Μια κρίσιμη συνάντηση βρίσκεται σε εξέλιξη μέχρι αυτή την ώρα, ανάμεσα στον Υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη και εκπροσώπους των PIF, ΣΦΕΕ και ΠΕΦ, με αντικείμενο το υψηλό ποσοστό clawback στα νοσοκομειακά φάρμακα, το οποίο με τις πρόσφατες ανακοινώσεις διαμορφώθηκε στο μεσοσταθμικό 75,4% για το 2024 για σκευάσματα άνω των 30 ευρώ.
Το μέτρο, που έχει προκαλέσει σοβαρές αντιδράσεις στη φαρμακοβιομηχανία τα τελευταία χρόνια, επηρεάζει κυρίως τα καινοτόμα, ογκολογικά και εξειδικευμένα φάρμακα, εγείροντας ερωτήματα για τη βιωσιμότητα των εταιρειών, αλλά και για την πρόσβαση των ασθενών σε νέες θεραπείες.
Γιατί η συνάντηση είναι κρίσιμη
Η συζήτηση για το clawback δεν είναι τεχνικό ζήτημα. Αγγίζει την καρδιά της φαρμακευτικής πολιτικής: πώς χρηματοδοτείται η περίθαλψη, πώς εξασφαλίζεται η ισότιμη πρόσβαση των ασθενών και πώς θα διατηρηθεί μια βιώσιμη αγορά φαρμάκου στην Ελλάδα.
Με ένα σύστημα όπου κοντά το 80% της δαπάνης επιστρέφεται στο κράτος, οι φαρμακευτικές προειδοποιούν ότι η χώρα κινδυνεύει να χάσει σε επενδύσεις, κλινικές μελέτες και νέες θεραπείες.
Ποιες θα είναι πιθανά οι θέσεις των φορέων
Η στάση της PIF – «Χωρίς σταθερότητα, δεν υπάρχει καινοτομία»
Η PIF (Pharma Innovation Forum), που εκπροσωπεί τις καινοτόμες φαρμακευτικές πολυεθνικές εταιρείες, θα υποστηρίξει ότι το σημερινό επίπεδο clawback ακυρώνει κάθε κίνητρο για επενδύσεις και εισαγωγή νέων θεραπειών.
Τι αναμένεται να ζητήσει:
- Μόνιμο, σταθερό πλαίσιο τριετίας,
- Αυτόματο συμψηφισμό των επενδύσεων σε R&D και κλινικές μελέτες,
- Μειωμένο συντελεστή για φάρμακα υψηλής καινοτομίας.
Σύμφωνα με στελέχη της, «καμία χώρα δεν μπορεί να προσελκύει επενδύσεις στην έρευνα, ενώ ταυτόχρονα φορολογεί το 80% του κύκλου εργασιών της βιομηχανίας».
Η θέση του ΣΦΕΕ – «Υποχρηματοδοτημένο σύστημα, αβέβαιο μέλλον»
Ο ΣΦΕΕ που εκπροσωπεί τις περισσότερες σημαντικές φαρμακευτικές εταιρείες πολυεθνικές και Ελληνικές, θα αναδείξει το δομικό πρόβλημα της ανεπαρκούς χρηματοδότησης της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης.
Ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος, αναμένεται να υποστηρίξει τις σταθερές του θέσεις, ότι το clawback δεν είναι εργαλείο εξορθολογισμού, αλλά μετακύλιση του κόστους στις εταιρείες, ενώ σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες θα ζητήσει:
- Αύξηση του νοσοκομειακού προϋπολογισμού,
- Διαφανή μηχανισμό επιμερισμού ανά κατηγορία φαρμάκων,
- Προβλεψιμότητα για τον οικονομικό προγραμματισμό των εταιρειών.
Η θέση της ΠΕΦ – «Η ελληνική παραγωγή στραγγαλίζεται»
Η ΠΕΦ, εκπροσωπώντας την εγχώρια βιομηχανία, θα επιμείνει ότι το υψηλό clawback πλήττει δυσανάλογα τα ελληνικά φάρμακα και απειλεί επενδύσεις και θέσεις εργασίας.
Θα ζητήσει:
- Ανακατανομή του clawback, ώστε τα φθηνότερα γενόσημα να επιβαρύνονται λιγότερο,
- Ευνοϊκότερο πλαίσιο για παραγωγικές μονάδες στην Ελλάδα,
- Τριετές πρόγραμμα μείωσης υπερφορολόγησης.
«Δεν γίνεται να μιλάμε για φαρμακευτική ανάπτυξη στην Ελλάδα, όταν οι εταιρείες που παράγουν εντός χώρας πληρώνουν για να κρατήσουν τα εργοστάσιά τους ανοιχτά», δηλώνουν χαρακτηριστικά στελέχη του Συνδέσμου.
Η στάση του Υπουργείου – «Τα πράγματα θα βελτιωθούν»
Ο Άδωνις Γεωργιάδης αναμένεται να αναγνωρίσει ότι η κατάσταση είναι δύσκολη και μη βιώσιμη, ωστόσο όπως έχει αφήσει να εννοηθεί αρκετές φορές ή μάλλον έχει πει καθαρά αρκετές φορές, η κυβέρνηση δεν μπορεί να αλλάξει άμεσα τα δημοσιονομικά περιθώρια ενώ ενδέχεται να επιδιώξει έναν πιο ρεαλιστικό διάλογο, προτείνοντας:
- Διεύρυνση των επενδυτικών συμψηφισμών,
- Ευελιξία για σπάνια και ογκολογικά φάρμακα,
- Προγραμματισμό σταδιακής αποκλιμάκωσης και πιθανή αύξηση της χρηματοδότησης μεσοπρόθεσμα.
- Έμφαση στο Ταμείο Καινοτομίας που έχει ανακοινωθεί
Τι θα κρίνει η συνάντηση
Η έκβαση της συνάντησης θα δείξει αν υπάρχει περιθώριο ρεαλιστικής αντιμετώπισης των θεμάτων που ταλανίζουν την σχέση μεταξύ κυβέρνησης και φαρμακοβιομηχανίας.
Από τη μία το ζητούμενο είναι σαφές: ένα πιο δίκαιο και προβλέψιμο σύστημα που θα επιτρέπει στην Ελλάδα να διατηρήσει πρόσβαση στην καινοτομία και παράλληλα να στηρίξει μια βιώσιμη φαρμακευτική πολιτική χωρίς να διακινδυνεύει τη βιωσιμότητα του ΕΣΥ.
Από την άλλη το θέμα που τίθεται είναι πολύ δύσκολο τόσο για τα δημοσιονομικά του κράτους όσο και για τις εταιρείες και περιλαμβάνει πολλές προεκτάσεις ένθεν κακείθεν. Η άσκηση απαιτεί δυνατούς λύτες και σίγουρα ευρηματικότητα και υπερβάσεις!