Μια σημαντική επιστημονική εξέλιξη φέρνει στο φως η ανάλυση της γενετικής βάσης δύο συχνών νευροψυχιατρικών παθήσεων. Ερευνητές ταυτοποίησαν 36 γονίδια τα οποία αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο εκδήλωσης της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής (OCD) και των χρόνιων διαταραχών τικ.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Η ανακάλυψη αυτή προσφέρει μια νέα οπτική στην κατανόηση των συγκεκριμένων καταστάσεων και παράλληλα δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη στοχευμένων φαρμακευτικών θεραπειών. Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή χαρακτηρίζεται από επίμονες, ανεπιθύμητες σκέψεις και επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές, ενώ οι χρόνιες διαταραχές τικ, στις οποίες περιλαμβάνεται και το σύνδρομο Tourette, εκδηλώνονται με αιφνίδιες, επαναλαμβανόμενες κινητικές ή φωνητικές αντιδράσεις που είναι δύσκολο να ελεγχθούν.
Οι νέοι θεραπευτικοί στόχοι και η χαρτογράφηση του Dna
Όπως επισημαίνει ο Jay Tischfield, ομότιμος διακεκριμένος καθηγητής στο Σχολείο Τχνών και Επιστημών του Πανεπιστημίου Rutgers στο Νιου Τζέρσεϊ και συναντικείμενος συγγραφέας της μελέτης, στο παρελθόν η επιστημονική κοινότητα γνώριζε ελάχιστα γονίδια με ισχυρή συσχέτιση. Αυτός ο περιορισμένος αριθμός περιόριζε δραστικά τις δυνατότητες της φαρμακοβιομηχανίας να σχεδιάσει εξειδικευμένα σκευάσματα. Η ταυτοποίηση περισσότερων από τριάντα γονιδιακών στόχων μεταβάλλει τα δεδομένα, διευρύνοντας τις προοπτικές για την έρευνα και την παραγωγή νέων θεραπευτικών επιλογών.
Η σχετική μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Neuroscience* και βασίστηκε στην ανάλυση του DNA σχεδόν 4.000 ατόμων που έχουν διαγνωστεί με αυτές τις διαταραχές. Από την επεξεργασία των δεδομένων προέκυψε ότι πολλά από τα νέα γονίδια είναι κοινά τόσο στην ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή όσο και στις χρόνιες διαταραχές τικ. Σε βιολογικό επίπεδο, οι δύο αυτές καταστάσεις φαίνεται να εμπλέκουν τα ίδια νευρωνικά κυκλώματα του εγκεφάλου, επιβεβαιώνοντας τη στενή μεταξύ τους σχέση.
Η λειτουργία των νευρωνικών δικτύων και η συνδεσιμότητα των διαταραχών
Τα γονίδια αυτά δεν δρουν μεμονωμένα αλλά λειτουργούν ως αλληλένδετα δίκτυα. Η δυνατότητα παρέμβασης σε ολόκληρα βιολογικά δίκτυα καθιστά ευκολότερο τον σχεδιασμό θεραπειών που επηρεάζουν συνολικά τη λειτουργία των εμπλεκόμενων μηχανισμών. Παράλληλα, η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι ορισμένα από τα γονίδια που εντοπίστηκαν είχαν συνδεθεί στο παρελθόν με τον αυτισμό και τη σχιζοφρένεια. Το εύρημα αυτό ενισχύει τις ενδείξεις ότι διάφορες ψυχιατρικές διαταραχές ενδέχεται να μοιράζονται κοινές βιολογικές καταβολές, οι οποίες σχετίζονται με διαταραχές στην εγκεφαλική ανάπτυξη και την επικοινωνία των νευρώνων.
Η επικοινωνία μεταξύ των εγκεφαλικών κυττάρων πραγματοποιείται μέσω χημικών σημάτων, των νευροδιαβιβαστών, που μεταφέρουν μηνύματα από το ένα νευρικό κύτταρο στο άλλο. Τα γονίδια που ταυτοποιήθηκαν στη μελέτη φαίνεται να επηρεάζουν άμεσα τον τρόπο με τον οποίο μεταδίδονται αυτά τα σήματα μέσα στα νευρωνικά κυκλώματα του εγκεφάλου. Αποκαλύπτοντας τα βιολογικά συστήματα που υποκρύπτονται πίσω από τις διαταραχές, η έρευνα ανοίγει τον δρόμο για τη δημιουργία φαρμάκων που θα στοχεύουν στην αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων και όχι απλώς στη διαχείριση των συμπτωμάτων.
Περισσότερες λεπτομέρειες στον σύνδεσμο της δημοσίευσης: