Από τον Χαράλαμπο Πετρόχειλο
Αρκετά ενδιαφέροντα ήταν τα αποτελέσματα της πρόσφατης μελέτης που διεξήγαγε τον Σεπτέμβριο του 2025 η ευρωπαϊκή ένωση φαρμακευτικών εταιρειών για την αυτοφροντίδα (AESGP) και της οποίας τα αποτελέσματα ανακοινώθηκαν την προηγούμενη εβδομάδα και συγκεκριμένα στις 7 Ιανουαρίου.
Η μελέτη «Food Supplements in Europe: Market Overview & Consumer Behaviour Insights» βασίστηκε σε δεδομένα από μεγάλες εταιρείες του κλάδου που εκπροσωπούν το 65% του εν λόγω κλάδου και τα οποία προέκυψαν από την ανάλυση σε ένα ερωτηματολόγιο που διανεμήθηκε σε έντεκα κατασκευαστές και διανομείς συμπληρωμάτων διατροφής και σε μια έρευνα συμπεριφοράς καταναλωτών που συμπληρώθηκε από 6.000 ερωτηθέντες.
Το 55% όλων των καταναλωτών που επικοινωνήθηκαν απάντησαν πως αγοράζουν συμπληρώματα διατροφής. Οι καταναλωτές που δεν αγοράζουν συμπληρώματα διατροφής αποκλείστηκαν. Σχεδόν τα δύο τρίτα των καταναλωτών συμπληρωμάτων διατροφής χρησιμοποιούν συμπληρώματα διατροφής καθημερινά (62%) και η πλειοψηφία ανέφερε ότι τα συμπληρώματα διατροφής είναι σημαντικά για αυτούς (82%). Οι κύριοι λόγοι χρήσης συμπληρωμάτων διατροφής – για την υποστήριξη της συνολικής υγείας (63%) και της ανοσίας (52%) – υποδηλώνουν ότι η πρόληψη είναι ένας βασικός λόγος κατανάλωσης, ενώ μια σημαντική ομάδα στοχεύει επίσης σε συγκεκριμένες παθήσεις (30%).
Οι επαγγελματίες υγείας διαδραματίζουν βασικό ρόλο: το 34% των καταναλωτών έλαβε συστάσεις από έναν επαγγελματία υγείας (δηλαδή, γιατρούς και νοσηλευτές) για τη χρήση συμπληρωμάτων διατροφής, καθιστώντας τα την πιο κοινή πηγή συστάσεων. Επιπλέον, κατά την αγορά συμπληρωμάτων διατροφής, το 70% των καταναλωτών δίνει προσοχή στις πληροφορίες σχετικά με τα επίπεδα βιταμινών και μετάλλων ανά ημερήσια δόση, υποδηλώνοντας ισχυρή επίγνωση όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων. Οι επαγγελματίες υγείας είναι επίσης η πιο κοινή πηγή συστάσεων για συγκεκριμένα επίπεδα (33%), ακολουθούμενοι από την έρευνα των ίδιων των χρηστών (32%).
Οι αντιλήψεις όσον αφορά την ασφάλεια, την ποιότητα και τη σαφήνεια των πληροφοριών είναι γενικά ευνοϊκές – το 78% είναι σίγουρο για την ασφάλεια και την ποιότητα των συμπληρωμάτων διατροφής, το 72% βρίσκει εύκολα κατανοητές τις πληροφορίες για τα συστατικά στις ετικέτες των συμπληρωμάτων και το 66% αισθάνεται επαρκώς ενημερωμένο σχετικά με τα επίπεδα βιταμινών και μετάλλων ανά ημερήσια δόση.
Ενδιαφέροντα ήταν και τα στοιχεία της μελέτης που αφορούν και το χρηματοοικονομικό κομμάτι. Σε ό,τι αφορά τα δεδομένα της εν λόγω αγοράς η μελέτη σημειώνει ότι οι κατασκευαστές και διανομείς συμπληρωμάτων διατροφής που συμμετείχαν στο ερωτηματολόγιο, μεταξύ των άλλων:
- Έχουν ενδεικτικό μερίδιο αγοράς περίπου 65% (αγορά συμπληρωμάτων διατροφής του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου)·
- Δημιουργούν συνολικό ετήσιο κύκλο εργασιών περίπου 1,3 δισεκατομμυρίων ευρώ από συμπληρώματα διατροφής·
- Διαθέτουν στην αγορά τουλάχιστον 2.500 διαφορετικά προϊόντα συμπληρωμάτων διατροφής, συμπεριλαμβανομένων δισκίων, καψουλών (μαλακής γέλης), ζελεδάκια, σιρόπια και σκόνες σε μικρές δοσολογικές μονάδες·
- Διανέμουν τα προϊόντα τους σε περισσότερες από 71.000 εταιρείες (συντηρητική εκτίμηση)·
- Στοχεύουν σε ποικίλες ομάδες καταναλωτών – ενήλικες, εφήβους και παιδιά – συχνά αντιμετωπίζοντας συγκεκριμένες ανάγκες υγείας ή στάδια ζωής (π.χ. εμμηνόπαυση, υγεία των οστών, επίπεδα ενέργειας).
- Προσδιόρισαν τη βιταμίνη C, τη βιταμίνη D, τη βιταμίνη B6, τη βιταμίνη B12 και το φολικό οξύ ως τις σημαντικότερες βιταμίνες στα χαρτοφυλάκια προϊόντων τους.
- Προσδιόρισαν το μαγνήσιο, τον ψευδάργυρο, το ασβέστιο, τον σίδηρο και το σελήνιο ως τα σημαντικότερα μέταλλα στα χαρτοφυλάκια προϊόντων τους.
Τάσεις της αγοράς – βασικοί παράγοντες ζήτησης
Η μελέτη αναφέρεται, όπως είναι λογικό και στις τάσεις της αγοράς.
Οι συμμετέχουσες εταιρείες προβλέπουν μέση αύξηση των πωλήσεων συμπληρωμάτων διατροφής περίπου 5% τα επόμενα πέντε χρόνια. Σύμφωνα με τις εταιρείες, οι βασικοί παράγοντες αυτής της ανάπτυξης είναι:
- Καινοτομία και λανσαρίσματα νέων προϊόντων. Η συνεχής ανάπτυξη νέων σκευασμάτων και μορφών προϊόντων, όπως τα gels, προσελκύουν νέους καταναλωτές και καλύπτουν συγκεκριμένες ανάγκες υγείας. Υπάρχει επίσης μια αυξανόμενη έμφαση σε εξατομικευμένες λύσεις διατροφής που καλύπτουν ποικίλες ανάγκες του πληθυσμού.
- Ευρύτερη (γεωγραφική) κατανομή προϊόντων μέσω της ανάπτυξης του ηλεκτρονικού εμπορίου. Οι πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου επιτρέπουν στους κατασκευαστές και τους λιανοπωλητές να προσεγγίζουν τους καταναλωτές πιο άμεσα. Η πανδημία COVID19 τροφοδότησε αυτήν την ανάπτυξη και βοήθησε στην ομαλοποίηση της διαδικτυακής αγοράς συμπληρωμάτων.
- Τάσεις καταναλωτών σχετικά με πιο βιώσιμες δίαιτες (π.χ., τις φυτικές). Οι χορτοφαγικές και vegan δίαιτες είναι ολοένα και πιο δημοφιλείς στην Ευρώπη, ενισχύοντας τη ζήτηση για συμπληρώματα που αντιμετωπίζουν πιθανά κενά μικροθρεπτικών συστατικών.
- Αύξηση της αυτοφροντίδας και της ευαισθητοποίησης των καταναλωτών για την υγεία (π.χ., εστίαση στην εξατομικευμένη διατροφή ανάλογα με τις ατομικές ανάγκες). Τα συμπληρώματα διατροφής συχνά θεωρούνται από τους καταναλωτές ως μέρος των καθημερινών συνηθειών αυτοφροντίδας. Οι εξατομικευμένες λύσεις και τα προϊόντα που στοχεύουν στην ανοσία, στην υγεία του εντέρου και στις γνωστικές λειτουργίες του εγκεφάλου και την απόδοσή του είναι καθοριστικής σημασίας από αυτή την άποψη.
- Δημογραφικές τάσεις, όπως η γήρανση του πληθυσμού. Η γήρανση του πληθυσμού της Ευρώπης είναι μια καθοριστική δημογραφική τάση, με σημαντικές επιπτώσεις στην κοινωνία και την οικονομία. Ταυτόχρονα, οι νεότεροι καταναλωτές ενδιαφέρονται όλο και περισσότερο για την ευεξία και την πρόληψη, τροφοδοτώντας νέα ζήτηση.
- Επιστημονική επικύρωση και κανονιστικές εξελίξεις. Οι καταναλωτές αναζητούν όλο και περισσότερο προϊόντα που υποστηρίζονται από επιστημονικά στοιχεία και εγκεκριμένους ισχυρισμούς υγείας, ενώ οι επερχόμενοι κανονισμοί της ΕΕ για τα επίπεδα μικροθρεπτικών συστατικών και την το κομμάτι της επισήμανσης στις ταμπέλες διαμορφώνουν την αλλαγή στις φόρμουλες και την καινοτομία των προϊόντων.
Προβλήματα που πρέπει να ληφθούν υπόψιν
Ταυτόχρονα, στην εν λόγω μελέτη, ορισμένες εταιρείες ανέφεραν μείωση των πωλήσεων κατά τα επόμενα πέντε χρόνια, αναφέροντας:
- Κορεσμός της αγοράς. Η εισαγωγή νέων προϊόντων και εμπορικών σημάτων, καθώς και η ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου, οδηγούν σε μια αγορά με υψηλό ανταγωνισμό.
- Πίεση τιμών στον τομέα των συμπληρωμάτων διατροφής. Αυτό μπορεί να αποδοθεί σε μια αγορά που γίνεται ολοένα και περισσότερο κορεσμένη.
- Σκεπτικισμός των καταναλωτών. Η έλλειψη εμπιστοσύνης ή η διάδοση παραπληροφόρησης μεταξύ των καταναλωτών μπορεί να εμποδίσει την υιοθέτηση συμπληρωμάτων διατροφής, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για αξιόπιστα επιστημονικά στοιχεία και διαφανή επικοινωνία.
- Αύξηση του κόστους πρώτων υλών και παραγωγής. Οι παγκόσμιες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού, το αυξημένο κόστος μεταφοράς και το αυξανόμενο κόστος των συστατικών που έχουν να κάνουν με τη βιώσιμη ανάπτυξη με σεβασμό στο περιβάλλον, την οικονομία και την κοινωνία, ασκούν πίεση στα περιθώρια κέρδους, περιορίζοντας ενδεχομένως τη διαθεσιμότητα και την προσιτή τιμή των προϊόντων σε ορισμένες αγορές.
Συνοψίζοντας σε αυτό το κομμάτι που αφορά τις τάσεις της αγοράς η μελέτη εκτιμά πως η αγορά συμπληρωμάτων διατροφής αναμένεται να συνεχίσει να αναπτύσσεται, υποστηριζόμενη από την καινοτομία προϊόντων, την επέκταση των καναλιών ηλεκτρονικού εμπορίου, την αυξημένη εστίαση στην αυτοφροντίδα και τις δημογραφικές αλλαγές όπως η γήρανση του πληθυσμού. Ταυτόχρονα, παράγοντες όπως ο κορεσμός της αγοράς, ο ανταγωνισμός τιμών, ο σκεπτικισμός των καταναλωτών και το αυξανόμενο κόστος παραγωγής αναμένεται να παρουσιάσουν προκλήσεις. Η επιστημονική τεκμηρίωση και η κανονιστική ευθυγράμμιση παραμένουν απαραίτητες για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών και της σταθερότητας της αγοράς.
Δείτε εδώ ολόκληρη τη μελέτη