Γράφει η Καίτη Αντωνοπούλου, Ταμίας & Υπεύθυνη Επικοινωνίας Ελληνικής Εταιρείας Εμμηνόπαυσης (ΕΛΕΤΕΜ)
Τα συμπτώματα της κατάθλιψης που μπορεί να εμφανιστούν κατά την περιεμμηνόπαυση και την εμμηνόπαυση σχετίζονται με διάφορους παράγοντες, όπως ορμονικές αλλαγές, υποκείμενες ευπάθειες στην κατάθλιψη και άλλους στρεσογόνους παράγοντες. Οι ορμονικές αλλαγές που συμβαίνουν σε άλλες περιόδους στην αναπαραγωγική ζωή μιας γυναίκας, όπως η περίοδος μετά τον τοκετό, συσχετίζονται επίσης με αύξηση της κατάθλιψης και των συμπτωμάτων της διάθεσης.
Η μείωση των επιπέδων οιστρογόνων που συμβαίνει καθώς προχωράτε από την προ εμμηνόπαυση στην εμμηνόπαυση μπορεί να συμβάλει σε συναισθηματικές αλλαγές όπως θλίψη, ευερεθιστότητα, κόπωση, δυσκολία συγκέντρωσης και αλλαγές στη διάθεση. Εάν τα συμπτώματα είναι σοβαρά ή επηρεάζουν τη ζωή σας περισσότερο από περιστασιακά, φροντίστε να επισκεφτείτε το γιατρό σας ή έναν ειδικό ψυχικής υγείας.
Διάγνωση
Ο γιατρός σας μπορεί να αξιολογήσει και να προσδιορίσει σε ποιο στάδιο βρίσκεστε και να συστήσει τα επόμενα βήματα για την πιθανή αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης. Αλλά εάν τα συμπτώματα που σχετίζονται με την κατάθλιψη είναι σοβαρά ή έχετε προηγούμενη διάγνωση κατάθλιψης, το επόμενο βήμα είναι η αξιολόγηση από έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας. Είναι σε θέση να προσδιορίσει εάν έχετε μείζονα καταθλιπτική διαταραχή ή κλινική κατάθλιψη.
Θεραπευτική αντιμετώπιση
Για περιεμμηνοπαυσιακές και εμμηνοπαυσιακές γυναίκες που έχουν διαγνωστεί με κατάθλιψη, θα πρέπει να ακολουθείται η τήρηση των αποδεδειγμένων θεραπευτικών επιλογών για τη θεραπεία της κατάθλιψης. Αυτές περιλαμβάνουν θεραπεία με αντικαταθλιπτικά ή/και ψυχοθεραπεία («θεραπεία ομιλίας»). Υπάρχουν διάφορες μορφές ψυχοθεραπείας, αλλά μια συγκεκριμένα που έχει αποδειχθεί επιτυχημένη στη θεραπεία της κατάθλιψης είναι η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία (cognitive-behavioral therapy -CBT).
Υπάρχουν κάποιες ενδείξεις ότι η θεραπεία των γυναικών που εισέρχονται στην εμμηνόπαυση και λαμβάνουν θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση της διάθεσης, αλλά δεν θεωρείται μορφή θεραπείας για την κατάθλιψη. Ορισμένα ευρήματα υποδηλώνουν ότι τα οιστρογόνα, τα οποία μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση των εξάψεων και της νυχτερινής εφίδρωσης, μπορεί επίσης να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση των ήπιων και των μέτριων συμπτωμάτων, που σχετίζονται με εναλλαγές της διάθεσης και αισθήματα κατάθλιψης. Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν κίνδυνοι που σχετίζονται με τη θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης. Γι’ αυτό το να μιλήσετε με το γιατρό σας για την υγεία σας είναι πάντα η καλύτερη λύση.
Η αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της κατάθλιψης που συνοδεύουν την περιεμμηνόπαυση ή την εμμηνόπαυση απαιτεί συχνά συστηματική προσέγγιση. Και όπως πολλές άλλες συστάσεις για την κατάθλιψη ή την εμμηνόπαυση, οι αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορούν να κάνουν σημαντική διαφορά στην ποιότητα της ζωής σας. Η καθημερινή άσκηση, η κοινωνι-κοποίηση με τους φίλους και την οικογένεια, ο διαλογισμός (mindfulness), η επίγνωση και η συμμετοχή σε δραστηριότητες που ήταν ευχάριστες πριν ξεκινήσουν τα καταθλιπτικά επεισόδια είναι μόνο μερικοί τρόποι αντιμετώπισης των συμπτωμάτων που σχετίζονται με την κατάθλιψη.
Η μείωση ή η εξάλειψη του αλκοόλ, του καπνίσματος ή άλλων ουσιών μπορεί να βοηθήσει σε ορισμένα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης. Μια διατροφή πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, άπαχη πρωτεΐνη, σύνθετους υδατάνθρακες και υγιή λίπη μπορεί επίσης να βοηθήσει στη διαχείριση των συμπτωμάτων.
Οι εναλλαγές της διάθεσης και τα συναισθήματα θλίψης και ευερεθιστότητας είναι κοινά περιστατικά κατά την περιεμμηνόπαυση και την εμμηνόπαυση. Με βάση των όσων έχουν λεχθεί μπορεί να είναι δύσκολο να γίνει διάκριση μεταξύ της κλινικής κατάθλιψης και των «σκαμπανεβάσεων» που σχετίζονται με την αλλαγή των ορμονών. Εάν ανησυχείτε για τη σωματική ή ψυχική σας υγεία, κάντε το πρώτο βήμα και κλείστε ένα ραντεβού με το γιατρό σας.
Το να είστε «ανοιχτές» και ειλικρινείς για το πώς αισθάνεστε μπορεί να σας βοηθήσει να ανακουφιστείτε από την πίεση ή το άγχος που αντιμετωπίζετε. Επιτρέπει επίσης στον γιατρό σας να κάνει μια σωστή διάγνωση και να δημιουργήσει ένα σχέδιο θεραπείας που εστιάζει στις ανάγκες σας.
Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε με την Ελληνική Εταιρεία Εμμηνόπαυσης στο τηλ. 211 1828572 ή επισκεφτείτε το website www.eletem.org και τα social media του Συλλόγου (fb&Instagram).