοντας στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό ανεπιθύμητη ενέργεια. Δεύτερον, αξιοποιήθηκαν οι συλλεγόμενες μονάδες για την παραγωγή αιμοπεταλίων σε ποσοστό που κυμάνθηκε από 66 έως 68% όταν πριν τον συγκεντρωτισμό το ποσοστό κυμαινόταν στο 33%. Δηλαδή, καταφέραμε να έχουμε για πρώτη φορά την πλήρη κάλυψη των αναγκών σε αιμοπετάλια στην Αττική, συμπεριλαμβανομένων και των ιδιωτικών κλινικών. Τρίτον, επίσης για πρώτη φορά στην Αττική μειώνονται οι ανάγκες για αιμοπετάλια αφαίρεσης (ειδικό μεταγγιζόμενο προϊόν) , που είναι πάρα πολύ δύσκολο να ανευρεθούν τους καλοκαιρινούς μήνες. Τέταρτον, καταφέραμε να έχουμε ένα μικρό απόθεμα τα καλοκαίρια, το οποίο μπορέσαμε και το δώσαμε για την κάλυψη ακόμα και μεταμοσχεύσεων.
Πότε αναμένεται η επέκταση της συγκεντροποίησης και στην υπόλοιπη Ελλάδα;
Απ: Περιμένουμε από το Νοσοκομειο ΑΧΕΠΑ στο οποίο λειτουργεί Κέντρο Αίματος οικονομοτεχνική μελέτη προκειμένου και εμείς και το υπουργείο να δούμε τις ανάγκες σε προσωπικό, εξοπλισμό, χώρους κλπ, για να ξεκινήσει η συγκεντροποίηση και στη Βόρεια Ελλάδα. Είναι κάτι που αναμένεται να γίνει άμεσα. Και αμέσως μετά, θα ξεκινήσει και στην υπόλοιπη χώρα.
Η νέα ψηφιακή εποχή στο ΕΚΕΑ
Στο κομμάτι της ψηφιακής μεταρρύθμισης που βρίσκεται αυτή τη στιγμή το ΕΚΕΑ;
Πρώτον, ολοκληρώνουμε το Ενιαίο Πληροφοριακό Σύστημα με τα νοσοκομεία της Αττικής. Συνδέουμε αρχικά όλες τις αιμοδοσίες της Αττικής και μετά της περιφέρειας με το ΕΚΕΑ. Και δεύτερον, αυτή την εβδομάδα προκηρύξαμε το Σύστημα Προγραμματισμού Εφοδιαστικής Αλυσίδας Βελτιστοποίησης Αποθεμάτων, το οποίο κάνει πρόβλεψη αναγκών αίματος και παραγώγων, αλλά και βελτιώνει την αναδιανομή. Με αυτό το σύστημα θα μπορέσουμε να κάνουμε τεκμηριωμένο προγραμματισμό αιμοληψιών ανά μήνα, ανά νοσοκομείο σε όλη την Επικράτεια και θα μας βοηθήσει να κάνουμε στρατηγικά πρόβλεψη, πού θα έχουμε μεγαλύτερη ανάγκη.
Ερ: Ποιος είναι ο ρόλος και η συνεισφορά των αιμοδοτικών συλλόγων στη συλλογή αίματος και τι θέλετε να πείτε στον κόσμο για το φετινό καλοκαίρι;
Απ: Ο ρόλος των συλλόγων είναι άκρως σημαντικός. Έχουμε άριστη συνεργασία και με τους συλλόγους των πασχόντων, αλλά και με την Πανελλήνια Ομοσπονδία του Συλλόγου Εθελοντών Αιμοδοτών. Είναι άνθρωποι που προσπαθούν, έχουν πρόσβαση στο τελευταίο ακριτικό χωριό και κυριολεκτικά υποβοηθούν την επάρκεια. Η δική μου έκκληση για αυτό το καλοκαίρι είναι να συνειδητοποιήσουμε όλοι ότι το αίμα δεν ζει πάνω από έναν μήνα και για να μην έχει κανείς μας πρόβλημα , ο πατέρας μας, η μητέρα μας, το παιδί μας, ο πολυτραυματίας, ο τουρίστας, ο πολυμεταγγιζόμενος, να δώσουμε όσοι είμαστε από 18-65 δέκα λεπτά από τον χρόνο μας πριν φτιάξουμε βαλίτσα για διακοπές, προκειμένου να μην λείψει το αίμα σε κανένα συνάνθρωπο μας.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ