Η επαφή «δέρμα με δέρμα» (skin to skin contact), γνωστή και ως μέθοδος Καγκουρό (kangaroo care) είναι μια πρακτική κατά την οποία το νεογέννητο μωρό τοποθετείται πάνω στο στήθος της μητέρας του αμέσως μετά τον τοκετό.
Ο Παιδίατρος Δρ. Κωνσταντίνος Χριστοδουλίδης εξηγεί ποια σημαντικά οφέλη προσφέρει η επαφή «skin to skin» τόσο στο μωρό όσο και στους γονείς.
«Το skin to skin contact (SSC) είναι μια πρακτική που έχει σημαντικά οφέλη όχι μόνο για το νεογέννητο αλλά και για την μητέρα. Πρόκειται για μια μέθοδος όπου το νεογέννητο τοποθετείται, σώμα με σώμα, στο στήθος ενός από τους γονείς – συνήθως της μητέρας. Αποκαλείται και μέθοδος «Kangaroo care», καθώς έχει πολλές ομοιότητες με τον τρόπο που τα καγκουρό κουβαλούν τα μικρά τους μέσα στο μάρσιπο.
Αρχικά, η πρακτική αυτή ξεκίνησε να χρησιμοποιείται στα πρόωρα νεογνά ωστόσο, λόγω των επιβεβαιωμένων πλεονεκτημάτων της, συστήνεται πλέον η εφαρμογή της σε όλα τα νεογέννητα μωρά, ακόμη και τα τελειόμηνα.
Η μέθοδος αυτή μπορεί και συστήνεται να γίνεται όσο το δυνατόν περισσότερο τις πρώτες ημέρες ζωής του νεογνού. Χρησιμοποιείται για να ηρεμίσει ένα βρέφος που βρίσκεται σε κατάσταση στρες, για να προετοιμαστεί το βρέφος και η μητέρα για θηλασμό, είτε απλά σαν χρόνος δεσμού και χαλάρωσης μεταξύ μητέρας – βρέφους. Η επαφή «δέρμα με δέρμα» μπορεί να εφαρμοστεί και με τον πατέρα – όταν η μητέρα αδυνατεί ή όταν ο πατέρας το επιθυμεί – με τα ίδια σημαντικά οφέλη.
Η πρώτη ώρα μετά τον τοκετό είναι αδιαμφισβήτητα η πιο κατάλληλη και η σημαντικότερη για την εφαρμογή του skin to skin. Το νεογνό τοποθετείται σώμα με σώμα στο στήθος της μητέρας αμέσως μετά τον τοκετό και από πάνω σκεπάζεται με ένα σεντονάκι στην πλάτη.
Τα οφέλη της επαφής skin to skin για το μωρό και την μητέρα
Η πρακτική skin to skin contact έχει πολλαπλά οφέλη όχι μόνο για το μωρό αλλά και για την μητέρα. Τα κυριότερα είναι:
• Θερμορύθμιση: Καθώς οι μηχανισμοί θερμορύθμισης του νεογνού δεν είναι ακόμη πλήρως ανεπτυγμένοι, η επαφή με το στήθος της μητέρας αυτόματα προσαρμόζει τη θερμοκρασία σώματος όπως αυτό γινόταν μέσα στη μήτρα, μειώνοντας την απώλεια θερμότητας από το νεογνό.
• Καλύτερη οξυγόνωση και σταθεροποίηση του καρδιακού ρυθμού: Η επαφή skin to skin οδηγεί σε καλύτερη οξυγόνωση του νεογνού και μειώνει τις πιθανότητες εμφάνισης ταχυκαρδίας ή βραδυκαρδίας.
• Μειωμένα επίπεδα κορτιζόλης: Τα νεογνά που κάνουν skin to skin contact εμφανίζουν πολύ πιο χαμηλή κορτιζόλη, γνωστή και ως ορμόνη του στρες. Με αυτόν τον τρόπο η μετάβαση στην εξωμήτριο ζωή γίνεται πιο ομαλά χωρίς το νεογνό να βιώνει στρεσογόνα ερεθίσματα.
• Αισθητηριακά ερεθίσματα: Το νεογνό κατά τη διάρκεια του SSC έρχεται σε επαφή με τη γνώριμη μυρωδιά της μητέρας. Η μυρωδιά αυτή αποτελεί ερέθισμα για το άνοιγμα των ματιών ενώ παράλληλα δίνει το ερέθισμα για την έναρξη της αναζήτησης του θηλασμού. Οι φωνητικές δονήσεις διαμέσου του σώματος της μητέρας ομοιάζουν με τους ήχους στους οποίους το νεογνό ήταν συνηθισμένο στη μήτρα και ενισχύεται περισσότερο το αίσθημα της ασφάλειας και του δεσμού μητέρας-βρέφους.
• Μειωμένο κλάμα: Το νεογνό στο στήθος της μητέρας ηρεμεί, νιώθει ασφάλεια και δεν κλαίει, κατάσταση που επίσης συμβάλλει σημαντικά στην ομαλή μετάβαση στην εξωμήτριο ζωή.
• Σταθεροποίηση γλυκόζης: Τα νεογνά που κάνουν skin to skin contact κινδυνεύουν λιγότερο από υπογλυκαιμία.
• Ενίσχυση του ψυχικού δεσμού μητέρας – νεογνού: Η επαφή skin to skin είναι επικερδής και για τη μητέρα, καθώς ενισχύει τον ψυχικό δεσμό μητέρας – νεογνού. Η ενίσχυση αυτή επιβεβαιώνεται από την αύξηση των επιπέδων της ωκυτοκίνης – της ‘’ορμόνης της αγάπης’’ όπως αυτή αποκαλείται. Η ωκυτοκίνη θα δώσει στη συνέχεια την εντολή για την έκκριση του μητρικού γάλακτος».