Από τη Γιάννα Τριανταφύλλη.
Ανησυχητικά είναι τα συμπεράσματα της πρώτης επίσημης εκτίμησης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) για τη χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων σε 123 χώρες.
Όπως ανακοίνωσε ο ΠΟΥ, πάνω από 100 εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως κάνουν χρήση τέτοιων προϊόντων, εκ των οποίων τουλάχιστον 15 εκατομμύρια είναι έφηβοι ηλικίας 13–15 ετών. Επιπλέον, οι έφηβοι εμφανίζονται να είναι εννέα φορές πιο πιθανό να κάνουν χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου συγκριτικά με τους ενήλικες.
Τα προϊόντα αυτά παρουσιάζονται από τη βιομηχανία καπνού ως «λιγότερο επιβλαβή εναλλακτική λύση» έναντι του παραδοσιακού καπνίσματος. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η εξάπλωση της χρήσης ηλεκτρονικών τσιγάρων εγκυμονεί σημαντικούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία, ιδίως όσον αφορά την πρόκληση και ενίσχυση της εξάρτησης από τη νικοτίνη σε νεαρές ηλικίες.
Οι στρατηγικές της καπνοβιομηχανίας
Καθώς οι νομοθετικοί περιορισμοί για το παραδοσιακό κάπνισμα αυστηροποιούνται, οι καπνοβιομηχανίες στρέφονται σε εναλλακτικά προϊόντα, όπως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τα θερμαινόμενα προϊόντα καπνού, προβάλλοντας το επιχείρημα ότι τα προϊόντα αυτά βοηθούν τους καπνιστές να διακόψουν το κάπνισμα ή να μειώσουν τις επιπτώσεις του παθητικού καπνίσματος.
Ωστόσο, ο Dr. Etienne Krug, Διευθυντής του Τμήματος Προαγωγής και Προστασίας της Υγείας του ΠΟΥ, προειδοποιεί:«Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα δημιουργούν ένα νέο κύμα εξάρτησης από τη νικοτίνη και απειλούν να αναστρέψουν την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στην καταπολέμηση του καπνίσματος».
Επιπτώσεις στη δημόσια υγεία
Η νικοτίνη, ανεξαρτήτως της μορφής πρόσληψής της, είναι ιδιαίτερα εθιστική ουσία που επηρεάζει την ανάπτυξη του εγκεφάλου στους εφήβους και αυξάνει την πιθανότητα μελλοντικής εξάρτησης. Επίσης, τα υγρά των ηλεκτρονικών τσιγάρων περιέχουν πολλαπλές τοξικές ουσίες, ορισμένες εκ των οποίων συνδέονται με αναπνευστικά και καρδιαγγειακά νοσήματα.
Ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι η προσέγγιση των νέων μέσω της διαδικτυακής διαφήμισης και των κοινωνικών δικτύων καθιστά τα ηλεκτρονικά τσιγάρα ιδιαίτερα ελκυστικά στους εφήβους, αυξάνοντας σημαντικά τον κίνδυνο έναρξης νικοτινικής εξάρτησης σε ηλικίες όπου η πρόληψη είναι κρίσιμη.
Όπως τονίζεται στην έκθεση του ΠΟΥ, ενώ πολλά έθνη έχουν καταβάλει προσπάθειες για την εισαγωγή κανονισμών για τα ηλεκτρονικά τσιγάρα με στόχο την προστασία των νέων, μέχρι το τέλος του 2024, 62 χώρες δεν είχαν ακόμη θεσπίσει σχετική πολιτική και 74 χώρες δεν είχαν ορίσει ελάχιστη ηλικία στην οποία μπορούν να αγοραστούν τα ηλεκτρονικά τσιγάρα.
Παρά τη σημαντική μείωση του αριθμού των παραδοσιακών καπνιστών παγκοσμίως – από 1,38 δισεκατομμύρια το 2000 σε 1,2 δισεκατομμύρια το 2024 -. η αύξηση της χρήσης εναλλακτικών προϊόντων νικοτίνης εγείρει σοβαρές ανησυχίες για τη δημόσια υγεία.
Ο ΠΟΥ προειδοποιεί ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα δημιουργούν ένα νέο κύμα εξάρτησης από τη νικοτίνη, υπονομεύοντας την πρόοδο που έχει επιτευχθεί τις τελευταίες δεκαετίες στη μείωση της χρήσης καπνού.