Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Δύο πρόσφατες μελέτες φέρνουν νέα δεδομένα στην ιατρική έρευνα: η δοξυκυκλίνη φαίνεται να μειώνει τον κίνδυνο σχιζοφρένειας, ενώ η μελατονίνη συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιακής ανεπάρκειας. Ακολουθούν τα επιστημονικά συμπεράσματα των δύο ερευνών.
Αντιβιοτικό συνδέεται με μικρότερο κίνδυνο σχιζοφρένειας στους νέους
Μία νέα, μεγάλης κλίμακας μελέτη* από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου υποδεικνύει ότι ένα κοινό αντιβιοτικό, η δοξυκυκλίνη, θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης σχιζοφρένειας σε νέους ανθρώπους.
Η μελέτη βασίστηκε σε στοιχεία από περισσότερους από 56.000 νεαρούς ασθενείς και έδειξε ότι όσοι είχαν λάβει δοξυκυκλίνη παρουσίασαν 30%–35% μικρότερη πιθανότητα να αναπτύξουν σχιζοφρένεια αργότερα στη ζωή τους.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτή η προστατευτική δράση ίσως οφείλεται στην ικανότητα της δοξυκυκλίνης να μειώνει τη φλεγμονή στον εγκέφαλο, έναν παράγοντα που φαίνεται να εμπλέκεται στην εμφάνιση ψυχικών διαταραχών.
Ωστόσο, οι ειδικοί διευκρινίζουν ότι τα αποτελέσματα πρέπει να ερμηνευτούν με προσοχή, καθώς πρόκειται για μελέτη παρατήρησης και όχι για τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή. Αυτό σημαίνει ότι, προς το παρόν, δεν μπορεί να αποδειχθεί με βεβαιότητα πως η χρήση δοξυκυκλίνης είναι εκείνη που προκάλεσε τη μείωση του κινδύνου.
Νέα δεδομένα για τη μελατονίνη – Πιθανή σύνδεση με αυξημένο κίνδυνο καρδιακής ανεπάρκειας
Την ίδια στιγμή, μία ακόμη έρευνα προκαλεί ανησυχία γύρω από τη δημοφιλή μελατονίνη, το φυσικό συμπλήρωμα που πολλοί χρησιμοποιούν για τη ρύθμιση του ύπνου.
Σύμφωνα με στοιχεία από μια μη δημοσιευμένη μελέτη**, η οποία θα παρουσιαστεί στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας (AHA) στη Νέα Ορλεάνη, η μακροχρόνια χρήση μελατονίνης ενδέχεται να συνδέεται με αύξηση έως και 90% του κινδύνου εμφάνισης καρδιακής ανεπάρκειας.
Η μελέτη ανέλυσε ιατρικά δεδομένα από περισσότερους από 130.000 ενήλικες που έπασχαν από αϋπνία. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες:
- εκείνους που λάμβαναν μελατονίνη για τουλάχιστον έναν χρόνο,
- και όσους δεν είχαν κάνει ποτέ χρήση.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η πιθανότητα εκδήλωσης καρδιακής ανεπάρκειας ήταν 4,6% στους χρήστες μελατονίνης, έναντι 2,7% σε όσους δεν την είχαν χρησιμοποιήσει.
Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια χρόνια πάθηση κατά την οποία η καρδιά δεν μπορεί να αντλήσει επαρκώς αίμα, οδηγώντας σε κόπωση, δύσπνοια και συχνές νοσηλείες.
Περιορισμοί της μελέτης και ανάγκη για επιβεβαίωση
Παρά τον εντυπωσιακό όγκο δεδομένων, η μελέτη για τη μελατονίνη δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί από ομοτίμους (peer review), ενώ οι ερευνητές αναγνωρίζουν ορισμένους περιορισμούς:
- Περιέλαβε μόνο άτομα με καταγεγραμμένες ιατρικές συνταγές, αποκλείοντας όσους αγοράζουν το συμπλήρωμα χωρίς συνταγή.
- Δεν υπήρχαν στοιχεία για τη βαρύτητα της αϋπνίας, η οποία από μόνη της μπορεί να επιδράσει στην καρδιαγγειακή υγεία.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι χρειάζονται περαιτέρω κλινικές μελέτες για να επιβεβαιωθεί αν υπάρχει άμεση αιτιώδης σχέση ανάμεσα στη μακροχρόνια λήψη μελατονίνης και στην καρδιακή λειτουργία.
Επιστημονικά συμπεράσματα και προοπτικές
Τα δύο ευρήματα φωτίζουν από διαφορετικές πλευρές το πώς φαρμακευτικές ουσίες και συμπληρώματα μπορεί να επηρεάζουν τη λειτουργία του εγκεφάλου και της καρδιάς.
Η δοξυκυκλίνη, ένα παλιό και ευρέως χρησιμοποιούμενο αντιβιοτικό, ενδέχεται να κρύβει προστατευτική δράση για την ψυχική υγεία, ενώ η «αθώα» μελατονίνη ίσως να μην είναι τόσο ακίνδυνη όσο θεωρείτο μέχρι σήμερα.
Οι ειδικοί τονίζουν πως μόνο μέσα από τυποποιημένες κλινικές δοκιμές μπορούν να επιβεβαιωθούν ή να απορριφθούν αυτές οι πρώτες ενδείξεις. Μέχρι τότε, οι ερευνητές προτρέπουν το κοινό να μην αλλάζει τη φαρμακευτική του αγωγή ή τη χρήση συμπληρωμάτων χωρίς ιατρική καθοδήγηση.
*https://psychiatryonline.org/doi/10.1176/appi.ajp.20240958?utm_source=Sailthru&utm_medium=Newsletter&utm_campaign=Health-Rounds&utm_term=110625&lctg=63e121d07a7ced439a0e2587
**https://newsroom.heart.org/news/long-term-use-of-melatonin-supplements-to-support-sleep-may-have-negative-health-effects?utm_source=Sailthru&utm_medium=Newsletter&utm_campaign=Health-Rounds&utm_term=110625&lctg=63e121d07a7ced439a0e2587