Καρκίνος του προστάτη: Η επανάσταση του PSMA PET/CT στην εξατομικευμένη ακτινοθεραπεία

Listen to this article

Ο καρκίνος του προστάτη αποτελεί μία από τις συχνότερες κακοήθειες στον ανδρικό πληθυσμό παγκοσμίως. Παρά τις σημαντικές προόδους στη χειρουργική αντιμετώπιση, ένα αξιοσημείωτο ποσοστό ασθενών έρχεται αντιμέτωπο με την αύξηση του PSA μετά τη ριζική προστατεκτομή – μια ένδειξη που οι γιατροί ονομάζουν «βιοχημική υποτροπή».

Η σύγχρονη Ογκολογία δεν αρκείται πλέον στη διαπίστωση της υποτροπής, αλλά επιδιώκει τον ακριβή εντοπισμό της. Στόχος είναι η θεραπεία να μην είναι γενική, αλλά στοχευμένη και αποτελεσματική, περιορίζοντας ταυτόχρονα τις παρενέργειες.

Νέα δεδομένα από διεθνείς μελέτες

Πρόσφατα δεδομένα που δημοσιεύθηκαν στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό JNCCN (Journal of the National Comprehensive Cancer Network) και παρουσιάστηκαν από το The ASCO Post, ρίχνουν φως στον καθοριστικό ρόλο της απεικόνισης με PSMA PET/CT.

Η μελέτη βασίστηκε σε αναδρομικά κλινικά δεδομένα 113 ασθενών από το UCLA Jonsson Comprehensive Cancer Center. Τα αποτελέσματα της μελέτης παρουσιάζουν οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα») της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Δρ. Μαρία Καπαρέλου (Παθολόγος – Ογκολόγος) και ο Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής και τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ).

Τι είναι το PSMA PET/CT και γιατί αλλάζει τα δεδομένα;

Το PSMA PET/CT (Τομογραφία Εκπομπής Ποζιτρονίων σε συνδυασμό με Αξονική Τομογραφία) είναι μια πρωτοποριακή απεικονιστική μέθοδος. Βασίζεται στο PSMA, μια πρωτεΐνη που υπερεκφράζεται στα καρκινικά κύτταρα του προστάτη.

Πώς λειτουργεί: Χορηγείται ένα ειδικό ραδιοφάρμακο που «κλειδώνει» πάνω στο PSMA.
Το πλεονέκτημα: Η εξέταση μπορεί να «φωτίσει» ακόμη και τις πιο μικροσκοπικές εστίες της νόσου, σε επίπεδα PSA τόσο χαμηλά, όπου οι συμβατικές μέθοδοι (όπως η απλή αξονική ή το σπινθηρογράφημα οστών) συνήθως αποτυγχάνουν.

Η προγνωστική αξία της απεικόνισης

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα ευρήματα του PSMA PET/CT λειτούργησαν ως ένας εξαιρετικά ακριβής «χάρτης» για την πορεία του ασθενούς (progression-free survival – PFS).

Ασθενείς χωρίς ορατά ευρήματα (Στάδιο T0N0M0): Αυτή η ομάδα είχε την καλύτερη πρόγνωση. Διαπιστώθηκε ότι η ακτινοθεραπεία ολόκληρης της πυέλου δεν πρόσφερε επιπλέον όφελος σε σχέση με την ακτινοβόληση μόνο της περιοχής όπου βρισκόταν ο προστάτης. Αυτό επιτρέπει στους γιατρούς να προστατεύουν το έντερο και την ουροδόχο κύστη από περιττή ακτινοβολία.
Ασθενείς με τοπική υποτροπή (Στάδιο TrN0M0): Όταν η νόσος ήταν ορατή στην περιοχή της προστατικής κοίτης, η εκτεταμένη ακτινοθεραπεία ολόκληρης της πυέλου φάνηκε να βελτιώνει σημαντικά τον έλεγχο της νόσου.
Ασθενείς με μεταστατική νόσο: Για όσους η εξέταση έδειξε επέκταση στους λεμφαδένες ή μακρινά όργανα, η προσθήκη ορμονοθεραπείας (ανδρογονικός αποκλεισμός – ADT) ήταν καθοριστική για την επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου.

Από τη γενική θεραπεία στην εξατομίκευση

Ο επικεφαλής της μελέτης, John Nikitas, τόνισε μια κρίσιμη λεπτομέρεια: Η τιμή του PSA από μόνη της δεν αρκεί για να προβλέψει την ανταπόκριση στη θεραπεία. Η εντόπιση της νόσου είναι ο παράγοντας που κάνει τη διαφορά.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο E. Christopher Dee από το Memorial Sloan Kettering Cancer Center, επεσήμανε ότι περνάμε πλέον από τη λογική «μία θεραπεία για όλους» σε μια στρατηγική που καθοδηγείται από την ανατομία και τη βιολογία του κάθε ασθενούς ξεχωριστά.