Από τη Γιάννα Τριανταφύλλη.
Οι μυκητιασικές ασθένειες γίνονται όλο και πιο ανθεκτικές στη θεραπεία και απειλούν την παγκόσμια υγεία, προειδοποιεί ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ).
Ο ΠΟΥ δημοσίευσε πρόσφατα τις πρώτες του αναφορές σχετικά με την κρίσιμη έλλειψη φαρμάκων και διαγνωστικών για διεισδυτικές μυκητιασικές ασθένειες, υπογραμμίζοντας την επείγουσα ανάγκη για καινοτόμο έρευνα και ανάπτυξη ώστε για να καλυφθούν αυτά τα κενά.
Όπως προκύπτει από τις εκθέσεις του ΠΟΥ, οι μυκητιασικές ασθένειες αποτελούν τα τελευταία χρόνια μια αυξανόμενη ανησυχία για τη δημόσια υγεία, καθώς κοινές λοιμώξεις, όπως η καντιντίαση (Candida), γίνονται όλο και πιο ανθεκτικές στη θεραπεία.
«Καθώς οι μύκητες γίνονται όλο και πιο ανθεκτικοί στα διαθέσιμα φάρμακα, η λοίμωξη επηρεάζει δυσανάλογατους βαριά άρρωστους ασθενείς και τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, συμπεριλαμβανομένων των ασθενών που υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία, που ζουν με HIV και που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση οργάνων. Οι χώρες ωστόσο δεν διαθέτουν τις απαραίτητες θεραπείες για να σωθούν ζωές», δήλωσε ο Δρ Yukiko Nakatani, Βοηθός Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ για την Αντιμικροβιακή Αντίσταση.
Όπως εξηγεί ο Δρ. Nakatani, «το πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι τα αντιμυκητιασικά φάρμακα και διαγνωστικά εργαλεία είναι ανεπαρκή αλλά υπάρχει και κενό στα διαγνωστικά τεστ για μύκητες σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, ακόμη και σε περιφερειακά νοσοκομεία. Αυτό το διαγνωστικό κενό σημαίνει ότι η αιτία του πόνου των ανθρώπων παραμένει άγνωστη, καθιστώντας δύσκολη τη λήψη των σωστών θεραπειών».
Ορισμένοι μύκητες έχουν ποσοστά θνησιμότητας έως και 88%
Όπως αποκαλύπτει έκθεση του ΠΟΥ, οι μύκητες που βρίσκονται στην λίστα των «μυκητιακών παθογόνων προτεραιότητας» του ΠΟΥ είναι θανατηφόροι, με τα ποσοστά θνησιμότητας να φτάνουν έως και το 88%. Οι εξελίξεις στις θεραπείες σημαίνουν ότι περισσότεροι άνθρωποι είναι πιθανό να ζουν με ανοσοκατεσταλμένες παθήσεις, κάτι που θα μπορούσε επίσης να σημαίνει αύξηση των περιπτώσεων διεισδυτικών μυκητιασικών ασθενειών. Αυτό το γεγονός αποτελεί μια πολύπλοκη πρόκληση λόγω της περιορισμένης πρόσβασης σε διαγνωστικά εργαλεία, της περιορισμένης διαθεσιμότητας αντιμυκητιασικών φαρμάκων και της αργής και πολύπλοκης διαδικασίας έρευνας και ανάπτυξης νέων θεραπειών.
Επείγουσα ανάγκη για καινοτόμο έρευνα και ανάπτυξη
Η έκθεση του ΠΟΥ υπογραμμίζει ότι, την τελευταία δεκαετία, μόνο τέσσερα νέα αντιμυκητιασικά φάρμακα έχουν εγκριθεί από τις ρυθμιστικές αρχές στις ΗΠΑ, την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Κίνα. Την ίδια στιγμή, εννέα αντιμυκητιασικά φάρμακα βρίσκονται σε κλινική ανάπτυξη για χρήση κατά των πιο απειλητικών για την υγεία μυκήτων.
Ωστόσο, μόνο τρία υποψήφια φάρμακα βρίσκονται στη φάση 3, το τελικό δηλαδή στάδιο της κλινικής ανάπτυξης, που σημαίνει ότι αναμένονται ελάχιστες εγκρίσεις μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Οι τρέχουσες αντιμυκητιακές θεραπείες περιλαμβάνουν σοβαρές παρενέργειες, συχνές αλληλεπιδράσεις μεταξύ διαφορετικών φαρμάκων, περιορισμένες μορφές δοσολογίας και συχνά, ανάγκη για παρατεταμένη παραμονή στο νοσοκομείο.
Απαιτούνται επίσης αντιμυκητιακά φάρμακα που δρουν ενάντια σε ένα ευρύ φάσμα σοβαρών λοιμώξεων στα παιδιά, καθώς ελάχιστες κλινικές δοκιμές διερευνούν την παιδιατρική δοσολογία και τα κατάλληλα για την παιδική ηλικία σκευάσματα.
Επιπλέον, οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας έχουν συχνά ανεπαρκείς γνώσεις σχετικά με τις μυκητιασικές λοιμώξεις καθώς και τον αντίκτυπο των ανθεκτικών στις θεραπείες μυκήτων, με αποτέλεσμα περιορισμένη ικανότητα εκτέλεσης των δοκιμών που απαιτούνται για τον προσδιορισμό της κατάλληλης θεραπείας.
Η έκθεση του ΠΟΥ συνιστά την επένδυση στην παγκόσμια επιτήρηση και την επέκταση των οικονομικών κινήτρων για την ανακάλυψη και ανάπτυξη φαρμάκων καιπροτρέπει για ασφαλέστερες θεραπείες και βελτιωμένα διαγνωστικά τεστ, ειδικά σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, για την αντιμετώπιση αυτής της αυξανόμενης ανησυχίας.